Ο Πέδρο Σάντσεθ απορρίπτει τις αμερικανικές εμπορικές απειλές και καταγγέλλει τον πόλεμο στο Ιράν ως «ρωσική ρουλέτα» με ανθρώπινες ζωές. Η κόντρα Μαδρίτης–Ουάσινγκτον δοκιμάζει τα όρια της ευρωπαϊκής ενότητας σε εμπόριο και άμυνα.
Με μια σπάνιας έντασης τηλεοπτική παρέμβαση, ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ ύψωσε τους τόνους απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, καταγγέλλοντας τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Ιράν ως «αδικαιολόγητη» και «επικίνδυνη» επέμβαση. Παράλληλα, απέρριψε κατηγορηματικά την απειλή του Ντόναλντ Τραμπ για διακοπή του διμερούς εμπορίου, δηλώνοντας ότι η Μαδρίτη δεν θα εκβιαστεί.
Η απειλή εμπορικού εμπάργκο και τα όρια της αμερικανικής ισχύος
Ο Τραμπ προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να τερματίσουν το εμπόριο με την Ισπανία, μετά την άρνηση της Μαδρίτης να επιτρέψει τη χρήση των κοινών βάσεων Ρότα και Μόρον για τις επιθέσεις στο Ιράν. Ο Σάντσεθ απάντησε πως η Ισπανία «δεν θα γίνει συνένοχη σε κάτι που είναι κακό για τον κόσμο και αντίθετο με τις αξίες και τα συμφέροντά μας, από φόβο για αντίποινα».
Η απειλή Τραμπ εγείρει σοβαρά ερωτήματα για το πώς θα μπορούσε νομικά να εφαρμοστεί ένα τέτοιο εμπάργκο, δεδομένου ότι η Ισπανία είναι κράτος-μέλος της ΕΕ και η εμπορική πολιτική αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα των Βρυξελλών. Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έσπευσε να διαβεβαιώσει ότι η Ένωση θα «υπερασπιστεί τα συμφέροντά της» και θα ενεργήσει, εφόσον χρειαστεί, για την προστασία όλων των κρατών-μελών.
Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ άφησε να εννοηθεί ότι ένα πιθανό εμπάργκο θα ήταν «συνδυαστική προσπάθεια», χωρίς όμως να δώσει λεπτομέρειες, κατηγορώντας την Ισπανία ότι με τη στάση της «έθεσε σε κίνδυνο αμερικανικές ζωές» επιβραδύνοντας τη διεξαγωγή του πολέμου.
«Ρωσική ρουλέτα» στη Μέση Ανατολή και οι ευρωπαϊκές ισορροπίες
Ο Σάντσεθ προειδοποίησε ότι οι επιθέσεις στο Ιράν κινδυνεύουν να εξελιχθούν σε νέο βάλτο για τη Δύση, παραπέμποντας ρητά στις επεμβάσεις σε Ιράκ και Αφγανιστάν. Σύμφωνα με τον ίδιο, η πορεία των εξελίξεων ισοδυναμεί με «παίξιμο ρωσικής ρουλέτας με εκατομμύρια ζωές». Συμπύκνωσε τη θέση της κυβέρνησής του σε τέσσερις λέξεις: «Όχι στον πόλεμο».
Η αντιπαράθεση δεν είναι μεμονωμένο επεισόδιο στις σχέσεις Μαδρίτης–Ουάσινγκτον. Ο Σάντσεθ έχει ταχθεί σθεναρά κατά του πολέμου στη Γάζα, ενώ είχε προκαλέσει την οργή του Τραμπ όταν η Ισπανία αρνήθηκε να ευθυγραμμιστεί με τον φιλόδοξο στόχο του 5% του ΑΕΠ για αμυντικές δαπάνες στο ΝΑΤΟ, επιμένοντας ότι επαρκεί ποσοστό 2,1%.
Παρά την ένταση, ο Ισπανός υπουργός Οικονομίας Κάρλος Κουέρπο επιχείρησε να ρίξει τους τόνους, μιλώντας για «μήνυμα ηρεμίας» και διευκρινίζοντας ότι δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής περαιτέρω κινήσεις από την Ουάσινγκτον πέρα από τις δηλώσεις.
Οικονομική έκθεση Ισπανίας σε τυχόν αμερικανικά μέτρα
Οι ισπανικές επιχειρηματικές ενώσεις (CEOE, CEPYME, ATA) εξέφρασαν ανησυχία, χαρακτηρίζοντας τις ΗΠΑ «κομβικό οικονομικό και πολιτικό εταίρο» και εκφράζοντας την ελπίδα ότι οι εμπορικές σχέσεις δεν θα πληγούν. Ωστόσο, έκθεση της Τράπεζας της Ισπανίας δείχνει ότι η χώρα είναι λιγότερο εκτεθειμένη στους αμερικανικούς δασμούς σε σχέση με τον μέσο όρο της ΕΕ.
Συγκεκριμένα, οι ισπανικές εξαγωγές και εισαγωγές με τις ΗΠΑ αντιστοιχούν σε 4,4% του ΑΕΠ, έναντι 10,1% για την ΕΕ συνολικά. Οι εξαγωγές ισπανικών αγαθών προς τις ΗΠΑ ανέρχονται σε περίπου 1% του ΑΕΠ, δηλαδή 16 δισ. ευρώ, καθιστώντας τις ΗΠΑ την έκτη μεγαλύτερη αγορά για ισπανικά προϊόντα. Φαρμακευτικά, ελαιόλαδο, διυλισμένα καύσιμα και ηλεκτρικοί μετασχηματιστές συγκαταλέγονται στα βασικά εξαγώγιμα προϊόντα.
Η διαμάχη γύρω από το Ιράν φέρνει στην επιφάνεια μια ευρύτερη σύγκρουση: από τη μια πλευρά, την αμερικανική χρήση εμπορικών εργαλείων ως μοχλού πολιτικής πίεσης και, από την άλλη, την προσπάθεια ευρωπαϊκών κυβερνήσεων να χαράξουν αυτόνομη εξωτερική πολιτική, χωρίς να υπονομεύσουν κρίσιμους οικονομικούς δεσμούς.
Σχόλιο 
: Η στάση Σάντσεθ λειτουργεί ως τεστ αντοχής για την ευρωπαϊκή «στρατηγική αυτονομία»: αν η ΕΕ δεν στηρίξει έμπρακτα κράτος-μέλος απέναντι σε μονομερείς αμερικανικές πιέσεις, η κοινή εμπορική πολιτική και η ρητορική περί ανεξάρτητης εξωτερικής πολιτικής θα αποδειχθούν κενό γράμμα. Ταυτόχρονα, η Ισπανία ποντάρει στο ότι η σχετικά περιορισμένη έκθεσή της στο αμερικανικό εμπόριο της δίνει μεγαλύτερο περιθώριο πολιτικού ρίσκου, στέλνοντας μήνυμα και σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες που στρέφονται όλο και πιο ανοιχτά κατά του πολέμου στο Ιράν.
#Ισπανία #Σάντσεθ #Τραμπ #Ιράν #ΕΕ
