Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε πολυνομοσχέδιο 14 παρεμβάσεων για τη μείωση γραφειοκρατίας και την προστασία της περιουσίας των πολιτών. Η πρωτοβουλία, υπό τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, στοχεύει σε πιο διαφανή, ψηφιακή και προβλέψιμη διοίκηση.
Σε δημόσια διαβούλευση εισέρχεται ένα οριζόντιο νομοσχέδιο για «κράτος πιο φιλικό στον πολίτη», το οποίο συγκροτείται από 14 παρεμβάσεις που αγγίζουν τον πυρήνα της καθημερινής σχέσης του πολίτη με το Δημόσιο. Η διυπουργική πρωτοβουλία, σε συντονισμό του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, αξιοποιεί παρατηρήσεις του Συνηγόρου του Πολίτη, προτάσεις βουλευτών και feedback πολιτών από ερωτηματολόγια του Υπουργείου Εσωτερικών.
Ο Κ. Χατζηδάκης μίλησε για «ακόμη ένα σημαντικό βήμα στη μάχη με το βαθύ κράτος», συνδέοντας το νέο πλαίσιο με τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό, την ταχεία απονομή συντάξεων και την αξιολόγηση στο Δημόσιο. Κεντρικός στόχος είναι να περιοριστούν οι «ιστορίες καθημερινής τρέλας» και να επιταχυνθούν κρίσιμες διαδικασίες, όπως η μεταβίβαση ακινήτων.
Κρίσιμες αλλαγές στη σχέση πολίτη – διοίκησης
Η πρώτη δέσμη ρυθμίσεων στοχεύει στην απλοποίηση διαδικασιών και την ενίσχυση της λογοδοσίας. Καθιερώνεται η δυνατότητα ο πολίτης να αντικαθιστά δικαιολογητικά που ήδη κατέχει το Δημόσιο με υπεύθυνη δήλωση, με άμεση έκδοση της πράξης και μεταγενέστερο έλεγχο εντός τριών μηνών. Η επιλογή αυτή μειώνει τη γραφειοκρατία, αλλά συνοδεύεται από αυστηρές διοικητικές και ποινικές κυρώσεις για ψευδείς δηλώσεις, ώστε να μην υπονομευθεί η αξιοπιστία του συστήματος.
Παράλληλα, θεσπίζεται υποχρεωτική ψηφιακή ενημέρωση του πολίτη για την πορεία της αίτησής του (αρμόδια υπηρεσία, στάδιο εξέτασης, εκτιμώμενος χρόνος διεκπεραίωσης), με κυρώσεις για υπηρεσίες που δεν συμμορφώνονται. Ενισχύεται και ο θεσμός του Συμβούλου Ακεραιότητας, ο οποίος πλέον θα δέχεται και θα παρακολουθεί καταγγελίες πολιτών για διαφθορά ή κακοδιοίκηση, ενημερώνοντας τακτικά τον αρμόδιο υπουργό.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη μη άσκησης ενδίκων μέσων από το Δημόσιο σε υποθέσεις με έντονη κοινωνική διάσταση – όπως φυσικές καταστροφές, δυστυχήματα ή ιατρικές παραλείψεις – για αποζημιώσεις ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης, κατόπιν απόφασης Υπουργικού Συμβουλίου. Η ρύθμιση αυτή στοχεύει στο να σταματήσει η πρακτική της «αιώνιας δικαστικής αντιδικίας» με θύματα και οικογένειες.
Σημαντική και η ανάθεση στη Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου της ευθύνης παρακολούθησης της συμμόρφωσης των φορέων με δικαστικές αποφάσεις, ώστε να μην αναγκάζονται οι πολίτες να προσφεύγουν ξανά στα δικαστήρια. Παράλληλα, καθιερώνεται υποχρέωση ανάρτησης όλων των εγκυκλίων όχι μόνο στη Διαύγεια αλλά και στις ιστοσελίδες των υπηρεσιών, με δυνατότητα αναζήτησης· εγκύκλιο που δεν αναρτάται εντός εξαμήνου δεν θα ισχύει.
