Σύνοδος κορυφής της ΕΕ βυθίζεται σε αδιέξοδο, καθώς Ουγγαρία και Σλοβακία συνδέουν το κρίσιμο δάνειο προς την Ουκρανία με την επαναλειτουργία του ρωσικού αγωγού πετρελαίου Ντρούζμπα. Οι υπόλοιποι 25 ηγέτες καταγγέλλουν τον Βίκτορ Ορμπαν για εργαλειοποίηση της Ουκρανίας ενόψει εκλογών.
Η διήμερη σύνοδος κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες (19–20 Μαρτίου 2026) ανέδειξε εκ νέου το βαθύ ρήγμα μεταξύ Βουδαπέστης και των υπόλοιπων ευρωπαϊκών πρωτευουσών. Ο Βίκτορ Ορμπαν, σε σκληρή σύμπλευση με τον Σλοβάκο ομόλογό του Ρόμπερτ Φίτσο, μπλόκαρε την εκκίνηση του ήδη εγκεκριμένου δανειακού πακέτου ύψους 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, απαιτώντας ως αντάλλαγμα την άμεση αποκατάσταση των ροών ρωσικού πετρελαίου μέσω του αγωγού Ντρούζμπα.
Ο αγωγός Ντρούζμπα ως μοχλός πίεσης
Ο αγωγός Ντρούζμπα, που τροφοδοτεί με ρωσικό αργό τις χερσαίες Ουγγαρία και Σλοβακία, βρίσκεται εκτός λειτουργίας από τα τέλη Ιανουαρίου, μετά από ζημιές που, σύμφωνα με το Κίεβο, προκάλεσαν ρωσικές επιθέσεις. Οι δύο χώρες είχαν εξαιρεθεί από το εμπάργκο της ΕΕ στο ρωσικό πετρέλαιο λόγω της υψηλής εξάρτησής τους, με την εξαίρεση να ισχύει έως το τέλος του 2027.
Ο Ορμπαν παρουσιάζει την παύση ροών ως «υπαρξιακή» απειλή για την ουγγρική οικονομία και κατηγορεί τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι ότι «εκβιάζει με το πετρέλαιο». Σε βίντεο για τα κοινωνικά δίκτυα, ο Ούγγρος πρωθυπουργός δήλωσε: «Αν υπάρχει πετρέλαιο, θα υπάρξουν χρήματα· αν δεν υπάρχει πετρέλαιο, δεν θα υπάρξουν χρήματα», συνδέοντας ρητά την ενεργειακή ροή με τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας.
Ο Φίτσο, από την πλευρά του, αμφισβήτησε δημοσίως το κατά πόσο ο αγωγός έχει πράγματι υποστεί ζημιά, μίλησε για «μονομερή απόφαση» του Κιέβου να τον κλείσει και περιέγραψε την κατάσταση στη Σλοβακία ως κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω έλλειψης πετρελαίου. Έθεσε μάλιστα το ερώτημα αν ο πραγματικός στόχος είναι η πρόωρη διακοπή του ρωσικού πετρελαίου προς Βουδαπέστη και Μπρατισλάβα, πριν λήξει η συμφωνημένη εξαίρεση.
Οικονομική σωτηρία για το Κίεβο, πολιτικό όπλο για τον Ορμπαν
Για την Ουκρανία, το πακέτο των 90 δισ. ευρώ, που είχε εγκριθεί πολιτικά τον Δεκέμβριο, θεωρείται κρίσιμο για τη ρευστότητα του κράτους. Ο Ζελένσκι μίλησε στους ηγέτες μέσω βιντεοσύνδεσης από το Κίεβο, χαρακτηρίζοντας τη βοήθεια «ζωτικής σημασίας» τέσσερα χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ΕΕ, το Κίεβο χρειάζεται σημαντικό μέρος των κεφαλαίων έως τις αρχές Μαΐου για να παραμείνει φερέγγυο, με τον ίδιο τον Ζελένσκι να έχει κάνει λόγο για δημοσιονομικό κενό έως και 50 δισ. ευρώ για το 2026.
