Η Νορβηγία δηλώνει έτοιμη να συζητήσει τον ρόλο του γαλλικού πυρηνικού οπλοστασίου στην ευρωπαϊκή ασφάλεια. Η κίνηση εντάσσεται στη βαθιά αναδιάταξη της ευρωπαϊκής στρατηγικής μετά την Ουκρανία και την αβεβαιότητα για τις ΗΠΑ.
Η Νορβηγία σηματοδοτεί μια ακόμη στροφή στο ευρωπαϊκό αμυντικό δόγμα, δηλώνοντας έτοιμη να ξεκινήσει συνομιλίες με το Παρίσι για τον τρόπο με τον οποίο τα γαλλικά πυρηνικά όπλα μπορούν να συμβάλουν στην ασφάλεια της Ευρώπης. Ο υπουργός Εξωτερικών Έσπεν Μπαρθ Άιντε ξεκαθάρισε ωστόσο ότι η παραδοσιακά αυστηρή νορβηγική στάση παραμένει: «Δεν θα έχουμε πυρηνικά όπλα σε νορβηγικό έδαφος σε καιρό ειρήνης».
Η γαλλική πυρηνική ομπρέλα και η ευρωπαϊκή στροφή
Η πρωτοβουλία του Όσλο έρχεται ως συνέχεια της κίνησης του Εμανουέλ Μακρόν να προωθήσει μια μορφή πανευρωπαϊκής «πυρηνικής ομπρέλας» υπό γαλλική αιγίδα. Ο Γάλλος πρόεδρος ανακοίνωσε ότι Γερμανία, Σουηδία, Δανία, Πολωνία, Ολλανδία, Βέλγιο και Ελλάδα συμφώνησαν να εμπλακούν σε διάλογο με τη Γαλλία για τον ρόλο της γαλλικής αποτροπής στην κοινή ασφάλεια.
Στο πλαίσιο αυτό, το Παρίσι σκοπεύει να δημιουργήσει «δομές ανταλλαγής σε πολιτικό επίπεδο» με τις ενδιαφερόμενες χώρες. Ο πυρήνας της συνεργασίας περιλαμβάνει πρόσβαση Ευρωπαίων συμμάχων σε γαλλικές «στρατηγικές τοποθεσίες», κοινές ασκήσεις και, σε μεταγενέστερο στάδιο, πιθανή προσωρινή ανάπτυξη γαλλικών μαχητικών Rafale με δυνατότητα μεταφοράς πυρηνικών όπλων σε εδάφη άλλων κρατών.
Η Νορβηγία, παραδοσιακά από τους πιο φιλοαμερικανικούς συμμάχους στο ΝΑΤΟ, επιλέγει τώρα να τοποθετηθεί πιο ενεργά στον ευρωπαϊκό διάλογο για την αποτροπή. Η κίνηση αντικατοπτρίζει την ανησυχία για τη σταθερότητα των αμερικανοευρωπαϊκών αμυντικών δεσμών μετά την επανεκλογή του Ντόναλντ Τραμπ, αλλά και την κλιμακούμενη απειλή από τη Ρωσία μετά την εισβολή στην Ουκρανία.
Η «στρατηγική αντιστάθμισης» της Νορβηγίας και τα μηνύματα προς το ΝΑΤΟ
Ο Άιντε διευκρίνισε ότι οι πυρηνικές συνομιλίες θα ενταχθούν σε μια ευρύτερη διαπραγμάτευση για «στρατηγική αμυντική συμφωνία» με τη Γαλλία. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Νορβηγία θα ενισχύσει τη συνεργασία και με άλλους βασικούς Ευρωπαίους παίκτες, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία, η Ολλανδία και η Πολωνία. «Αυτό αποτελεί μέρος της στρατηγικής αντιστάθμισης μας», τόνισε, περιγράφοντας ουσιαστικά μια πολιτική μείωσης του μονομερούς κινδύνου εξάρτησης από μία μόνο δύναμη.
Για το ΝΑΤΟ, οι εξελίξεις αυτές έχουν διπλή ανάγνωση. Από τη μία πλευρά, ενισχύουν την ευρωπαϊκή διάσταση της Συμμαχίας, με τα κράτη μέλη να αναλαμβάνουν μεγαλύτερη ευθύνη για τη δική τους αποτροπή. Από την άλλη, εγείρουν ερωτήματα για το πώς θα συντονιστεί στην πράξη μια γαλλοκεντρική πυρηνική αρχιτεκτονική με την υφιστάμενη αμερικανική πυρηνική παρουσία στην Ευρώπη.
Για την Ελλάδα, η οποία ήδη συγκαταλέγεται στις χώρες που δήλωσαν πρόθυμες να εμπλακούν στον γαλλικό διάλογο, οι κινήσεις της Νορβηγίας ενισχύουν την τάση συγκρότησης ενός ευρύτερου «πυρήνα πρόθυμων» εντός της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Η εξέλιξη αυτή μπορεί να οδηγήσει, σταδιακά, σε πιο συγκροτημένη ευρωπαϊκή φωνή σε ζητήματα στρατηγικής αποτροπής, χωρίς όμως να αναιρεί τον κεντρικό ρόλο της Συμμαχίας.
Σχόλιο
: Η απόφαση της Νορβηγίας δείχνει ότι ακόμη και οι πιο παραδοσιακοί πυλώνες του ατλαντισμού δεν θεωρούν πλέον δεδομένη την αμερικανική ομπρέλα. Η Γαλλία επιχειρεί να καλύψει αυτό το στρατηγικό κενό, κεφαλαιοποιώντας το μοναδικό ευρωπαϊκό πυρηνικό της οπλοστάσιο. Το αν αυτή η ευρωπαϊκή πυρηνική σύγκλιση θα μετεξελιχθεί σε πραγματική κοινή στρατηγική ή θα μείνει σε επίπεδο συμβολισμών θα εξαρτηθεί από το βάθος της πολιτικής δέσμευσης και κυρίως από το πώς θα αντιδράσουν Ουάσιγκτον και Μόσχα σε μια πιο αυτόνομη Ευρώπη στον πυρηνικό τομέα.






