Δέσμη 25 παρεμβάσεων ύψους 5,3 δισ. ευρώ ενεργοποιεί η κυβέρνηση μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου. Στόχος η προστασία ευάλωτων νοικοκυριών και πολύ μικρών επιχειρήσεων από το ενεργειακό και μεταφορικό κόστος.
Ένα ιδιαίτερα φιλόδοξο πακέτο 25 παρεμβάσεων, συνολικού ύψους 5,3 δισ. ευρώ έως το 2032, παρουσίασε η κυβέρνηση στο πλαίσιο του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου της ΕΕ. Όπως ανακοίνωσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, μαζί με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου και τον αναπληρωτή υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκο Παπαθανάση, οι δράσεις στοχεύουν σε 1,5 εκατ. νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις με έως 9 εργαζόμενους και τζίρο έως 2 εκατ. ευρώ.
Η Ελλάδα είναι, σύμφωνα με τον κ. Χατζηδάκη, δεύτερη στην ΕΕ σε πόρους ανά κάτοικο από το Ταμείο και έχει υποβάλει το μεγαλύτερο –μέχρι στιγμής– σχέδιο σε επίπεδο προϋπολογισμού. Η πρόταση κατατέθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση και οι πρώτες παρεμβάσεις προβλέπεται να αρχίσουν εντός του 2026.
Ενεργειακή αναβάθμιση, θέρμανση και κοινωνική στέγαση
Κεντρικό πυλώνα αποτελούν τα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων. Μέσω νέων «Εξοικονομώ» για νοικοκυριά και επιχειρήσεις (συνολικά πάνω από 1,5 δισ. ευρώ), προβλέπεται ανακαίνιση 62.000 κατοικιών και περίπου 10.000 πολύ μικρών επιχειρήσεων με επιδοτήσεις που μπορούν να υπερβούν το 80% της δαπάνης, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ.
Παράλληλα, 930 εκατ. ευρώ κατευθύνονται στην αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης με αντλίες θερμότητας και στην εγκατάσταση ηλιακών θερμοσιφώνων σε τουλάχιστον 280.000 κατοικίες, με επιδοτήσεις έως 80%. Συμπληρωματικά, για περίπου 780.000 δικαιούχους επιδόματος θέρμανσης προβλέπεται πρόσθετη ενίσχυση περίπου 100 ευρώ ετησίως την περίοδο 2027-2032.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην κοινωνική στέγαση. Με 435 εκατ. ευρώ αξιοποιούνται τέσσερα ανενεργά στρατόπεδα σε Αττική, Θεσσαλονίκη και Πάτρα για την ανέγερση 2.350 διαμερισμάτων ενεργειακής κλάσης Α+, που θα διατεθούν με πολύ χαμηλό μίσθωμα σε περίπου 7.000 ευάλωτους πολίτες. Προβλέπεται επίσης σύσταση νέας Εθνικής Αρχής Στέγασης.
Μεταφορές, ηλεκτροκίνηση και προσβασιμότητα
Το σχέδιο επεκτείνεται δυναμικά στις μεταφορές, με έμφαση σε ευάλωτες ομάδες και περιοχές με ελλιπή συγκοινωνιακή κάλυψη. Προβλέπεται η προμήθεια 210 νέων ηλεκτρικών λεωφορείων για ΟΑΣΑ και ΟΑΣΘ, αναβάθμιση συρμών και σταθμών της γραμμής 1 του Μετρό, καθώς και αγορά 12 νέων συρμών για τις γραμμές 2 και 3, με στόχο τη μείωση των χρόνων αναμονής και τη μείωση του λειτουργικού κόστους των αστικών συγκοινωνιών.
