Η συμμετοχή στο ιταλικό δημοψήφισμα για τη δικαστική μεταρρύθμιση ξεπέρασε τις προσδοκίες, ενισχύοντας το στρατόπεδο της «Ναι» πλευράς. Η έκβαση θεωρείται κρίσιμο τεστ ισχύος για την Τζόρτζια Μελόνι.
Η Ιταλία προσέρχεται στις κάλπες για ένα από τα πιο πολιτικά φορτισμένα δημοψηφίσματα των τελευταίων ετών, με αντικείμενο μια βαθιά αμφιλεγόμενη μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης. Μέχρι το μεσημέρι της Κυριακής, η συμμετοχή είχε φθάσει το 14,92%, ποσοστό αισθητά υψηλότερο από αντίστοιχα δημοψηφίσματα του πρόσφατου παρελθόντος, στοιχείο που εκλαμβάνεται ως θετικό σημάδι για το κυβερνητικό στρατόπεδο της «Ναι» ψήφου.
Η συμμετοχή και ο πολιτικός συσχετισμός
Δημοσκοπήσεις που προηγήθηκαν της ψηφοφορίας είχαν δείξει ότι η αυξημένη συμμετοχή βελτιώνει τις πιθανότητες επικράτησης του «Ναι», το οποίο στηρίζει η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι. Αντιθέτως, χαμηλή προσέλευση στις κάλπες θα ευνοούσε το «Όχι». Η μέχρι στιγμής εικόνα δείχνει μια κοινωνία που δεν αδιαφορεί για το επίδικο, παρά τον τεχνικό χαρακτήρα του ερωτήματος.
Σε σύγκριση με προηγούμενες αναμετρήσεις, η διαφορά είναι σαφής: στο δημοψήφισμα του 2020 για τη μείωση του αριθμού των βουλευτών η συμμετοχή στο μεσημέρι ήταν 12,24%, ενώ στο συνταγματικό δημοψήφισμα του 2006 μόλις 10,1%. Η σημερινή κινητοποίηση δείχνει ότι η μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης έχει ενεργοποιήσει ευρύτερα πολιτικά και κοινωνικά αντανακλαστικά.
Γεωγραφικά, η συμμετοχή είναι υψηλότερη στις βόρειες και κεντρικές περιοχές, με την Εμίλια-Ρομάνια, το Φριούλι Βενέτσια Τζούλια και τη Λομβαρδία να καταγράφουν τα μεγαλύτερα ποσοστά. Αντίθετα, οι νότιες περιφέρειες, όπως η Καλαβρία, η Μπαζιλικάτα και η Σικελία, εμφανίζουν σαφώς χαμηλότερη προσέλευση, αναδεικνύοντας για ακόμη μια φορά τον κλασικό βορρά-νότου διχασμό στην ιταλική πολιτική γεωγραφία.
Η σύγκρουση για τη Δικαιοσύνη και το διακύβευμα για τη Μελόνι
Στην καρδιά του δημοψηφίσματος βρίσκεται η αναμόρφωση του ανώτατου οργάνου που εποπτεύει τους δικαστές, του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου (CSM). Η πιο επίμαχη πρόταση προβλέπει ότι η πλειονότητα των μελών του CSM δεν θα εκλέγεται πλέον, αλλά θα επιλέγεται με κλήρωση.
Οι υποστηρικτές της μεταρρύθμισης υποστηρίζουν ότι η κλήρωση θα περιορίσει την επιρροή των εσωτερικών «φατριών» της Δικαιοσύνης και θα μειώσει την πολιτικοποίηση του δικαστικού σώματος. Οι επικριτές, αντίθετα, προειδοποιούν ότι ένα τέτοιο σύστημα μπορεί να υπονομεύσει την αξιοκρατία και την αντιπροσωπευτικότητα, ανοίγοντας τον δρόμο σε λιγότερο έμπειρα ή έμμεσα πολιτικά εξαρτημένα πρόσωπα να διαχειρίζονται κρίσιμες αποφάσεις για διορισμούς και πειθαρχικές διαδικασίες.
Το δημοψήφισμα δεν συνοδεύεται από όριο συμμετοχής: η μεταρρύθμιση θα εγκριθεί ή θα απορριφθεί αποκλειστικά με βάση την πλειοψηφία των έγκυρων ψήφων. Αυτό σημαίνει ότι κάθε επιπλέον ποσοστιαία μονάδα συμμετοχής μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη για την τελική έκβαση και, κατ’ επέκταση, για το πολιτικό κύρος της Μελόνι, η οποία έχει επενδύσει προσωπικά στη συγκεκριμένη πρωτοβουλία.
Δύο ακόμη επίσημες μετρήσεις συμμετοχής έχουν προγραμματιστεί για τις 19:00 και τις 23:00 της Κυριακής, ενώ τα τελικά αποτελέσματα αναμένονται μετά το κλείσιμο των καλπών τη Δευτέρα στις 15:00. Η έκβαση θα αποτελέσει όχι μόνο κριτήριο αποδοχής ή απόρριψης της δικαστικής μεταρρύθμισης, αλλά και βαρόμετρο της πολιτικής δυναμικής της ιταλικής κυβέρνησης στο εσωτερικό και στο ευρωπαϊκό επίπεδο.
Σχόλιο 
: Η ισχυρή συμμετοχή μετατρέπει μια φαινομενικά τεχνική μεταρρύθμιση σε μείζον πολιτικό δημοψήφισμα εμπιστοσύνης στη Μελόνι. Αν το «Ναι» επικρατήσει, η κυβέρνηση θα εμφανιστεί ενισχυμένη και με ισχυρότερο επιχείρημα υπέρ παρεμβάσεων σε θεσμικά πεδία. Αν όμως επικρατήσει το «Όχι», θα πρόκειται για ηχηρή προειδοποίηση ότι τα όρια της θεσμικής μηχανικής στην Ιταλία είναι στενά και ότι η κοινωνία παραμένει καχύποπτη απέναντι σε παρεμβάσεις στη Δικαιοσύνη, με πιθανές επιπτώσεις στη σταθερότητα της κυβερνητικής πλειοψηφίας.
#Ιταλία #Μελόνι #Δημοψήφισμα #Δικαιοσύνη #Ευρώπη
