Ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν μπαίνει στη δεύτερη εβδομάδα χωρίς ορατό ορίζοντα αποκλιμάκωσης. Χιλιάδες νεκροί, περιφερειακή αποσταθεροποίηση και νέα ενεργειακή κρίση συνθέτουν το σκηνικό.
Ο πόλεμος ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ από τη μία πλευρά και το Ιράν και τους συμμάχους του από την άλλη συμπληρώνει σχεδόν δύο εβδομάδες, με τις συγκρούσεις να επεκτείνονται σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Οι επιθέσεις με πυραύλους και drones συνεχίζονται, ενώ οι πολιτικές ηγεσίες σε Ουάσιγκτον, Τεχεράνη και Ιερουσαλήμ εμφανίζονται αποφασισμένες να συνεχίσουν τη σύγκρουση, παρά το βαρύ ανθρώπινο και οικονομικό κόστος.
Κλιμάκωση στο πεδίο και άνοιγμα πολλαπλών μετώπων
Στο βόρειο Ισραήλ, στην περιοχή Ζαρζίρ κοντά στα σύνορα με τον Λίβανο, δεκάδες άνθρωποι τραυματίστηκαν από επίθεση με πυραύλους, για την οποία ανέλαβε την ευθύνη η σιιτική οργάνωση Χεζμπολάχ, στενά συνδεδεμένη με το Ιράν. Παράλληλα, ισραηλινά μαχητικά πλήττουν στόχους στην καρδιά της Βηρυτού, με τις αναφορές να κάνουν λόγο για σχεδόν 700 νεκρούς στον Λίβανο και εκτεταμένες καταστροφές σε κατοικημένες περιοχές.
Η σύγκρουση δεν περιορίζεται στο Ιράν και στο Ισραήλ. Στη Σαουδική Αραβία καταρρίπτονται drones, στο Μπαχρέιν ηχούν σειρήνες για να οδηγηθούν οι κάτοικοι σε καταφύγια, ενώ στο Ιράκ καταγράφονται επιθέσεις σε αμερικανικές και ευρωπαϊκές δυνάμεις. Τραυματισμένοι Αμερικανοί στρατιώτες διακομίζονται στη Γερμανία για νοσηλεία, με τις αναφορές να κάνουν λόγο για σοβαρά τραύματα, συμπεριλαμβανομένων εγκεφαλικών κακώσεων.
Σκληρή ρητορική Τραμπ, νέα ηγεσία στην Τεχεράνη
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υιοθετεί ακραία πολεμική ρητορική, δηλώνοντας ότι οι ΗΠΑ «καταστρέφουν ολοκληρωτικά» την ιρανική ηγεσία και τις στρατιωτικές της δυνατότητες και προειδοποιώντας για νέο κύμα επιθέσεων. Σε ανάρτησή του υποστηρίζει ότι το αμερικανικό οπλοστάσιο διαθέτει «απαράμιλλη ισχύ, απεριόριστα πυρομαχικά και άφθονο χρόνο», ενώ χαρακτηρίζει «μεγάλη τιμή» το γεγονός ότι πλήττει το ιρανικό καθεστώς.
Στην Τεχεράνη, ο νέος ανώτατος ηγέτης Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, στις πρώτες δημόσιες δηλώσεις του, δεσμεύεται ότι το Ιράν θα κρατήσει κλειστό τα Στενά του Ορμούζ και προειδοποιεί τις γειτονικές χώρες να απομακρύνουν τις αμερικανικές βάσεις, διαφορετικά θα αποτελέσουν στόχο. Δηλώνει ότι η Τεχεράνη δεν θα παραλείψει να «εκδικηθεί το αίμα των μαρτύρων», στέλνοντας μήνυμα για μακρά σύγκρουση φθοράς.
Ευρωπαϊκή εμπλοκή και κίνδυνος γενικευμένης ανάφλεξης
Η Γαλλία πληρώνει ήδη βαρύ τίμημα, με έναν Γάλλο στρατιώτη νεκρό και αρκετούς τραυματίες από επίθεση με drone στην περιοχή του Ερμπίλ, στο βόρειο Ιράκ. Παράλληλα, ιρακινή φιλοϊρανική οργάνωση απειλεί ότι θα στοχοποιήσει γαλλικά συμφέροντα «στο Ιράκ και την περιοχή», μετά την άφιξη γαλλικού αεροπλανοφόρου. Ο Εμανουέλ Μακρόν ξεκαθαρίζει ότι η παρουσία των γαλλικών δυνάμεων συνδέεται αποκλειστικά με την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και ότι ο πόλεμος με το Ιράν δεν μπορεί να δικαιολογήσει τέτοιες επιθέσεις.
Ενεργειακή αναταραχή και παγκόσμιες αγορές σε συναγερμό
Η στρατηγική σημασία των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων θαλάσσιων εξαγωγών πετρελαίου, μετατρέπει τη σύγκρουση σε παγκόσμια ενεργειακή κρίση. Οι τιμές του πετρελαίου κινούνται γύρω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας κάνει λόγο για τη μεγαλύτερη διαταραχή προσφοράς στην ιστορία.
Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει ότι οι υψηλές τιμές ωφελούν τις ΗΠΑ ως «μεγαλύτερο παραγωγό πετρελαίου στον κόσμο», επιχειρώντας να μετατρέψει τη σύγκρουση σε οικονομικό πλεονέκτημα. Ωστόσο, οι χρηματιστηριακές αγορές βρίσκονται σε έντονη αναταραχή, με αυξημένη μεταβλητότητα και ανησυχίες για νέα έξαρση του πληθωρισμού διεθνώς. Για την Ευρώπη –και ιδίως για εισαγωγικές οικονομίες όπως η Ελλάδα– ο συνδυασμός ακριβής ενέργειας και γεωπολιτικού ρίσκου προμηνύει δύσκολους μήνες για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Σχόλιο 
: Η σύγκρουση ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν έχει ήδη ξεφύγει από τα στενά όρια μιας περιφερειακής κρίσης και εξελίσσεται σε συστημικό σοκ για την παγκόσμια οικονομία και ασφάλεια. Η κλειστή πλέον δίοδος του Ορμούζ, η εμπλοκή δυνάμεων όπως η Γαλλία, οι απειλές κατά δυτικών συμφερόντων και η κλιμακούμενη ρητορική της Ουάσιγκτον και της Τεχεράνης αυξάνουν τον κίνδυνο ανεξέλεγκτης ανάφλεξης. Για την Ευρώπη και την Ελλάδα, το διακύβευμα είναι διπλό: αφενός η ενεργειακή ασφάλεια και το κόστος της, αφετέρου η ανάγκη για ψύχραιμη διπλωματική στάση που δεν θα την παγιδεύσει σε μια μακρόσυρτη σύγκρουση με τεράστιο οικονομικό τίμημα.
#Ιράν #ΗΠΑ #Ισραήλ #ΜέσηΑνατολή #Πετρέλαιο #Ενέργεια
