Το Ιράν δείχνει προετοιμασμένο για μακρόσυρτο πόλεμο, επενδύοντας σε πυραύλους και drones παρά τις βαριές απώλειες. Η σύγκρουση αποκτά χαρακτηριστικά φθοράς, με τεράστιο ανθρώπινο κόστος και αυξανμένο περιφερειακό ρίσκο.
Ο πόλεμος ανάμεσα στο Ιράν από τη μία πλευρά και τις Ηνωμένες Πολιτείες με το Ισραήλ από την άλλη εξελίσσεται σε αναμέτρηση αντοχών. Παρά τα διαδοχικά πλήγματα σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις και την εξόντωση υψηλόβαθμων στελεχών, το θεοκρατικό καθεστώς στην Τεχεράνη εμφανίζεται αποφασισμένο να συνεχίσει, επενδύοντας στην ανθεκτικότητα και στη μαζική χρήση πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Πυραυλική ισχύς, drones και πόλεμος φθοράς
Σύμφωνα με τις αρχικές εκτιμήσεις του Ισραηλινού στρατού, το Ιράν διέθετε στην έναρξη των εχθροπραξιών περίπου 2.500 βαλλιστικούς πυραύλους. Μέσα σε λίγες ημέρες, η Τεχεράνη έχει ήδη εκτοξεύσει εκατοντάδες, ενώ οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στοχεύουν συστηματικά αποθήκες, υπόγειες σήραγγες και κινητούς εκτοξευτές σε περιοχές όπως το Κερμανσάχ, το Καράτζ, το Χοραμαμπάντ και την Ταμπρίζ.
Αξιωματούχος οπλικών συστημάτων, μιλώντας ανώνυμα, τονίζει ότι η τεχνολογική πρόοδος των τελευταίων ετών επιτρέπει πλέον τον εντοπισμό και την καταστροφή κινητών εκτοξευτών, κάτι που παλαιότερα ήταν εξαιρετικά δύσκολο. Ωστόσο, παραμένει άγνωστο πόσοι εκτοξευτές και πόσα βλήματα έχουν διασωθεί ή διασπαρεί σε άλλες τοποθεσίες πριν από τα πλήγματα.
Κρίσιμος παράγοντας είναι και η βιομηχανική ικανότητα του Ιράν στην παραγωγή drones. Διαρροές ρωσικών εγγράφων αποδίδουν στην Τεχεράνη δυνατότητα κατασκευής περίπου 5.000 μη επανδρωμένων αεροσκαφών τον μήνα. Τα φθηνά επιθετικά drones τύπου Shahed, που εκτοξεύονται από απλές αυτοσχέδιες ράμπες, κοστίζουν μερικές χιλιάδες δολάρια το καθένα, ενώ η αναχαίτισή τους απαιτεί αντιαεροπορικούς πυραύλους Patriot κόστους έως και 3 εκατ. δολαρίων. Η ασύμμετρη αυτή σχέση κόστους ενισχύει τη στρατηγική φθοράς της Τεχεράνης.
Ανάλυση δορυφορικών εικόνων και βίντεο δείχνει ότι ιρανικοί πύραυλοι και drones έχουν πλήξει κρίσιμες υποδομές επικοινωνιών και ραντάρ κοντά σε τουλάχιστον επτά αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή, με προφανή στόχο τη διατάραξη της διοίκησης και του συντονισμού των δυνάμεων των ΗΠΑ.
Πολιτική αντοχής, κοινωνικό κόστος και περιφερειακός κίνδυνος
Ο Αλί Λαριτζανί, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, υποστηρίζει ότι το Ιράν έχει προετοιμαστεί για μακρύ πόλεμο, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, επαναλαμβάνοντας το δόγμα της ηγεσίας: «Θα υπερασπιστούμε τους εαυτούς μας, όποιο κι αν είναι το κόστος».
Ο Φαουάζ Γκέργκες, καθηγητής διεθνών σχέσεων στο London School of Economics, εκτιμά ότι η Τεχεράνη «παίζει για χρόνο» και έχει σχεδιάσει τη σύγκρουση ως δοκιμασία ανθεκτικότητας. Στόχος, σύμφωνα με την ανάλυσή του, είναι η ικανότητα απορρόφησης των χτυπημάτων και η συνέχιση της μάχης, ακόμη και υπό συνθήκες βαριάς στρατιωτικής πίεσης και διεθνούς απομόνωσης.
Την ίδια στιγμή, το κύριο βάρος του πολέμου το επωμίζεται ο άμαχος πληθυσμός. Παρά τους ισχυρισμούς ΗΠΑ και Ισραήλ ότι πραγματοποιούν «χειρουργικά» πλήγματα, οι απώλειες σε πυκνοκατοικημένες περιοχές είναι αναπόφευκτες. Ιδιαίτερη φρίκη προκαλεί η καταγγελία ότι σε χτύπημα στη νότια πόλη Μιναμπ επλήγη δημοτικό σχολείο, με ιρανικά μέσα να κάνουν λόγο για 168 νεκρά παιδιά και δασκάλους και εικόνες μαζικών κηδειών. Ο ΟΗΕ χαρακτήρισε το περιστατικό «απολύτως σοκαριστικό» και ζήτησε έρευνα, ενώ το Ισραήλ αρνείται ότι στόχευσε το σχολείο.
Η κλιμάκωση αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο γενικευμένης ανάφλεξης στον Περσικό Κόλπο, με χώρες όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να δηλώνουν ότι έχουν δεχθεί εκατοντάδες ιρανικούς πυραύλους και drones. Η ενεργειακή ασφάλεια, οι θαλάσσιες οδοί και η σταθερότητα ολόκληρης της περιοχής τίθενται πλέον υπό αμφισβήτηση, ενώ το ερώτημα δεν είναι μόνο πόσο θα αντέξει το Ιράν, αλλά και πόσο είναι διατεθειμένη η διεθνής κοινότητα να επιτρέψει τη συνέχιση ενός πολέμου με τόσο βαρύ ανθρωπιστικό και γεωπολιτικό κόστος.
Σχόλιο 
: Η Τεχεράνη ποντάρει σε πόλεμο φθοράς, αξιοποιώντας φθηνά, μαζικά μέσα κρούσης απέναντι σε ακριβές δυτικές άμυνες. Όμως, όσο η στρατηγική αντοχής ενισχύει τη διαπραγματευτική ισχύ του καθεστώτος, τόσο διαβρώνει την κοινωνική συνοχή στο εσωτερικό και επιταχύνει τον κίνδυνο ευρύτερης περιφερειακής ανάφλεξης, με παγκόσμιες επιπτώσεις σε ασφάλεια και ενέργεια.
#Ιράν #ΗΠΑ #Ισραήλ #ΜέσηΑνατολή #πόλεμος #drones
