Η απειλή του Ντόναλντ Τραμπ να διακόψει τις εμπορικές σχέσεις με την Ισπανία προκαλεί βαθύ άγχος στην επιχειρηματική κοινότητα. Η ενεργειακή εξάρτηση και οι διασυνδεδεμένες ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας καθιστούν το σενάριο ιδιαίτερα επικίνδυνο.
Η κλιμάκωση της σύγκρουσης μεταξύ Ουάσινγκτον και Μαδρίτης, μετά την άρνηση του πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ να επιτρέψει τη χρήση των κοινών αμερικανοϊσπανικών βάσεων για επιθέσεις κατά του Ιράν, έχει μετατραπεί σε εφιάλτη για τις ισπανικές επιχειρήσεις. Η απειλή του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ –μαζί με τον υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ– να διακόψει πλήρως τις εμπορικές σχέσεις με την τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία της ΕΕ, ανοίγει ένα επικίνδυνο μέτωπο οικονομικού πολέμου.
Ενεργειακή εξάρτηση και περιφερειακοί κίνδυνοι
Τυπικά, η Ισπανία προστατεύεται από την ενιαία ευρωπαϊκή αγορά, που θεωρητικά δεν μπορεί να τεμαχιστεί με στοχευμένα μέτρα κατά μεμονωμένων κρατών. Ωστόσο, οι ισπανικές επιχειρήσεις δεν πείθονται ότι αυτό αρκεί για να αποτρέψει την Ουάσινγκτον. Η χώρα είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη ενεργειακά: οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτής ορυκτών καυσίμων, καλύπτοντας πάνω από 15% του αργού πετρελαίου που εισήγαγε η Ισπανία πέρυσι και περίπου 44% των εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου τον Ιανουάριο.
Σε περιβάλλον ήδη αυξημένων τιμών ενέργειας λόγω του πολέμου στον Περσικό Κόλπο, ένα αιφνίδιο «πάγωμα» των αμερικανικών προμηθειών θα είχε άμεσες πληθωριστικές και βιομηχανικές συνέπειες. Παρότι οι εξαγωγές προς τις ΗΠΑ αντιστοιχούν σε λιγότερο από 5% του συνόλου, ο αντίκτυπος δεν θα ήταν ομοιόμορφος: περιφέρειες όπως η αυτόνομη Χώρα των Βάσκων, με ισχυρή βιομηχανική βάση, εμφανίζονται ιδιαίτερα εκτεθειμένες.
Ο επικεφαλής εξωτερικών σχέσεων της βασκικής κυβέρνησης, Άντερ Καμπαγιέρο, επισημαίνει ότι περίπου 8% των εξαγωγών της περιοχής κατευθύνονται στις ΗΠΑ, κυρίως σε ενέργεια, αυτοκινητοβιομηχανία, εργαλειομηχανές, χάλυβα και αλουμίνιο. Λόγω της ένταξης αυτών των προϊόντων σε ευρύτερες αλυσίδες αξίας με γερμανικές, γαλλικές και βρετανικές εταιρείες, το πιθανό πλήγμα εκτιμάται έως και στο 1 δισ. ευρώ.
Τραπεζικός κίνδυνος, κυρώσεις και πολιτικός υπολογισμός
Η ανησυχία δεν περιορίζεται στη βιομηχανία. Η Ουάσινγκτον έχει αποδείξει ότι είναι πρόθυμη να «οπλοποιήσει» το δολάριο και την πρόσβαση στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα μέσω κυρώσεων και περιορισμών στη χρήση του αμερικανικού νομίσματος. Αυτό ανησυχεί ιδιαίτερα τον τραπεζικό κολοσσό Santander, ο οποίος πρόσφατα συμφώνησε να εξαγοράσει την αμερικανική Webster Financial Corporation έναντι 12,2 δισ. δολαρίων, σε μια κίνηση που θα μπορούσε να τον κατατάξει στους δέκα μεγαλύτερους λιανικούς και εμπορικούς δανειστές στις ΗΠΑ. Ένα απότομο ψύχος στις διμερείς σχέσεις θα μπορούσε να περιπλέξει τις ρυθμιστικές εγκρίσεις.
Η εκτελεστική πρόεδρος του ομίλου, Άνα Μποτίν, επιχειρεί να κατευνάσει τις αγορές, υπογραμμίζοντας ότι οι εμπορικές ροές παραμένουν ισχυρές και ότι η μακροχρόνια ιστορική σχέση Ισπανίας–ΗΠΑ υπερβαίνει τις τρέχουσες εντάσεις. Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση Σάντσεθ διατηρεί σκληρή στάση κατά του πολέμου στο Ιράν, με αναλυτές να εκτιμούν ότι η σταθερότητα αυτή μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά απέναντι στον Λευκό Οίκο, όπως έχει συμβεί με τον Καναδά, το Μεξικό και την Κίνα σε προηγούμενες κρίσεις.
Παρά το ενδεχόμενο ο Τραμπ να «κάνει πίσω», όπως έχει συμβεί με απειλές δασμών προς Σουηδία, Νορβηγία, Γερμανία ή Γαλλία που δεν υλοποιήθηκαν, η ζημιά της γεωπολιτικής αβεβαιότητας είναι ήδη ορατή. Η ισπανική οικονομία, που αναπτύχθηκε κατά 2,8% το 2025 και προβλέπεται να αυξηθεί πάνω από 2% φέτος, κινδυνεύει από ένα νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων αν ο πόλεμος και η ενεργειακή αναταραχή συνεχιστούν.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση Ισπανίας–ΗΠΑ είναι προειδοποίηση για ολόκληρη την Ευρώπη: η εξάρτηση από αμερικανική ενέργεια, χρηματοδότηση και δολάριο μεταφράζεται σε στρατηγική ευαλωτότητα. Για χώρες όπως η Ελλάδα, με έντονη ναυτιλιακή και ενεργειακή διασύνδεση με τις ΗΠΑ, το μήνυμα είναι σαφές: διαφοροποίηση προμηθευτών, ενίσχυση της εσωτερικής ανθεκτικότητας και ενεργός συμμετοχή στη διαμόρφωση κοινής ευρωπαϊκής απάντησης σε μονομερείς αμερικανικές πιέσεις.
#Ισπανία #ΗΠΑ #Τραμπ #Εμπόριο #Ενέργεια #Santander #ΕΕ
