Η κυβέρνηση ενεργοποιεί νέο πακέτο στοχευμένων παρεμβάσεων σε καύσιμα, ακτοπλοϊκά εισιτήρια και λιπάσματα, υπό την πίεση της γεωπολιτικής κρίσης. Οι ανακοινώσεις θα γίνουν προσωπικά από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, με τεχνική εξειδίκευση από το οικονομικό επιτελείο.
Σε δεύτερο γύρο παρεμβάσεων για την ανάσχεση του ενεργειακού και πληθωριστικού σοκ προχωρά η κυβέρνηση, με αιχμή τα καύσιμα, τα ακτοπλοϊκά εισιτήρια και τα λιπάσματα. Η κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή και η εκτίμηση ότι οι επιπτώσεις στις τιμές θα είναι επίμονες, επιβάλλουν νέο πακέτο στήριξης, πέραν του ήδη αποφασισμένου πλαφόν στο περιθώριο κέρδους σε καύσιμα και τρόφιμα.
Επαναφορά fuel pass και στοχευμένη επιδότηση diesel
Κεντρικό στοιχείο του πακέτου αποτελεί η επαναφορά του «Fuel Pass» που εφαρμόστηκε στην ενεργειακή κρίση του 2022. Πρόκειται για μη οριζόντιο μέτρο, με εισοδηματικά κριτήρια και διαφοροποίηση ανάλογα με την περιοχή διαμονής (ηπειρωτική χώρα και νησιά), ώστε να κατευθυνθεί η ενίσχυση σε όσους πλήττονται περισσότερο από το κόστος μετακίνησης.
Παράλληλα, ενεργοποιείται η επιδότηση στο diesel κίνησης, το μέτρο που είχε μείνει «κάβα» κατά την ανακοίνωση του πλαφόν στα περιθώρια κέρδους. Ο μηχανισμός παραπέμπει στο μοντέλο του 2022, όπου τίθετο πλαφόν στην τιμή διυλιστηρίου και η διαφορά με την τιμή αγοράς καλυπτόταν από τον προϋπολογισμό. Η σχεδόν πλήρης εξίσωση της τιμής του diesel με τη βενζίνη 95 οκτανίων έχει σημάνει συναγερμό στο οικονομικό επιτελείο.
Η επιλογή αυτή επιβεβαιώνει ότι η μείωση του ΕΦΚ στα καύσιμα δεν μπήκε ουσιαστικά στο τραπέζι. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, απορρίπτει οριζόντια μέτρα που επιδοτούν αδιακρίτως ακόμη και υψηλά εισοδήματα, προκαλώντας μεγάλη δημοσιονομική τρύπα χωρίς ευρωπαϊκό «μαξιλάρι».
Πίεση σε ακτοπλοΐα, τουρισμό και πρωτογενή τομέα
Η εκτίναξη του κόστους καυσίμων επιβαρύνει δραματικά τους προϋπολογισμούς ακτοπλοϊκών και αεροπορικών εταιριών, με την Aegean να έχει ήδη ανακοινώσει αυξήσεις ναύλων. Στο Μέγαρο Μαξίμου και στην αντιπροεδρία της κυβέρνησης έχει ανοίξει διαβούλευση με τον ακτοπλοϊκό κλάδο ενόψει Πάσχα και καλοκαιριού, με αιτήματα για μεγαλύτερη μείωση λιμενικών τελών και επιδότηση καυσίμου.
Ταυτόχρονα, πυκνώνουν τα σύννεφα ανησυχίας για τον τουρισμό, ο οποίος στηρίζεται σε ανταγωνιστικές τιμές μεταφορών. Η αγορά, ωστόσο, εμφανίζει προς το παρόν αυτοσυγκράτηση, αποφεύγοντας κινήσεις πανικού.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η άνοδος στις τιμές λιπασμάτων, καθώς περίπου το ένα τρίτο της παγκόσμιας αγοράς διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ. Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστας Τσιάρας, μετά από δύο μήνες αγροτικών κινητοποιήσεων, επεξεργάζεται σχήμα άμεσης στήριξης των παραγωγών, έχοντας απορρίψει σε αυτή τη φάση την επιβολή πλαφόν στα λιπάσματα.
Κυβερνητικές πηγές παραδέχονται ότι η σημερινή δέσμη μέτρων δύσκολα θα είναι η τελευταία, γι’ αυτό και ο σχεδιασμός γίνεται με «εφεδρείες» για ένα παρατεταμένα δύσκολο περιβάλλον, ενώ ο υφυπουργός Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς αναζητεί πρόσθετους πόρους χωρίς δημοσιονομικό εκτροχιασμό.
Σχόλιο
: Η κυβέρνηση επιλέγει σαφώς στοχευμένες, δημοσιονομικά ελεγχόμενες ενισχύσεις αντί για θεαματικές αλλά ακριβές οριζόντιες μειώσεις φόρων. Το στοίχημα είναι αν το μείγμα αυτό θα αποδειχθεί επαρκές για να συγκρατήσει κόστος μετακινήσεων, τουρισμό και αγροτική παραγωγή, χωρίς να υπονομεύσει την αξιοπιστία της δημοσιονομικής πολιτικής.