Σε επίπεδο ατομικής και επαγγελματικής μετακίνησης, εισάγεται το «κοινωνικό leasing» για 12.500 μεταφορικά ευάλωτα νοικοκυριά, με επιδότηση έως 13.000 ευρώ για μίσθωση ηλεκτρικού αυτοκινήτου και επιπλέον 500 ευρώ για οικιακό φορτιστή, ώστε το μηνιαίο κόστος να διαμορφώνεται περίπου στα 150 ευρώ. Προβλέπεται ακόμη 100% επιδότηση για ηλεκτρικά αμαξίδια και άλλα μέσα μικροκινητικότητας για 13.200 άτομα με αναπηρία.
Για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις, το σχέδιο προσφέρει διττή στήριξη: αφενός μέσω «Εξοικονομώ για επιχειρήσεις» (394 εκατ. ευρώ) για ενεργειακή αναβάθμιση εγκαταστάσεων, αφετέρου μέσω επιδότησης αγοράς ή μίσθωσης επαγγελματικών ηλεκτρικών οχημάτων (289 εκατ. ευρώ), με ποσοστά ενίσχυσης έως 40% για ΙΧ και van και 30% για βαρέα οχήματα. Προβλέπεται επίσης ειδικό πρόγραμμα επιδότησης αντικατάστασης συμβατικών ταξί με ηλεκτρικά, με ενίσχυση 20.000 ευρώ ανά όχημα – και 29.000 ευρώ για ταξί προσβάσιμα σε άτομα με αναπηρία.
Υποδομές, δίκτυα και θεσμικά εργαλεία
Πέρα από τις άμεσες επιδοτήσεις, το σχέδιο επιχειρεί να δημιουργήσει μόνιμες δομές στήριξης. Συστήνεται Μητρώο Ενεργειακής Στήριξης με «κάρτα ευάλωτου» για τα νοικοκυριά που πληρούν τα κριτήρια, καθώς και one-stop shops σε κάθε Περιφέρεια για δωρεάν υποστήριξη πολιτών και πολύ μικρών επιχειρήσεων, ιδίως όσων έχουν περιορισμένες ψηφιακές δεξιότητες.
Στο σκέλος των υποδομών, χρηματοδοτείται η εγκατάσταση 4.400 δημόσια προσβάσιμων σημείων φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, 12 έργα ποδηλατοδρόμων και πεζοδρομίων σε πόλεις όλης της χώρας, καθώς και εκτεταμένες παρεμβάσεις προσβασιμότητας σε σταθμούς Μετρό και ΟΣΕ, με αξιοποίηση και ψηφιακών εργαλείων πλοήγησης. Ενισχύεται επίσης η μεταφορά μαθητών με αναπηρία, με στόχο την κάλυψη περίπου του 70% των εθνικών αναγκών.
Το σχέδιο εκπονήθηκε με συμμετοχή 13 υπουργείων, φορέων της αγοράς, τοπικής αυτοδιοίκησης και κοινωνίας των πολιτών, σε μια διαδικασία εκτεταμένης διαβούλευσης. Η πρόκληση πλέον είναι η έγκαιρη έγκριση από την ΕΕ και, κυρίως, η ταχεία και χωρίς γραφειοκρατικές καθυστερήσεις υλοποίηση των δράσεων, ώστε οι πόροι να φτάσουν πράγματι στους πιο ευάλωτους.
Σχόλιο 
: Το σχέδιο για το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο είναι από τα πιο φιλόδοξα της ΕΕ και συνδυάζει κοινωνική πολιτική, κλιματική μετάβαση και επενδύσεις υποδομής. Η πραγματική του αξία όμως θα κριθεί στην ταχύτητα εκτέλεσης, στην απλότητα των διαδικασιών για τον πολίτη και στην ικανότητα της διοίκησης να αποφύγει τα λάθη προηγούμενων προγραμμάτων, όπου οι πόροι έμειναν αναξιοποίητοι ή κατευθύνθηκαν σε λάθος στόχους.
#KoinonikoKlimatikoTameio #Exoikonomo #EnergiakiFtoxeia #Hlektrokinisi #MikresEpixeiriseis
