Σφοδροί ισραηλινοί και αμερικανικοί βομβαρδισμοί στο κέντρο της Τεχεράνης συνοδεύονται από γενικευμένο μπλακ άουτ στο διαδίκτυο. Οι Ιρανοί βιώνουν απομόνωση, φόβο και αδυναμία πρόσβασης σε αξιόπιστη ενημέρωση.
Η κλιμάκωση της σύγκρουσης Ιράν–Ισραήλ, με ενεργό στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ, έχει μετατρέψει την Τεχεράνη σε πεδίο συνεχών αεροπορικών επιθέσεων και ταυτόχρονα σε «μαύρη τρύπα» πληροφόρησης. Η κυβέρνηση της Ισλαμικής Δημοκρατίας επιβάλλει εκτεταμένο μπλακ άουτ στο διαδίκτυο, αποκόπτοντας εκατομμύρια πολιτών από ειδήσεις, κοινωνικά δίκτυα και επικοινωνία με συγγενείς στο εσωτερικό και το εξωτερικό.
Στρατιωτική κλιμάκωση και ψυχολογικός αντίκτυπος
Το βράδυ της Πέμπτης, η Τεχεράνη δέχθηκε σφοδρό κύμα επιθέσεων, με κατοίκους να αναφέρουν χαμηλές πτήσεις μαχητικών και ισχυρές εκρήξεις. Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι ολοκλήρωσε «ευρείας κλίμακας πλήγματα στην καρδιά της Τεχεράνης», στοχεύοντας υποδομές του ιρανικού καθεστώτος. Παράλληλα, οι ΗΠΑ έχουν αναπτύξει χιλιάδες στρατιώτες στη Μέση Ανατολή, ενώ δεν αποκλείεται ακόμη και χερσαία επιχείρηση στο ιρανικό έδαφος.
Η διπλή πίεση –στρατιωτική απειλή και ψηφιακή απομόνωση– δημιουργεί ένα κλίμα έντονου άγχους και αβεβαιότητας. Πολλοί Ιρανοί δηλώνουν ότι η αδυναμία να επικοινωνήσουν με συγγενείς και να επιβεβαιώσουν αν είναι ασφαλείς είναι σχεδόν «αφόρητη». Η διακοπή του ίντερνετ μετατρέπεται έτσι σε εργαλείο ψυχολογικού πολέμου, πέρα από τον έλεγχο της πληροφορίας.
Κατάρρευση αξιοπιστίας κρατικών ΜΜΕ
Την ώρα που οι επίσημες ανακοινώσεις της Τεχεράνης μιλούν για επιτυχημένα ιρανικά πλήγματα με πυραύλους και drones εναντίον στόχων σε Ισραήλ και αμερικανικών βάσεων στον Κόλπο, η κοινωνία εμφανίζεται βαθιά δυσπιστη. Κάτοικοι της πρωτεύουσας δηλώνουν ότι δεν παρακολουθούν πλέον την κρατική τηλεόραση, την οποία θεωρούν όργανο προπαγάνδας για ένα περιορισμένο κομματικό ακροατήριο.
Η απώλεια αξιοπιστίας του δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα IRIB αποτυπώνεται και σε έρευνες: ήδη πριν τον πόλεμο του Ιουνίου 2025, μόλις το 12,5% των πολιτών δήλωνε ότι τον εμπιστεύεται για ενημέρωση, έναντι 51% το 2017. Ακόμη και σημαντική αύξηση του προϋπολογισμού του το 2025 δεν κατόρθωσε να αναστρέψει την απαξίωση.
Μάχη για πρόσβαση στην πληροφόρηση
Με τα κρατικά ΜΜΕ σε κρίση αξιοπιστίας, οι Ιρανοί στράφηκαν τα τελευταία χρόνια σε περσόφωνα μέσα του εξωτερικού και κυρίως στα κοινωνικά δίκτυα, όπως το Instagram, που αριθμεί δεκάδες εκατομμύρια χρήστες στη χώρα. Παρότι τέτοιες πλατφόρμες είναι τυπικά απαγορευμένες, η πρόσβαση γινόταν μέσω VPN, τα οποία κρύβουν την κίνηση των χρηστών.
Από την έναρξη όμως του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν, οι αρχές έχουν μπλοκάρει εκ νέου την πρόσβαση στο διαδίκτυο, δυσχεραίνοντας ακόμη και τις συνδέσεις μέσω VPN. Η μόνη διέξοδος είναι πλέον δορυφορικά συστήματα όπως το Starlink, τα οποία όμως είναι απαγορευμένα, εξαιρετικά ακριβά –μέχρι και δέκα φορές πάνω από τις συνήθεις χρεώσεις– και συστηματικά εντοπίζονται από τις υπηρεσίες ασφαλείας.
Ειδικοί εξηγούν ότι ο εντοπισμός γίνεται μέσω των σημάτων που εκπέμπουν οι κεραίες για να συνδεθούν με τους δορυφόρους, με χρήση εξειδικευμένου εξοπλισμού και ραδιοεντοπισμού. Σύμφωνα με ιρανικές αρχές, εκατοντάδες τερματικά Starlink έχουν ήδη κατασχεθεί και δεκάδες χρήστες έχουν συλληφθεί.
Παρά το οικονομικό βάρος και το ρίσκο, πολλοί Ιρανοί συνεχίζουν να επενδύουν σημαντικά ποσά για να διατηρήσουν έστω και περιορισμένη πρόσβαση στην πληροφόρηση. Σε ένα περιβάλλον πολέμου, η ενημέρωση παύει να είναι απλώς δικαίωμα και μετατρέπεται σε ζήτημα ασφάλειας και αξιοπρέπειας.
Σχόλιο 
: Η περίπτωση του Ιράν αναδεικνύει πόσο κεντρικό εργαλείο γεωπολιτικής ισχύος έχει γίνει η συνδεσιμότητα: όποιος ελέγχει το δίκτυο, ελέγχει και την αφήγηση. Για τις αυταρχικές ηγεσίες, το μπλακ άουτ στο ίντερνετ είναι τόσο στρατηγικό όσο και ένας πύραυλος· για τις κοινωνίες, όμως, είναι μια βίαιη υπενθύμιση ότι χωρίς ελεύθερη πρόσβαση στην πληροφορία, η πραγματικότητα καθορίζεται μονομερώς από εκείνον που κρατά τον διακόπτη.
#Ιράν #Ισραήλ #ΗΠΑ #πόλεμος #ίντερνετ #λογοκρισία #Starlink #ΜέσηΑνατολή
