Η απεργία διαρκείας στα πρατήρια των Κυκλάδων, σε συνθήκες εκρηκτικών τιμών καυσίμων, απειλεί την πασχαλινή έξοδο και την εκκίνηση της τουριστικής σεζόν. Η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα σε δημοσιονομικούς περιορισμούς και κοινωνικές πιέσεις.
Η αγορά καυσίμων εισέρχεται σε μια νέα, ιδιαίτερα εύφλεκτη φάση, καθώς η απόφαση για απεργία διαρκείας στα πρατήρια των Κυκλάδων από τις 23 Μαρτίου συμπίπτει με τιμές βενζίνης και πετρελαίου κίνησης που έχουν υπερβεί τα 2 ευρώ το λίτρο σε πολλές περιοχές. Στις Κυκλάδες, όπου το μεταφορικό κόστος και η εποχικότητα είναι ήδη αυξημένοι παράγοντες πίεσης, η κατάσταση περιγράφεται από τους πρατηριούχους ως «ασφυκτική».
Από το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους στην απεργία διαρκείας
Μόλις λίγες ημέρες πριν, η συνάντηση στο Υπουργείο Ανάπτυξης, υπό τον Τάκη Θεοδωρικάκο, με ΠΟΠΕΚ και ΟΒΕ, φάνηκε να αποτρέπει πανελλαδικές κινητοποιήσεις. Οι φορείς της αγοράς αποδέχθηκαν τη διατήρηση του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, με αντάλλαγμα ενίσχυση 3.000 ευρώ ανά πρατήριο για συστήματα εισροών-εκροών. Ωστόσο, όπως είχαν προειδοποιήσει οι ομοσπονδίες, η κεντρική συμφωνία δεν μπορεί να επιβληθεί σε τοπικό επίπεδο.
Η Πρωτοβουλία Βενζινοπωλών Κυκλάδων προχώρησε σε κήρυξη απεργίας διαρκείας, υποστηρίζοντας ότι το πλαφόν –ορισμένο στα 0,967 ευρώ ανά λίτρο συν ΦΠΑ– επιβάλλεται στον τελευταίο κρίκο της αλυσίδας, χωρίς να συγκρατεί ουσιαστικά τις τιμές, αλλά περιορίζοντας τη βιωσιμότητα των πρατηρίων. Πριν την πρόσφατη άνοδο, η αμόλυβδη στις Κυκλάδες κινούνταν γύρω στα 1,95 ευρώ και το πετρέλαιο κίνησης στα 1,76 ευρώ. Σήμερα, μετά την εφαρμογή του πλαφόν και εν μέσω νέου ράλι του Brent στα 112 δολάρια το βαρέλι, οι τιμές έχουν διαμορφωθεί περίπου στα 2,07 ευρώ για την αμόλυβδη και 2,03 ευρώ για το diesel, με σαφή ανοδική τάση.
Νησιά χωρίς καύσιμα: κίνδυνοι για εφοδιασμό και εικόνα προορισμών
Σε νησιωτικά συστήματα, τα καύσιμα δεν αφορούν μόνο την ιδιωτική μετακίνηση. Αποτελούν κρίσιμο παράγοντα για την τροφοδοσία σούπερ μάρκετ, ξενοδοχείων και επιχειρήσεων, καθώς και για τις εσωτερικές μεταφορές από τα λιμάνια. Αν και τα φορτηγά μπορούν να ανεφοδιαστούν στην ηπειρωτική χώρα, η τοπική διανομή στα νησιά εξαρτάται από τα πρατήρια. Μια παρατεταμένη απεργία μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερήσεις, περιορισμούς στις μεταφορές και πίεση στα αποθέματα.
Η χρονική συγκυρία επιβαρύνει περαιτέρω το σκηνικό. Η Μεγάλη Εβδομάδα ξεκινά στις 6 Απριλίου και η πασχαλινή έξοδος λειτουργεί ως «πρόβα τζενεράλε» της τουριστικής σεζόν: ανοίγουν επιχειρήσεις, επιβεβαιώνονται κρατήσεις, αυξάνονται οι αφίξεις. Τυχόν δυσλειτουργίες στην αγορά καυσίμων μπορεί να επηρεάσουν τόσο την πραγματική ζήτηση όσο και την εικόνα των προορισμών στην αρχή της σεζόν.
Τριπλή πίεση και τα διλήμματα της κυβέρνησης
Η κρίση στα καύσιμα διαμορφώνει ένα τριπλό μέτωπο πίεσης: προς τους πολίτες, που βλέπουν το κόστος μετακίνησης και διαμονής να εκτοξεύεται· προς τις επιχειρήσεις, από πρατηριούχους και μεταφορικές έως τουριστικές μονάδες και λιανεμπόριο· και προς την κυβέρνηση, που πρέπει να διαχειριστεί την ακρίβεια χωρίς να διαρρήξει τη δημοσιονομική ισορροπία.
Στο δημόσιο διάλογο επανέρχεται με ένταση η μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. Πρατηριούχοι και εταιρείες εμπορίας πιέζουν προς αυτή την κατεύθυνση, ενώ η κυβέρνηση εμφανίζεται πιο ευέλικτη σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σε συνέντευξή του, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μειώσεων στους ειδικούς φόρους, υπό την προϋπόθεση ευρωπαϊκής απόφασης, ενώ ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης δήλωσε ότι μια τέτοια παρέμβαση δεν αποκλείεται εφόσον υπάρξει σχετικό πλαίσιο.
Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκονται πιο άμεσα εργαλεία, όπως ένα νέο fuel pass για στοχευμένη στήριξη ευάλωτων νοικοκυριών, αλλά και η πιθανότητα χρονικά περιορισμένης μείωσης του ΕΦΚ, εφόσον το επιτρέψουν οι δημοσιονομικές συνθήκες. Το παράδειγμα της Λέσβου, όπου απεργία ανεστάλη μετά από διάλογο στο Υπουργείο Ανάπτυξης, δείχνει ότι η ένταση μπορεί να εκτονώνεται προσωρινά, χωρίς όμως να αίρονται οι δομικές αιτίες.
Σε αυτό το περιβάλλον, η αγορά καυσίμων παραμένει σε διαρκή κατάσταση εύθραυστης ισορροπίας, με τον κίνδυνο νέων εστιών έντασης να παραμένει ορατός όσο οι διεθνείς τιμές και η φορολογική επιβάρυνση δεν αποκλιμακώνονται.
Σχόλιο 
: Η σύγκρουση πλαφόν–βιωσιμότητας πρατηρίων στα νησιά αποκαλύπτει τα όρια των οριζόντιων μέτρων σε μια αγορά με έντονη εποχικότητα και υψηλό μεταφορικό κόστος. Χωρίς πιο στοχευμένη φορολογική πολιτική και ειδική νησιωτική αντιμετώπιση, η κυβέρνηση κινδυνεύει να βρεθεί διαρκώς σε άμυνα, σβήνοντας εστίες κρίσης λίγο πριν αυτές πλήξουν τον τουρισμό και την κοινωνική συνοχή.
#καύσιμα #Κυκλάδες #απεργία #τουρισμός #ΕΦΚ #fuelpass
