Η Κομισιόν επεξεργάζεται πακέτο βραχυπρόθεσμων παρεμβάσεων για να περιορίσει τους λογαριασμούς ενέργειας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Στόχος είναι να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα χωρίς υπονόμευση των κλιματικών στόχων.
Υπό την πίεση της εκτίναξης του ενεργειακού κόστους και του εντεινόμενου ανταγωνισμού από ΗΠΑ και Κίνα, η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητά τρόπους άμεσης ελάφρυνσης για τη βιομηχανία. Εσωτερικό έγγραφο της Κομισιόν, το οποίο επικαλείται το Reuters, δείχνει ότι εξετάζονται στοχευμένες παρεμβάσεις σε φόρους, ρυθμιζόμενες χρεώσεις και κόστος άνθρακα, με ορίζοντα τα επόμενα 2–5 χρόνια.
Στο μικροσκόπιο φόροι, χρεώσεις δικτύου και κόστος άνθρακα
Σύμφωνα με το έγγραφο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μελετά βραχυπρόθεσμα μέτρα που θα ελαφρύνουν συγκεκριμένα κλάδους και περιοχές που πλήττονται περισσότερο από τις υψηλές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας. Κεντρικός στόχος είναι η μείωση του τελικού λογαριασμού για τις βιομηχανίες, χωρίς όμως να αλλοιωθεί το πλαίσιο των μακροπρόθεσμων κλιματικών πολιτικών που στηρίζουν τη μετάβαση σε ένα φθηνότερο, χαμηλών εκπομπών ενεργειακό σύστημα.
Εξετάζονται ιδίως οι χρεώσεις δικτύου, οι οποίες αντιστοιχούν περίπου στο 18% των βιομηχανικών λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και οι εθνικοί φόροι και τα τέλη. Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκεται και το κόστος άνθρακα, που υπολογίζεται ότι επιβαρύνει περί το 11% του λογαριασμού. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οποιαδήποτε αλλαγή στη νομοθεσία θα χρειαστεί χρόνο για να αποδώσει, άρα απαιτείται μια «ενδιάμεση λύση» μέχρι η πράσινη μετάβαση να αρχίσει να συμπιέζει ουσιαστικά τις τιμές.
Το έγγραφο υπογραμμίζει επίσης ότι τα κράτη-μέλη δεν αξιοποιούν πλήρως τα υφιστάμενα εργαλεία: κρατικές ενισχύσεις για αντιστάθμιση του κόστους άνθρακα και συμβόλαια διαφοράς (contracts for difference), που μπορούν να προσφέρουν στις βιομηχανίες σταθερές και προβλέψιμες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.
Πολεμικός κίνδυνος, ανταγωνισμός και πολιτική πίεση
Οι συζητήσεις στις Βρυξέλλες επιταχύνονται καθώς οι επιχειρήσεις προειδοποιούν ότι χάνουν έδαφος έναντι ανταγωνιστών σε ΗΠΑ και Κίνα, οι οποίοι επωφελούνται από χαμηλότερες τιμές ενέργειας και γενναία προγράμματα στήριξης. Η πρόσφατη άνοδος των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, με φόντο τον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν, επιτείνει την πίεση και αναζωπυρώνει τον φόβο νέων διαταραχών στον εφοδιασμό.
Το κείμενο της Κομισιόν αναφέρει ότι, αν υπάρξουν περαιτέρω διαταραχές στις ενεργειακές προμήθειες, η ΕΕ θα πρέπει να είναι έτοιμη να επαναφέρει μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας για τους καταναλωτές, όπως είχε συμβεί το 2022 μετά τη δραστική μείωση των ρωσικών ροών φυσικού αερίου. Η συζήτηση για τη διαχείριση της ζήτησης επανέρχεται έτσι ως ασφαλιστική δικλείδα σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έχει δεσμευθεί να παρουσιάσει συγκεκριμένες επιλογές στους ηγέτες της ΕΕ στη σύνοδο κορυφής της 19ης Μαρτίου. Όπως προκύπτει και από προηγούμενα δημοσιεύματα, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων αναμένεται να ζητήσουν από την Κομισιόν πλήρη αξιολόγηση όλων των στοιχείων που διαμορφώνουν τις χονδρικές και λιανικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, με ρητή εντολή για προτάσεις που θα στηρίξουν την ευρωπαϊκή βιομηχανία.
Σχόλιο 
: Η συζήτηση για το ενεργειακό κόστος μετατοπίζεται από την έκτακτη διαχείριση κρίσεων σε μια πιο δομική αναθεώρηση της τιμολόγησης και της φορολογίας, με σαφή στόχο τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο η προστασία των νοικοκυριών, αλλά η αποτροπή αποβιομηχάνισης και διαρροής επενδύσεων εκτός Ευρώπης, χωρίς αναδίπλωση από την πράσινη ατζέντα – μια εξαιρετικά λεπτή ισορροπία, όπου κάθε λάθος κίνηση μπορεί να έχει μόνιμες επιπτώσεις.
#ΕΕ #Ενέργεια #Βιομηχανία #Κομισιόν
