Η Ουάσιγκτον βομβάρδισε στρατιωτικούς στόχους στο νησί Χαργκ, αποφεύγοντας σκόπιμα τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις. Τεχεράνη απαντά με ευθείες απειλές κατά αμερικανικών ενεργειακών υποδομών στην περιοχή.
Η αμερικανική αεροπορική επιχείρηση στο νησί Χαργκ, στον Περσικό Κόλπο, ανοίγει ένα νέο, ιδιαίτερα επικίνδυνο κεφάλαιο στην αντιπαράθεση ΗΠΑ–Ιράν, με την Τεχεράνη να προειδοποιεί ότι θα χτυπήσει υποδομές πετρελαίου και ενέργειας συνδεδεμένες με τις Ηνωμένες Πολιτείες σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, εάν στοχοποιηθούν οι δικές της πετρελαϊκές εγκαταστάσεις.
Στοχευμένα αμερικανικά πλήγματα και ιρανικές απειλές
Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν «μία από τις πιο ισχυρές αεροπορικές επιδρομές στην ιστορία της Μέσης Ανατολής» εναντίον του Χαργκ, διαβεβαιώνοντας πως στόχος ήταν αποκλειστικά στρατιωτικές υποδομές. Σύμφωνα με την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM), καταστράφηκαν αποθήκες ναρκών, αποθήκες πυραύλων και πολλαπλοί στρατιωτικοί στόχοι, με περισσότερα από 90 ιρανικά στρατιωτικά σημεία να πλήττονται, ενώ οι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις διασώθηκαν.
Το νησί Χαργκ, μια λωρίδα γης μήκους περίπου 5 μιλίων, αποτελεί την καρδιά της ιρανικής πετρελαϊκής βιομηχανίας: εκεί επεξεργάζεται περίπου το 90% του αργού πετρελαίου της χώρας. Οποιαδήποτε σοβαρή ζημιά στις εγκαταστάσεις του θα μπορούσε να παραλύσει την ιρανική οικονομία και να προκαλέσει ισχυρούς κραδασμούς στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Ακριβώς γι’ αυτό, η απάντηση της Τεχεράνης ήταν κλιμακωτή. Εκπρόσωπος του αρχηγείου «Χατάμ αλ-Ανμπίγια» προειδοποίησε ότι, «σε περίπτωση επίθεσης στις πετρελαϊκές, οικονομικές και ενεργειακές υποδομές της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, όλες οι πετρελαϊκές, οικονομικές και ενεργειακές υποδομές εταιρειών στην περιοχή που διαθέτουν αμερικανικές μετοχές ή συνεργάζονται με τις ΗΠΑ θα καταστραφούν άμεσα». «Θα μετατραπούν σε σωρό στάχτης», πρόσθεσε, υιοθετώντας ρητορική ανοιχτής κλιμάκωσης.
Ο κίνδυνος για τα στενά του Ορμούζ και η ενεργειακή ασφάλεια
Παρότι οι ΗΠΑ απέφυγαν να πλήξουν τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στο Χαργκ, ο ίδιος ο Τραμπ άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο κλιμάκωσης, δηλώνοντας ότι, εάν το Ιράν ή οποιοσδήποτε άλλος επιχειρήσει να παρεμποδίσει την «ελεύθερη και ασφαλή διέλευση» των πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, θα επανεξετάσει αμέσως αυτή την απόφαση. Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν τον πιο κρίσιμο θαλάσσιο διάδρομο για τις παγκόσμιες ροές πετρελαίου, και οποιαδήποτε διαταραχή εκεί έχει άμεσο αντίκτυπο στις τιμές και στην ενεργειακή ασφάλεια Ευρώπης και Ασίας.
Ιρανικά μέσα ανέφεραν τουλάχιστον 15 εκρήξεις στο Χαργκ, με πυκνό καπνό να υψώνεται πάνω από το νησί και στόχους όπως αντιαεροπορική εγκατάσταση, ναυτική βάση, πύργος ελέγχου αεροδρομίου και υπόστεγο ελικοπτέρων πετρελαϊκής εταιρείας. Επιβεβαίωσαν όμως ότι οι βασικές πετρελαϊκές υποδομές δεν επλήγησαν.
Παράλληλα, σύμφωνα με δημοσιεύματα, το Πεντάγωνο αποστέλλει επιπλέον πεζοναύτες και πολεμικά πλοία στην περιοχή, με μια αμφίβια δύναμη περίπου 5.000 ανδρών να κατευθύνεται προς τη Μέση Ανατολή για την προστασία της ναυσιπλοΐας. Επίσης, αποκαλύφθηκε ότι πέντε αμερικανικά αεροσκάφη ανεφοδιασμού υπέστησαν ζημιές από ιρανικό πλήγμα σε βάση στη Σαουδική Αραβία, γεγονός που καταδεικνύει ότι η αντιπαράθεση δεν περιορίζεται σε συμβολικές κινήσεις.
Επιπτώσεις για τις αγορές και την Ευρώπη
Η συγκέντρωση στρατιωτικών δυνάμεων γύρω από τα Στενά του Ορμούζ και η ρητή ιρανική απειλή κατά υποδομών εταιρειών που «έχουν αμερικανικές μετοχές ή συνεργάζονται με τις ΗΠΑ» δημιουργούν ένα περιβάλλον αυξημένου ρίσκου για τις διεθνείς πετρελαϊκές και ενεργειακές εταιρείες. Οι αγορές προεξοφλούν ήδη ασφάλιστρα κινδύνου για τη θαλάσσια μεταφορά πετρελαίου και πιθανές διαταραχές στην προσφορά, ειδικά αν η Τεχεράνη επιχειρήσει να χρησιμοποιήσει το πετρέλαιο ως μοχλό πίεσης.
Για την Ευρώπη και ειδικά για χώρες με υψηλή ενεργειακή εξάρτηση από εισαγόμενους υδρογονάνθρακες, η κλιμάκωση στην περιοχή σημαίνει αυξημένη μεταβλητότητα τιμών, ανάγκη διαφοροποίησης προμηθευτών και ενίσχυση στρατηγικών αποθεμάτων. Η κρίση γύρω από το Χαργκ λειτουργεί ως ακόμη μία υπενθύμιση ότι η γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή παραμένει καθοριστικός παράγοντας για την παγκόσμια οικονομία.
Σχόλιο 
: Η στοχευμένη επιλογή των ΗΠΑ να πλήξουν μόνο στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο Χαργκ δείχνει προσπάθεια αποφυγής άμεσου ενεργειακού σοκ, όμως η ιρανική απειλή κατά ευρύτερων πετρελαϊκών υποδομών μετατρέπει ολόκληρη τη Μέση Ανατολή σε πιθανό πεδίο οικονομικού εκβιασμού. Αν η αντιπαράθεση περάσει από τη ρητορική στην πράξη, το κόστος θα το πληρώσουν πρώτα οι αγορές ενέργειας και, τελικά, οι καταναλωτές παγκοσμίως.
#Ιράν #ΗΠΑ #πετρέλαιο #ΜέσηΑνατολή #Ενέργεια