Ακίνητα, Δημόσιο και φορολογία: βαθιές τομές
Το νομοσχέδιο επιχειρεί να κλείσει μια ιστορική εκκρεμότητα στις διεκδικήσεις ακινήτων από το Δημόσιο, ιδίως σε περιοχές όπου το κράτος προβάλλει δικαιώματα με βάση τίτλους προ Τουρκοκρατίας. Προβλέπεται αποχή του Δημοσίου από διεκδικήσεις όταν υπάρχουν παλαιοί τίτλοι (μέχρι το 1975), εγκατάσταση κατόπιν υπόδειξης δημόσιας αρχής (πρόσφυγες), προσωρινά παραχωρητήρια ή αγροτικά ακίνητα παραχωρημένα από το κράτος χωρίς οριστικούς τίτλους μέχρι σήμερα. Πρόκειται για ρύθμιση με σημαντικό αποτύπωμα στην ασφάλεια δικαίου και την αγορά ακινήτων.
Ιδιαίτερα εκτεταμένη είναι η δέσμη παρεμβάσεων στις μεταβιβάσεις ακινήτων. Οι συμβολαιογράφοι αναβαθμίζονται σε υπηρεσία «one-stop shop», με διασύνδεση με ΤΕΕ (ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου) και ΑΑΔΕ, ανάληψη υποβολής δηλώσεων φόρου μεταβίβασης και πληρωμών μέσα από ειδικό ακατάσχετο λογαριασμό, με αντίστοιχη αύξηση αμοιβών. Καταργείται η υποχρεωτική σύνταξη τοπογραφικού σε περιοχές με κυρωμένες πράξεις εφαρμογής και λειτουργούν κτηματολόγιο, περιορίζοντας κόστος και καθυστερήσεις.
Στο φορολογικό σκέλος, δίνεται η δυνατότητα πληρωμής φόρου κληρονομίας, δωρεάς ή γονικής παροχής κατά τη μεταβίβαση του ακινήτου, διευκολύνοντας όσους δεν διαθέτουν άμεσα ρευστότητα. Παράλληλα, η ΑΑΔΕ αποκτά τη δυνατότητα να απελευθερώνει οριστικά τη μεταβίβαση κατασχεμένου ακινήτου, με υποχρεωτική παρακράτηση τουλάχιστον 25% της οφειλής από το τίμημα· αν αυτό είναι χαμηλότερο, η φορολογική διοίκηση ικανοποιείται με ολόκληρο το ποσό. Έτσι επιχειρείται συνδυασμός ρύθμισης οφειλών, επανεκκίνησης της αγοράς και αποδέσμευσης «παγωμένων» περιουσιακών στοιχείων.
Τέλος, προβλέπονται ενιαία όργανα εξέτασης ενστάσεων πολιτών σε οργανισμούς, ώστε να περιοριστούν αποκλίνουσες ερμηνείες της νομοθεσίας, καθώς και επέκταση του μοντέλου των πιστοποιημένων επαγγελματιών σε νέους τομείς (π.χ. αγροτικές επιδοτήσεις), με στόχο ταχύτερη διεκπεραίωση υποθέσεων.
Σχόλιο 
: Το νομοσχέδιο δεν είναι μια ακόμη αποσπασματική ρύθμιση, αλλά μια στοχευμένη προσπάθεια να μετακινηθεί το κέντρο βάρους της διοίκησης από τη διαχείριση χαρτιών στη διαχείριση ευθύνης. Αν εφαρμοστεί χωρίς εξαιρέσεις και «παραθυράκια», μπορεί να βελτιώσει ουσιαστικά την ασφάλεια δικαίου, να απελευθερώσει συναλλαγές στην αγορά ακινήτων και να μειώσει το διοικητικό κόστος για πολίτες και επιχειρήσεις. Το πραγματικό τεστ, ωστόσο, θα είναι η συμμόρφωση των υπηρεσιών, η ψηφιακή ετοιμότητα και η πολιτική βούληση να επιβληθούν οι κυρώσεις που προβλέπει το ίδιο το πλαίσιο.
#Δημόσιο #Γραφειοκρατία #Χατζηδάκης #Ακίνητα #ΑΑΔΕ #ΨηφιακόΚράτος
