Το στρατιωτικό καθεστώς της Μιανμάρ μετασχηματίζει θεσμικά το καθεστώς του, ανοίγοντας τον δρόμο στον Μιν Αούνγκ Χλάινγκ να αναλάβει την τυπικά πολιτική προεδρία. Η κίνηση ερμηνεύεται ως προσπάθεια νομιμοποίησης μιας εξουσίας που παραμένει ωμά αυταρχική.
Η χούντα της Μιανμάρ έκανε ακόμη ένα βήμα προς την πλήρη θεσμική κατοχύρωση της εξουσίας της, καθώς ο ισχυρός άνδρας του καθεστώτος, στρατηγός Μιν Αούνγκ Χλάινγκ, προωθείται πλέον για το αξίωμα του προέδρου. Η υποψηφιότητά του σε μια τριπλή ψηφοφορία στο κοινοβούλιο, το οποίο ελέγχεται συντριπτικά από φιλοστρατιωτικά κόμματα, αντιμετωπίζεται ως τυπική διαδικασία με προδιαγεγραμμένο αποτέλεσμα.
Από το πραξικόπημα του 2021 στην επιδίωξη «πολιτικής» νομιμοποίησης
Ο 69χρονος στρατηγός κυβερνά τη Μιανμάρ από το πραξικόπημα του 2021, το οποίο ανέτρεψε την δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση της Αούνγκ Σαν Σου Τσι. Έκτοτε η χώρα βυθίστηκε σε ένοπλες συγκρούσεις, με το στρατιωτικό καθεστώς να αντιμετωπίζει αντάρτικες οργανώσεις και ένοπλες ομάδες αντίστασης, αλλά και να καταπνίγει ανηλεώς κάθε μορφή διαμαρτυρίας.
Στο πλαίσιο αυτό, οι εκλογές του Ιανουαρίου οδήγησαν, όπως αναμενόταν, σε σαρωτικές νίκες των φιλοστρατιωτικών κομμάτων, καθώς η αντιπολίτευση βρισκόταν στη φυλακή, στην παρανομία ή στην εξορία. Το νέο αυτό κοινοβουλευτικό σκηνικό αποτελεί σήμερα το εργαλείο που επιτρέπει στον Μιν Αούνγκ Χλάινγκ να μεταβεί από την καθαρά στρατιωτική αρχηγία σε μια τυπικά πολιτική θέση, χωρίς να χάνει τον ουσιαστικό έλεγχο.
Η υποψηφιότητά του για τη θέση του αντιπροέδρου, που θα κριθεί σε ψηφοφορία έναντι δύο ακόμη υποψηφίων, αποτελεί το τελευταίο συνταγματικό βήμα πριν από την ανάληψη της προεδρίας. Δεδομένης της σύνθεσης του κοινοβουλίου, η διαδικασία θεωρείται περισσότερο σκηνοθετημένη επίδειξη δημοκρατικής «κανονικότητας» παρά πραγματικός πολιτικός ανταγωνισμός.
Εσωτερικές ισορροπίες και ανάγκη διεθνούς βιτρίνας
Σημαντικό στοιχείο της κίνησης είναι η αντικατάσταση του Μιν Αούνγκ Χλάινγκ στη θέση του αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων από τον στενό του σύμμαχο και πρώην επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών, Γιε Γουίν Οο. Η επιλογή αυτή διασφαλίζει τη συνέχεια του πυρήνα ισχύος της χούντας, διαχωρίζοντας τυπικά τον στρατιωτικό από τον πολιτειακό ρόλο, χωρίς όμως να αλλάζει ουσιαστικά τις ισορροπίες εξουσίας.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η κίνηση στοχεύει στη δημιουργία μιας βιτρίνας νομιμότητας προς το εσωτερικό και το εξωτερικό. Όπως σημειώνει ο αναλυτής Ναϊνγκ Μιν Καντ του Institute for Strategy and Policy Myanmar, «αυτός ο πολιτικός ελιγμός δείχνει ότι ο Μιν Αούνγκ Χλάινγκ σκοπεύει να συνεχίσει να κυβερνά τη χώρα με σιδηρά πυγμή». Τονίζει παράλληλα ότι ο στρατηγός «στερείται θεμελιωδώς νομιμοποίησης, αλλά διψά απεγνωσμένα για το προσωπείο της».
Η ιστορική αναφορά στο άνοιγμα του 2011, όταν οι στρατηγοί είχαν υποχωρήσει σε διεθνείς πιέσεις και επέτρεψαν στην Αούνγκ Σαν Σου Τσι να αναλάβει πολιτικό ρόλο, φωτίζει την αντίστροφη πορεία της τελευταίας δεκαετίας. Μετά την εκλογική ήττα των φιλοστρατιωτικών κομμάτων το 2020, ο Μιν Αούνγκ Χλάινγκ φέρεται να θεώρησε ότι η επιρροή του στρατού απειλείται και οργάνωσε το πραξικόπημα, οδηγώντας τη χώρα πίσω σε μια σκληρή, αλλά πλέον πιο περίτεχνα «θεσμοποιημένη» δικτατορία.
Σχόλιο 
: Η μετακίνηση του Μιν Αούνγκ Χλάινγκ προς την προεδρία δεν σηματοδοτεί φιλελευθεροποίηση, αλλά αναβάθμιση της αυταρχικής διακυβέρνησης με θεσμικό μανδύα. Πρόκειται για κλασική στρατηγική αυταρχικών καθεστώτων: ανακύκλωση προσώπων, αλλαγή τίτλων και ρόλων, αλλά διατήρηση του ίδιου σκληρού πυρήνα ισχύος. Για τη διεθνή κοινότητα, το ερώτημα δεν είναι αν θα αναγνωρίσει τη νέα «πολιτική» ιδιότητα του στρατηγού, αλλά πώς θα ασκήσει ουσιαστική πίεση σε ένα καθεστώς που αναζητά μόνο το φύλλο συκής της τυπικής νομιμοποίησης, χωρίς καμία πρόθεση ουσιαστικού εκδημοκρατισμού.
#Μιανμάρ #χούντα #ΜινΑούνγκΧλάινγκ #δικτατορία #διεθνής_πολιτική
