Ιρανός Κούρδος ηγέτης συνδέει ενδεχόμενη χερσαία επιχείρηση στο Ιράν με μια στρατηγική απόφαση των ΗΠΑ: την επιβολή ζώνης απαγόρευσης πτήσεων πάνω από τις κουρδικές περιοχές. Η Ουάσινγκτον στέλνει αντιφατικά μηνύματα, ενώ η Τεχεράνη κλιμακώνει τα πλήγματα στο ιρακινό Κουρδιστάν.
Ο Ρεζά Καάμπι, γενικός γραμματέας της ένοπλης ιρανικής κουρδικής οργάνωσης Komala of the Toilers of Kurdistan, θέτει ξεκάθαρο όρο για οποιαδήποτε χερσαία διείσδυση κουρδικών δυνάμεων στο Ιράν: την επιβολή ζώνης απαγόρευσης πτήσεων από τις ΗΠΑ πάνω από τις κουρδικές περιοχές της δυτικής χώρας. Μόνο έτσι, υποστηρίζει, μπορεί να εξουδετερωθεί η αεροπορική υπεροχή της Ισλαμικής Δημοκρατίας και να προστατευθούν οι μαχητές και ο άμαχος πληθυσμός.
Ο ρόλος της Komala και η απαίτηση προς την Ουάσινγκτον
Η Komala, με έδρα την αυτόνομη Κουρδική Περιφέρεια του Ιράκ, διατηρεί δικές της μονάδες Πεσμεργκά και τρία στρατόπεδα εκπαίδευσης, όπου –σύμφωνα με τον Καάμπι– περίπου χίλιοι μαχητές είναι ήδη σε κατάσταση επιχειρησιακής ετοιμότητας. Η οργάνωση αποτελεί κεντρικό πυλώνα μιας νέας συμμαχίας ιρανικών κουρδικών κομμάτων, η οποία συζητείται ως πιθανός κορμός μιας μελλοντικής χερσαίας επιχείρησης εντός ιρανικού εδάφους.
Ο Καάμπι δηλώνει ότι δεν υπάρχουν άμεσες συνομιλίες με την κυβέρνηση Τραμπ, αλλά ότι το αίτημα για ζώνη απαγόρευσης πτήσεων έχει «μεταφερθεί» και είναι «σαφές». Η εφαρμογή του, κατά την εκτίμησή του, θα αποτελούσε προϋπόθεση για την επιστροφή των ιρανών Κούρδων μαχητών από το βόρειο Ιράκ στο «δικό τους έδαφος».
Παράλληλα, θέτει ένα ευρύτερο πλαίσιο προϋποθέσεων: επιχειρησιακή ετοιμότητα των Πεσμεργκά, ενίσχυση της πολιτικής συνοχής μεταξύ των κουρδικών κομμάτων, προετοιμασία της κοινωνίας και –κυρίως– εξασφάλιση διεθνούς στήριξης. Χωρίς αυτά, μια χερσαία επιχείρηση θα ήταν, όπως υπονοεί, στρατηγικά επισφαλής.
Ιστορικό προηγούμενο και πολιτικός στόχος των Κούρδων
Ο Καάμπι παραπέμπει ευθέως στο προηγούμενο του 1991, όταν οι ΗΠΑ, η Βρετανία και η Γαλλία επέβαλαν ζώνη απαγόρευσης πτήσεων στο βόρειο Ιράκ μετά τον Πόλεμο του Κόλπου, προστατεύοντας τους Κούρδους από τα αεροπορικά πλήγματα του Σαντάμ Χουσεΐν. Εκείνο το καθεστώς ασφαλείας επέτρεψε την ανάπτυξη της σημερινής αυτόνομης κουρδικής οντότητας στο Ιράκ – ένα μοντέλο που πολλοί Κούρδοι οραματίζονται, σε κάποια μορφή, και για το Ιράν.
