Νέα μελέτη αποκαλύπτει ότι η Ουγγαρία έχει αυξήσει θεαματικά την εξάρτησή της από ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο, υπονομεύοντας τον σχεδιασμό της ΕΕ για απεξάρτηση. Η υπόθεση αποκτά έντονη πολιτική διάσταση ενόψει των ουγγρικών εκλογών.
Η Ουγγαρία αναδεικνύεται σε κεντρικό «αδύναμο κρίκο» της ευρωπαϊκής στρατηγικής απεξάρτησης από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα. Νέα έκθεση του Center for the Study of Democracy (CSD), που εδρεύει στη Βουλγαρία, καταγράφει ότι το 2025 έως και το 93% των εισαγωγών αργού πετρελαίου της χώρας προήλθε από τη Ρωσία, έναντι 61% το 2021 – δηλαδή πριν τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Η Ουγγαρία ως «τελευταίο προπύργιο» ρωσικής ενεργειακής επιρροής
Η έκθεση χαρακτηρίζει την Ουγγαρία «το σημαντικότερο εναπομείναν προπύργιο ρωσικής ενεργειακής εξάρτησης στην Ευρώπη». Σύμφωνα με το CSD, η κυβέρνηση του Βίκτορ Όρμπαν δεν περιορίστηκε απλώς στο να εκμεταλλευτεί τις ευρωπαϊκές εξαιρέσεις στις κυρώσεις, αλλά «συνειδητά ενίσχυσε» τη δομική εξάρτηση από ρωσικό πετρέλαιο, φυσικό αέριο και πυρηνικά καύσιμα.
Η ανάλυση κάνει λόγο για ένα «δομικά ενισχυμένο σύστημα» βασισμένο σε νομικές εξαιρέσεις, μακροχρόνια συμβόλαια, εμπορικά κίνητρα και πολιτικοοικονομικά δίκτυα. Κρίσιμος κόμβος παραμένει ο αγωγός Druzhba, μέσω του οποίου τροφοδοτούνται Ουγγαρία και Σλοβακία, αν και παραμένει εκτός λειτουργίας από τα τέλη Ιανουαρίου, με την Ουκρανία να κατηγορεί τη Μόσχα για ζημιές που αμφισβητούν Βουδαπέστη και Μπρατισλάβα.
Παράλληλα, η μελέτη προειδοποιεί ότι τα «παραθυράκια» στο καθεστώς σταδιακής απεξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο επιτρέπουν τη συνέχιση των ροών και μετά τις προθεσμίες που έχει θέσει η ΕΕ. Ο διευθυντής ενέργειας και κλίματος του CSD, Μάρτιν Βλαντιμίροφ, κάνει λόγο για «δομικές αδυναμίες» που μπορούν να υπονομεύσουν την αποτελεσματικότητα των κυρώσεων.
Εξαιρέσεις, κέρδη για MOL και πολιτική σύγκρουση στις Βρυξέλλες
Ουγγαρία και Σλοβακία έχουν εξασφαλίσει εξαιρέσεις από το γενικό εμπάργκο ρωσικού πετρελαίου της ΕΕ, ενώ η κυβέρνηση Τραμπ έχει επίσης χορηγήσει προσωρινές απαλλαγές από αμερικανικές κυρώσεις, επιτρέποντας τη συνέχιση εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου και αερίου για έναν χρόνο. Η ΕΕ, μέσω του σχεδίου REPowerEU, έχει ανακοινώσει στόχο τερματισμού εισαγωγών ρωσικού LNG έως 31 Δεκεμβρίου 2026, αερίου μέσω αγωγών έως 30 Σεπτεμβρίου 2027 και όλων των υπολοίπων εισαγωγών πετρελαίου έως τα τέλη 2027, χωρίς όμως ακόμη σαφές χρονοδιάγραμμα για την κατάργηση των εξαιρέσεων.
Στο μεταξύ, η ουγγρική κρατική πετρελαϊκή MOL εμφανίζεται ως μεγάλος κερδισμένος. Η έκθεση καταγράφει αύξηση κερδών κατά 15% το 2025, στα περίπου 1,3 δισ. ευρώ, λόγω πρόσβασης σε ρωσικό αργό με μεγάλη έκπτωση. Ωστόσο, τα οφέλη αυτά δεν μεταφράστηκαν σε χαμηλότερες τιμές για τους καταναλωτές σε Ουγγαρία και Σλοβακία: πριν από τους φόρους, οι τιμές καυσίμων ήταν υψηλότερες από της Τσεχίας – κατά 18% στη βενζίνη και 10% στο ντίζελ.
Η Βουδαπέστη χρησιμοποιεί επιπλέον την ενεργειακή της θέση ως μοχλό πίεσης στις ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις. Πρόσφατα άσκησε βέτο σε δάνειο 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, συνδέοντας ανοιχτά τη στάση της με την επανεκκίνηση των ροών μέσω Druzhba. Παράλληλα, τα μακροχρόνια συμβόλαια με τη ρωσική Gazprom και η εξάρτηση από τον αγωγό TurkStream περιορίζουν τις δυνατότητες διαφοροποίησης.
Εκλογές στην Ουγγαρία και δοκιμασία για την ενεργειακή συνοχή της ΕΕ
Η ένταση της εξάρτησης από ρωσικά καύσιμα μετατρέπεται σε κεντρικό διακύβευμα στις ουγγρικές εκλογές της 12ης Απριλίου. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το φιλοευρωπαϊκό κόμμα Tisza του Πέτερ Μάγκιαρ μπορεί να απειλήσει για πρώτη φορά σοβαρά την κυριαρχία του Fidesz. Ο Μάγκιαρ τάσσεται υπέρ σταδιακής απεξάρτησης με ορίζοντα το 2035, ενώ ο Όρμπαν υπερασπίζεται σταθερά τις σχέσεις με τη Μόσχα και το σημερινό μοντέλο ενεργειακής πολιτικής.
Η έκθεση του CSD, πέρα από την ουγγρική διάσταση, αποτελεί και έμμεση κριτική στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό: η περίπλοκη αρχιτεκτονική, οι μακρές μεταβατικές περίοδοι και οι δυνατότητες επανειξαγωγής ρωσικού αερίου μέσω Τουρκίας, Αζερμπαϊτζάν και Δυτικών Βαλκανίων ενδέχεται να αφήσουν στην πράξη ανοιχτό «παράθυρο» δεκάδων δισ. ευρώ προς τα ρωσικά ταμεία έως το 2027.
Σχόλιο 
: Η ουγγρική περίπτωση αποκαλύπτει το κενό ανάμεσα στη ρητορική της «στρατηγικής αυτονομίας» της ΕΕ και την πραγματική ισχύ των εργαλείων της. Όσο οι κυρώσεις επιτρέπουν εξαιρέσεις και έμμεσες ροές, κράτη-μέλη με ισχυρά εθνικά συμφέροντα μπορούν να μετατρέπουν την ενέργεια σε διαπραγματευτικό όπλο, υπονομεύοντας τόσο την ενότητα της Ένωσης όσο και την αποτελεσματικότητα της πίεσης προς τη Ρωσία.
#Ουγγαρία #Ρωσία #Ενέργεια #Πετρέλαιο #ΦυσικόΑέριο #ΕΕ #Κυρώσεις
