Η αποστολή ελληνικών δυνάμεων στην Κύπρο λειτουργεί ως ελεγχόμενη επίδειξη ισχύος και ταυτόχρονα ως μήνυμα στο δεξιό ακροατήριο της ΝΔ. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επενδύει στη σταθερότητα και στον εθνικοκεντρικό λόγο, επιχειρώντας συσπείρωση σε συνθήκες διεθνούς αστάθειας.
Η διπλή παρέμβαση του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Ολομέλεια της Βουλής, με φόντο την κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή και την αποστολή ελληνικών δυνάμεων στην Κύπρο, αποτέλεσε μια προσεκτικά σχεδιασμένη επίδειξη ισχύος. Με όχημα τη συζήτηση για την επέκταση της επιστολικής ψήφου στους Έλληνες του εξωτερικού, ο πρωθυπουργός αξιοποίησε το βήμα της Βουλής για να χαράξει το πλαίσιο της ελληνικής στάσης στην πολεμική κρίση και, ταυτόχρονα, να επανατοποθετήσει τη Νέα Δημοκρατία στον άξονα του «υπεύθυνου πατριωτισμού».
Ελεγχόμενη ισχύς, εθνικοκεντρικό δόγμα
Ο κεντρικός άξονας του μηνύματος ήταν διττός: «Η Ελλάδα είναι παρούσα με ισχύ όπου την καλεί το εθνικό καθήκον» και «η αποστολή στην Κύπρο είναι αμυντική και ειρηνική». Η κυβέρνηση επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη ανάδειξης της χώρας ως παράγοντα ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο και στον φόβο εμπλοκής σε μια γενικευμένη σύρραξη, που θα είχε βαρύ οικονομικό, ενεργειακό και μεταναστευτικό αποτύπωμα.
Η αποστολή των φρεγατών «Κίμων» και «Ψαρά» και των τεσσάρων F-16 Viper στην Κυπριακή Δημοκρατία παρουσιάζεται από το Μέγαρο Μαξίμου ως κίνηση που ενεργοποίησε τα αντανακλαστικά Παρισιού, Βερολίνου και Λονδίνου, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο της Ελλάδας ως «πρώτης γραμμής» στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας. Στο επίπεδο της ρητορικής, ο πρωθυπουργός επαναφέρει με έμφαση το δόγμα ότι «η εξωτερική και η αμυντική πολιτική δεν ασκείται με ιδεολογικά, αλλά με εθνικά κριτήρια», αποστασιοποιούμενος τόσο από δογματικές αναγνώσεις του Διεθνούς Δικαίου όσο και από πολεμοχαρείς φωνές στη διεθνή σκηνή.
Παράλληλα, η αναδρομή στις πέντε κρίσιμες αποφάσεις της τελευταίας εξαετίας (lockdown, Έβρος, κρίση με το «Oruc Reis», στήριξη στην Ουκρανία, αποστολή δυνάμεων στην Κύπρο) χτίζει αφήγηση ηγεσίας που αναλαμβάνει κόστος σε συνθήκες κρίσης. Αυτή η αφήγηση συνδέεται οργανικά με το αίτημα για «εσωτερική σταθερότητα» και για μείωση της πολιτικής τοξικότητας, την ώρα που η διεθνής αβεβαιότητα κλιμακώνεται.
Το μήνυμα προς το δεξιό ακροατήριο και οι «πατριώτες της φακής»
Πίσω όμως από τον λόγο περί ενότητας, η παρέμβαση είχε σαφή αποδέκτη: το δεξιό και υπερσυντηρητικό ακροατήριο. Η ευθεία αιχμή προς τον Αντώνη Σαμαρά και τα κόμματα δεξιά της ΝΔ, που –κατά το Μαξίμου– επέλεξαν «αφωνία» στην απόφαση για στρατιωτική θωράκιση της Λευκωσίας, συνοδεύτηκε από την επαναφορά του χαρακτηρισμού για τους «πατριώτες της φακής». Πρόκειται για συνειδητή κίνηση πόλωσης στον χώρο δεξιά της ΝΔ, με στόχο να απονομιμοποιηθούν οι αμφισβητίες της κυβερνητικής γραμμής ως ασυνεπείς ή και υποκριτικοί.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση «ντύνει» τη στάση της στη Μέση Ανατολή με ένα ευρύτερο πακέτο πολιτικών που απευθύνονται στο παραδοσιακό δεξιό ακροατήριο: δωδεκαετές πλάνο αμυντικής θωράκισης, αυξήσεις στις απολαβές των ενστόλων, δόγμα ασφάλειας στο εσωτερικό και «μηδενική ανοχή» στο μεταναστευτικό. Η στόχευση είναι διπλή: αφενός η επανασυσπείρωση ψηφοφόρων που έχουν μετακινηθεί στη «γκρίζα ζώνη» της αποχής ή σε δεξιότερους σχηματισμούς, αφετέρου η ανάδειξη της ΝΔ ως της μόνης δύναμης που συνδυάζει φιλοδυτικό προσανατολισμό με σκληρή εθνική γραμμή.
Σε αυτό το πλαίσιο, η «μετριοπαθής επίδειξη ισχύος» της Αθήνας δεν είναι μόνο μήνυμα προς συμμάχους και αντιπάλους στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και εργαλείο εσωτερικής πολιτικής διαχείρισης, σε μια συγκυρία όπου η διεθνής αστάθεια μπορεί να αναδιατάξει το πολιτικό σκηνικό.
Σχόλιο 
: Η κυβέρνηση χρησιμοποιεί την κρίση ως επιταχυντή στρατηγικής: κεφαλαιοποιεί τον ρόλο της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο για να κλειδώσει διεθνή ερείσματα, ενώ στο εσωτερικό επιχειρεί ταυτόχρονα αποτοξικοποίηση του κέντρου και σκληρή περιχαράκωση στα δεξιά της. Το στοίχημα είναι λεπτό: αν η κρίση κλιμακωθεί ή οι οικονομικές της επιπτώσεις γίνουν αισθητές, η σημερινή «μετριοπάθεια με ισχύ» μπορεί να κριθεί όχι μόνο γεωπολιτικά, αλλά και κοινωνικά, στην τσέπη και στην κάλπη.
#Μητσοτάκης #ΝΔ #Κύπρος #ΑνατολικήΜεσόγειος #ΕξωτερικήΠολιτική