Ο Ούγγρος ηγέτης, ωστόσο, βρίσκεται εν μέσω σκληρής προεκλογικής μάχης ενόψει των εκλογών της 12ης Απριλίου, αντιμετωπίζοντας για πρώτη φορά σοβαρό συντηρητικό αντίπαλο. Πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες, όπως ο Φινλανδός πρωθυπουργός Πέτερι Όρπο και ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, κατηγόρησαν ανοιχτά τον Ορμπαν ότι «χρησιμοποιεί την Ουκρανία ως όπλο στην εκστρατεία του», παραβιάζοντας την αρχή της αξιοπιστίας και της αμοιβαίας εμπιστοσύνης στην ΕΕ.
Υπό την πίεση του ουγγρικού και σλοβακικού βέτο, οι υπόλοιποι 25 ηγέτες αποφάσισαν να μεταθέσουν τη λήψη οριστικής απόφασης για την επόμενη σύνοδο στα τέλη Απριλίου, ελπίζοντας ότι μέχρι τότε θα έχουν αλλάξει κρίσιμες παράμετροι: το εκλογικό τοπίο στην Ουγγαρία, η πρόοδος στην αποκατάσταση του αγωγού, αλλά και η δυναμική των έμμεσων διαπραγματεύσεων Ρωσίας–Ουκρανίας, που έχουν παγώσει λόγω του πολέμου στο Ιράν.
Διπλή δοκιμασία για την ενότητα της ΕΕ
Η σύνοδος δεν περιορίστηκε στην ουκρανική κρίση. Η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και ο πόλεμος στο Ιράν τροφοδοτούν νέες ανησυχίες για τις τιμές ενέργειας, με την ΕΚΤ να διατηρεί το βασικό επιτόκιο στο 2% αλλά να προειδοποιεί για ανοδικές πιέσεις στον πληθωρισμό. Παράλληλα, η πρόεδρος της Επιτροπής και η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι έθεσαν στο τραπέζι ζητήματα ανταγωνιστικότητας και μεταναστευτικής πολιτικής, επιδιώκοντας πιο αυστηρό πλαίσιο επιστροφών.
Σε αυτό το περιβάλλον πολλαπλών κρίσεων, η στάση Ορμπαν και Φίτσο λειτουργεί ως επιταχυντής θεσμικής κόπωσης. Η αδυναμία εφαρμογής αποφάσεων που έχουν ήδη ληφθεί –όπως υπογράμμισε με νόημα ο Ζελένσκι– απειλεί να υπονομεύσει όχι μόνο τη στήριξη προς την Ουκρανία, αλλά και την αξιοπιστία της ΕΕ ως γεωπολιτικού δρώντα σε μια περίοδο που οι ΗΠΑ, υπό τον Ντόναλντ Τραμπ, έχουν στραμμένη την προσοχή τους κυρίως στο μέτωπο με το Ιράν.
Σχόλιο 
: Η σύνδεση ανθρωπιστικής και μακροοικονομικής στήριξης προς την Ουκρανία με διμερείς ενεργειακές απαιτήσεις συνιστά επικίνδυνο προηγούμενο για την Ένωση. Αν η Βουδαπέστη επιβραβευθεί πολιτικά για την τακτική του βέτο, το μήνυμα προς άλλες κυβερνήσεις θα είναι ότι η ομοφωνία μπορεί να μετατραπεί σε εργαλείο συναλλαγής, ακόμη και σε θέματα πολέμου και ειρήνης. Η επόμενη σύνοδος θα αποτελέσει τεστ αντοχής για τους θεσμούς της ΕΕ και για την ικανότητά της να αποτρέψει τη μόνιμη «αιχμαλωσία» της κοινής εξωτερικής πολιτικής από εθνικές ατζέντες.
#Ουγγαρία #Ουκρανία #ΕΕ #Ορμπαν #Ενέργεια
