Η διεθνής προσοχή στραμμένη στον πόλεμο Ισραήλ–ΗΠΑ με το Ιράν δημιουργεί κενό λογοδοσίας στη Δυτική Όχθη. Ισραηλινοί έποικοι εντείνουν τις επιθέσεις, με νεκρούς Παλαιστινίους και βίαιες εκτοπίσεις κοινοτήτων.
Η κλιμάκωση του πολέμου Ισραήλ και ΗΠΑ κατά του Ιράν από τις 28 Φεβρουαρίου συνοδεύεται από μια παράλληλη, λιγότερο ορατή αλλά εξαιρετικά επικίνδυνη δυναμική: την εκρηκτική άνοδο της βίας Ισραηλινών εποίκων κατά Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη. Σύμφωνα με ισραηλινές και διεθνείς οργανώσεις δικαιωμάτων, τουλάχιστον πέντε Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί τις τελευταίες ημέρες, ενώ δεκάδες κοινότητες βρίσκονται υπό συνεχή απειλή εκτοπισμού.
«Κάλυψη πολέμου» και καταγγελίες για εθνοκάθαρση
Η ισραηλινή οργάνωση B’Tselem προειδοποιεί ότι «υπό την κάλυψη του πολέμου» εμβαθύνει η συνεργασία στρατού και ένοπλων ομάδων εποίκων, κάνοντας λόγο για διαδικασία «εθνοκάθαρσης» στη Δυτική Όχθη. Όπως καταγγέλλει, οι αρχές έχουν επιβάλει σαρωτικούς περιορισμούς μετακίνησης στους Παλαιστινίους, ενώ έποικοι καταστρέφουν καλλιέργειες, κλέβουν ζώα, βανδαλίζουν ηλιακά πάνελ και δεξαμενές νερού.
Στα πρώτα δέκα 24ωρα του πολέμου με το Ιράν, η οργάνωση Yesh Din κατέγραψε 109 περιστατικά βίας εποίκων σε 62 παλαιστινιακές κοινότητες, από πυροβολισμούς και ξυλοδαρμούς έως εκφοβισμούς και καταστροφές περιουσιών. Το μοτίβο είναι σαφές: ένοπλοι έποικοι, συχνά με στρατιωτική στολή ή ιδιότητα εφέδρου, παρεμβαίνουν σε γη και χωριά Παλαιστινίων με περιορισμένη ή καθυστερημένη αντίδραση του στρατού.
Θανατηφόρα περιστατικά και αντίδραση ΕΕ
Εμβληματική περίπτωση αποτέλεσε η δολοφονία δύο Παλαιστινίων αδελφών στις 2 Μαρτίου στο χωριό Κάρυουτ, όταν προσπάθησαν να αποτρέψουν φθορές σε ελαιώνα. Ο φερόμενος ως δράστης ήταν μέλος των δυνάμεων «περιφερειακής άμυνας» του ισραηλινού στρατού, σώμα που στελεχώνεται κυρίως από εφέδρους εποίκους.
Λίγες ημέρες αργότερα, στις 7 Μαρτίου, έποικος πυροβόλησε και σκότωσε τον 28χρονο Αμίρ Μοχάμεντ Σαναράν και τραυμάτισε σοβαρά τον αδελφό του στα νότια των λόφων της Χεβρώνας, ενώ σε άλλο περιστατικό κοντά στη Ραμάλα δύο ακόμη Παλαιστίνιοι σκοτώθηκαν από ένοπλη ομάδα εποίκων που επιτέθηκε σε ελαιώνες και στη συνέχεια εισέβαλε στο χωριό Αμπού Φάλαχ.
Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης χαρακτήρισε «απαράδεκτο» το επίπεδο βίας στη Δυτική Όχθη, καλώντας το Ισραήλ να λάβει «άμεσα και αποτελεσματικά μέτρα» για την αποτροπή επιθέσεων και τη διασφάλιση λογοδοσίας. Ο επικεφαλής της κεντρικής διοίκησης του ισραηλινού στρατού, Άβι Μπλουτ, μίλησε για «μη ανεκτές» ενέργειες πολιτών που «παίρνουν τον νόμο στα χέρια τους», αν και μέχρι στιγμής δεν είναι σαφές αν έχουν υπάρξει συλλήψεις δραστών.
Εκτοπισμοί κοινοτήτων και νομική διάσταση
Από τις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 και τον πόλεμο στη Γάζα, τα Ηνωμένα Έθνη και οργανώσεις δικαιωμάτων καταγράφουν μαζική αύξηση της βίας εποίκων, με τουλάχιστον 45 παλαιστινιακές κοινότητες να έχουν εξαναγκαστεί σε εγκατάλειψη των εστιών τους. Στις 5 Μαρτίου, το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ (OCHA) ανέφερε ότι οκτώ οικογένειες, περίπου 45 άτομα, εκδιώχθηκαν από περιοχή της Νάμπλους μετά από επαναλαμβανόμενες επιθέσεις εποίκων από νέο φυλάκιο.
Παράλληλα, η αύξηση κλειστών οδοφραγμάτων και μπλόκων στραγγαλίζει τη μετακίνηση Παλαιστινίων, επιβαρύνοντας την πρόσβαση σε εργασία, υγεία και εκπαίδευση. Στο νομικό επίπεδο, η πρόσφατη γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης για τις συνέπειες της ισραηλινής κατοχής καταλήγει ότι ο παρατεταμένος εποικισμός και οι πρακτικές στο έδαφος παραβιάζουν το δικαίωμα αυτοδιάθεσης των Παλαιστινίων και καθιστούν την κατοχή παράνομη.
Το αποτέλεσμα είναι ένας επικίνδυνος συνδυασμός: στρατιωτική κλιμάκωση με το Ιράν, εντεινόμενη αποσταθεροποίηση στη Δυτική Όχθη και περαιτέρω υπονόμευση κάθε προοπτικής πολιτικής λύσης.
Σχόλιο 
: Η μετατόπιση της διεθνούς προσοχής προς τον πόλεμο με το Ιράν λειτουργεί ως «στρατηγικός καπνός» για την εμβάθυνση τετελεσμένων στη Δυτική Όχθη. Η συστηματική βία εποίκων, σε συνδυασμό με στρατιωτικούς περιορισμούς και νομική ατιμωρησία, συνιστά de facto επιτάχυνση μιας πολιτικής εκτοπισμού που δυσκολεύει δραματικά κάθε μελλοντική διευθέτηση δύο κρατών. Αν η ΕΕ και οι διεθνείς θεσμοί περιοριστούν σε λεκτικές καταδίκες χωρίς στοχευμένες κυρώσεις ή πρακτικές συνέπειες, το μήνυμα προς το πεδίο θα είναι ότι το κόστος της βίας παραμένει μηδενικό.
#Ισραήλ #Παλαιστίνη #ΔυτικήΌχθη #Ιράν #ΑνθρώπιναΔικαιώματα
