Ομοσπονδιακή καλλιτεχνική επιτροπή, διορισμένη από τον Ντόναλντ Τραμπ, ενέκρινε σχέδιο χρυσού αναμνηστικού νομίσματος με το πορτρέτο του προέδρου. Η κίνηση πυροδοτεί κατηγορίες προσωπολατρίας και αυταρχικών πρακτικών από τους Δημοκρατικούς.
Ένα σχέδιο για αναμνηστικό χρυσό νόμισμα 24 καρατίων με την εικόνα του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εγκρίθηκε από ομοσπονδιακή καλλιτεχνική επιτροπή, προκαλώντας έντονες πολιτικές αντιδράσεις στην Ουάσιγκτον. Το νόμισμα θα εκδοθεί με αφορμή τα 250 χρόνια από την ίδρυση των Ηνωμένων Πολιτειών, όμως η επιλογή να φέρει το πορτρέτο του εν ενεργεία προέδρου αντιμετωπίζεται από τους επικριτές ως βήμα προς μια κουλτούρα λατρείας προσώπου.
Ο ρόλος της επιτροπής και ο σχεδιασμός της σειράς
Η Επιτροπή Καλών Τεχνών των ΗΠΑ (US Commission of Fine Arts), της οποίας όλα τα μέλη απομακρύνθηκαν πέρυσι τον Οκτώβριο και αντικαταστάθηκαν από πρόσωπα που επέλεξε προσωπικά ο Τραμπ, ενέκρινε ομόφωνα το σχέδιο του νομίσματος. Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ αναμένεται τώρα να δώσει την τελική εντολή στο Νομισματοκοπείο για την κοπή του.
Το συγκεκριμένο νόμισμα δεν θα κυκλοφορεί ως νόμιμο μέσο πληρωμής στην αγορά, αλλά θα αποτελεί μέρος περιορισμένης συλλεκτικής σειράς. Παράλληλα, σχεδιάζονται ακόμη δύο νομίσματα με την εικόνα του Τραμπ: ένα μεταλλικό νόμισμα αξίας 1 δολαρίου που θα κυκλοφορεί κανονικά, καθώς και ένα χρυσό νόμισμα μίας ουγγιάς, επίσης για συλλεκτικούς σκοπούς.
Πολιτικές αντιδράσεις και κατηγορίες για «μοναρχικές» πρακτικές
Η απόφαση έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά κινήσεων του Τραμπ από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο του 2025, με στόχο να σφραγίσει θεσμικά και συμβολικά την παρουσία του στην αμερικανική ιστορία. Μεταξύ άλλων, έχει μετονομάσει το εμβληματικό Kennedy Center for the Arts στην Ουάσιγκτον προς τιμήν του ιδίου, ενώ έχει εγκρίνει την κατασκευή μιας νέας, αμφιλεγόμενης αίθουσας χορού στον Λευκό Οίκο.
Η κίνηση με το νόμισμα προκάλεσε την έντονη αντίδραση Δημοκρατικών και ορισμένων συμβουλευτικών οργάνων. Μια ξεχωριστή διακομματική ομοσπονδιακή επιτροπή είχε αρνηθεί μόλις τον προηγούμενο μήνα να εξετάσει καν την πρόταση για το χρυσό νόμισμα. Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Τζεφ Μέρκλεϊ δήλωσε χαρακτηριστικά ότι μόνο «μονάρχες και δικτάτορες βάζουν τα πρόσωπά τους σε νομίσματα, όχι οι ηγέτες μιας δημοκρατίας», υπογραμμίζοντας τον συμβολισμό που κουβαλά η απεικόνιση εν ενεργεία ηγετών σε χρήμα.
Θολές γραμμές μεταξύ μνήμης, προπαγάνδας και αγοράς
Η υπόθεση αναδεικνύει το πώς τα αναμνηστικά νομίσματα, παραδοσιακά εργαλεία ιστορικής μνήμης και εθνικής επετείου, μπορούν να μετατραπούν σε πεδίο πολιτικής σύγκρουσης. Από τη μία πλευρά, η κυβέρνηση Τραμπ αξιοποιεί τη θεσμική διαδικασία της νομισματικής έκδοσης για να ενισχύσει το προσωπικό του brand, μετατρέποντας τον εορτασμό των 250 χρόνων των ΗΠΑ σε ευκαιρία αυτοπροβολής. Από την άλλη, η αντιπολίτευση βλέπει στην κίνηση αυτή μια σταδιακή διολίσθηση σε πρακτικές που θυμίζουν αυταρχικά καθεστώτα, όπου η απεικόνιση του ηγέτη στο νόμισμα λειτουργεί ως εργαλείο ιδεολογικής νομιμοποίησης.
Σε οικονομικό επίπεδο, η δημιουργία περιορισμένων συλλεκτικών σειρών χρυσών νομισμάτων απευθύνεται σε μια αγορά επενδυτών και συλλεκτών, όπου η συμβολική και πολιτική σημασία συχνά μεταφράζεται και σε χρηματική υπεραξία. Όμως, η πολιτική φόρτιση της συγκεκριμένης έκδοσης καθιστά σαφές ότι το ζήτημα ξεπερνά κατά πολύ τα στενά όρια της νομισματικής πολιτικής και αγγίζει τον πυρήνα της δημοκρατικής παράδοσης στις ΗΠΑ.
Σχόλιο 
: Η απόφαση για χρυσό νόμισμα με τον Τραμπ δεν είναι απλώς συλλεκτική κίνηση, αλλά μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής επανεγγραφής της αμερικανικής μνήμης γύρω από το πρόσωπό του. Η εργαλειοποίηση θεσμών όπως η Επιτροπή Καλών Τεχνών και οι ομοσπονδιακές πολιτιστικές δομές δείχνει πώς η συμβολική οικονομία – μνημεία, ονόματα, νομίσματα – μετατρέπεται σε κεντρικό πεδίο πολιτικής ισχύος. Για τις αγορές, τέτοιες κινήσεις μπορεί να μοιάζουν περιφερειακές· για τη δημοκρατία, όμως, είναι ενδείξεις μιας βαθύτερης μετατόπισης προς προσωποκεντρική εξουσία.
#ΗΠΑ #Τραμπ #χρυσό_νόμισμα #πολιτική