Η νέα συμμαχία των ιρανικών κουρδικών οργανώσεων, στην οποία συμμετέχει η Komala, δηλώνει ότι αγωνίζεται για την «ανατροπή της Ισλαμικής Δημοκρατίας» και την εγκαθίδρυση ενός «δημοκρατικού, κοσμικού και ομοσπονδιακού Ιράν». Παρά την ύπαρξη ένοπλων δομών σε όλες τις οργανώσεις, η διοίκηση παραμένει αποκεντρωμένη, χωρίς ενιαίο κεντρικό στρατιωτικό επιτελείο, στοιχείο που μπορεί να προσφέρει ευελιξία αλλά και να περιορίσει τον βαθμό συντονισμού σε μια μεγάλη επιχείρηση.
Αντιφατικά μηνύματα από τις ΗΠΑ και ανησυχία της Τουρκίας
Η στάση της Ουάσινγκτον απέναντι σε μια ενδεχόμενη κουρδική εισβολή στο Ιράν εμφανίζεται διττή. Ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να δήλωσε στο πρακτορείο Reuters ότι θα ήταν «υπέροχο» αν οι ιρανοκουρδικές πολιτοφυλακές από το Ιράκ περνούσαν τα σύνορα προς το Ιράν, για να διευκρινίσει όμως δύο ημέρες αργότερα ότι «δεν θέλει» να δει τους Κούρδους να εισέρχονται στο ιρανικό έδαφος. Αυτή η ασάφεια δυσχεραίνει τον στρατηγικό σχεδιασμό των κουρδικών οργανώσεων, που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την αμερικανική ανοχή ή στήριξη.
Η Τουρκία, από την πλευρά της, προειδοποιεί ότι η «εργαλειοποίηση εθνοτικών ή θρησκευτικών ομάδων» μπορεί να πυροδοτήσει εμφύλιο πόλεμο στο Ιράν. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δήλωσε ότι έχει ήδη συζητήσει το ζήτημα με τον Αμερικανό ομόλογό του, Μάρκο Ρούμπιο, υπογραμμίζοντας την ανησυχία της Άγκυρας για τυχόν ενίσχυση κουρδικών ένοπλων δομών στην περιοχή.
Κλιμάκωση ιρανικών επιθέσεων στο ιρακινό Κουρδιστάν
Το στρατηγικό αυτό παζλ συμπληρώνεται από την κλιμάκωση των ιρανικών επιθέσεων κατά κουρδικών στόχων στο βόρειο Ιράκ. Το αεροδρόμιο του Ερμπίλ, πρωτεύουσας της αυτόνομης κουρδικής περιφέρειας, δέχθηκε επίθεση με drones, ενώ πολλαπλά πλήγματα καταγράφηκαν και στην Σουλεϊμανίγια, κοντά στα ιρανικά σύνορα. Οι επιθέσεις αυτές δείχνουν ότι η Τεχεράνη επιδιώκει να αποδυναμώσει τις ιρανικές κουρδικές οργανώσεις πριν αυτές μπορέσουν να οργανώσουν σοβαρότερη χερσαία πρόκληση στο εσωτερικό της.
Σε αυτό το πλαίσιο, η απαίτηση για ζώνη απαγόρευσης πτήσεων δεν είναι απλώς τεχνικό στρατιωτικό αίτημα, αλλά πολιτικό τεστ βούλησης για τις ΗΠΑ και τη Δύση: αν θα επενδύσουν στην ανατροπή ισορροπιών εντός Ιράν, με υψηλό ρίσκο περιφερειακής αποσταθεροποίησης.
Σχόλιο 
: Το αίτημα των Κούρδων για ζώνη απαγόρευσης πτήσεων επαναφέρει το μοντέλο του 1991 σε πολύ πιο εκρηκτικό περιφερειακό περιβάλλον. Η Ουάσινγκτον καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην πίεση προς την Τεχεράνη, τις ανησυχίες της Τουρκίας και τον κίνδυνο να ανοίξει ένα νέο μέτωπο αποσταθεροποίησης σε μια ήδη εύφλεκτη Μέση Ανατολή.
#Κούρδοι #Ιράν #ΗΠΑ #ΜέσηΑνατολή
