Ανατρέπεται η λογική του ενιαίου επιδόματος ανεργίας, με νέο σύστημα που συνδέει το ποσό με μισθό, ένσημα και διάρκεια ανεργίας. Το σχέδιο, άνω των 100 εκατ. ευρώ, εντάσσεται στο Ταμείο Ανάκαμψης και θα εφαρμοστεί αρχικά πιλοτικά.
Σε βαθιά αναμόρφωση του πλαισίου προστασίας των ανέργων προχωρά η κυβέρνηση, εισάγοντας ένα νέο μοντέλο επιδόματος ανεργίας που συνδέεται άμεσα με τον προηγούμενο μισθό, τα ένσημα και τη διάρκεια της ανεργίας. Το έργο «Αναπροσαρμογή επιδομάτων ανεργίας – Σύνδεση με προϋπηρεσία», συνολικού προϋπολογισμού άνω των 100 εκατ. ευρώ, εντάσσεται στο Ταμείο Ανάκαμψης και υλοποιείται από τη ΔΥΠΑ σε συνεργασία με το υπουργείο Εργασίας, με απόφαση που υπογράφει ο υφυπουργός Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης.
Από ενιαίο ποσό σε εξατομικευμένη ενίσχυση
Σήμερα το σύστημα βασίζεται σε δύο διακριτές παροχές, την τακτική επιδότηση ανεργίας και το επίδομα μακροχρονίως ανέργων, με διαφορετικά κριτήρια και διαδικασίες. Το νέο σχήμα τα συγχωνεύει σε ένα ενιαίο επίδομα, απλοποιώντας τη γραφειοκρατία και αλλάζοντας τη φιλοσοφία: η ενίσχυση παύει να είναι ίδια για όλους και προσαρμόζεται στο εργασιακό και ασφαλιστικό προφίλ κάθε δικαιούχου.
Το επίδομα θα αποτελείται από δύο τμήματα: ένα σταθερό ποσό για όλους και ένα μεταβλητό σκέλος, που θα εξαρτάται από τον χρόνο ασφάλισης και τις αποδοχές πριν την απώλεια της εργασίας. Προβλέπεται ανώτατο όριο («οροφή») στο συνολικό ποσό, ώστε να ελέγχεται το δημοσιονομικό κόστος και να διασφαλίζεται η στοχευμένη κατανομή πόρων.
Εμπροσθοβαρής καταβολή και κίνητρα επανένταξης
Κομβική αλλαγή αποτελεί και ο τρόπος καταβολής: το νέο επίδομα θα είναι εμπροσθοβαρές, με υψηλότερα ποσά στο αρχικό στάδιο της ανεργίας και σταδιακή μείωση στη συνέχεια. Η λογική είναι να ενισχύεται αποφασιστικά ο άνεργος στο πρώτο, πιο κρίσιμο διάστημα, αλλά ταυτόχρονα να δημιουργείται κίνητρο για ταχύτερη επιστροφή στην αγορά εργασίας.
Η διάρκεια επιδότησης μπορεί να φτάσει έως 24 μήνες, ανάλογα με τον χρόνο απασχόλησης, με βασική προϋπόθεση τουλάχιστον 175 ημέρες ασφάλισης πριν τη λύση ή λήξη της σύμβασης. Για τους μακροχρόνια ανέργους, το μέχρι σήμερα ξεχωριστό επίδομα ενσωματώνεται στο νέο σχήμα και αποσυνδέεται από εισοδηματικά κριτήρια, γεγονός που δυνητικά διευρύνει τον κύκλο των δικαιούχων.
Πιλοτική εφαρμογή και σύνδεση με κατάρτιση
Στο νέο πλαίσιο προβλέπεται η διατήρηση του επιδόματος ακόμη και κατά τη συμμετοχή σε προγράμματα κατάρτισης, ενισχύοντας τη σύνδεση της επιδότησης με την επανένταξη στην εργασία και όχι με την παθητική παραμονή στην ανεργία. Το μοντέλο θα εφαρμοστεί αρχικά πιλοτικά, με τυχαία δειγματοληπτική επιλογή δικαιούχων, ώστε να συγκριθεί στην πράξη με το υφιστάμενο σύστημα και να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητά του. Το έργο έχει λάβει παράταση έως τις 30 Ιουνίου 2026 για την ολοκλήρωση της πιλοτικής φάσης και την τεχνική του ωρίμανση.
Για τους ανέργους, η ουσία είναι ότι το επίδομα μετατρέπεται από ένα σταθερό, προκαθορισμένο ποσό σε ένα δυναμικό εργαλείο κοινωνικής πολιτικής, που διαφοροποιείται από άτομο σε άτομο, με κριτήριο το εργασιακό παρελθόν και τη διάρκεια της ανεργίας.
Σχόλιο 
: Η μεταρρύθμιση ευθυγραμμίζει το ελληνικό σύστημα με πιο «ασφαλιστική» λογική, επιβραβεύοντας τη σταθερή εργασία και στοχεύοντας πόρους σε όσους είχαν υψηλότερες εισφορές. Ωστόσο, η εμπροσθοβαρής καταβολή και η αυξημένη διαφοροποίηση ενέχουν κινδύνους για τους χαμηλόμισθους και όσους έχουν διακεκομμένη απασχόληση. Κρίσιμο θα είναι πώς θα οριστούν τα όρια, οι συντελεστές και οι δικλείδες προστασίας, ώστε η επιδίωξη κινήτρων για εργασία να μην οδηγήσει σε υπονόμευση της βασικής εισοδηματικής ασφάλειας των πιο ευάλωτων ανέργων.
#επίδομα_ανεργίας #ανεργία #αγορά_εργασίας #Ταμείο_Ανάκαμψης #ΔΥΠΑ
