Η εκτίναξη του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια, με το Brent και το WTI σε ιστορικό ράλι, επαναφέρει τον φόβο ενεργειακού σοκ. Οι G7 εξετάζουν συντονισμένη απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων για να ανακόψουν την άνοδο και τις πληθωριστικές πιέσεις.
Η διεθνής αγορά πετρελαίου βιώνει ένα από τα πιο βίαια ράλι των τελευταίων δεκαετιών, καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και το de facto κλείσιμο του στενού του Ορμούζ πυροδοτούν κλίμα πανικού. Οι τιμές των δύο βασικών διεθνών δεικτών, Brent και WTI, έχουν εκτοξευθεί πολύ πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, με ενδοσυνεδριακές μεταβολές που θυμίζουν πολεμική οικονομία.
Στις ασιατικές συναλλαγές, η τιμή του WTI έφτασε να ενισχύεται έως και 30% και του Brent κατά 27%, με τις δύο τιμές αναφοράς να υπερβαίνουν τα 116 δολάρια το βαρέλι. Αργότερα, το WTI κινείτο γύρω στα 105,29 δολάρια, με άνοδο 14,3%, και το Brent στα 108,07 δολάρια, αυξημένο κατά 15,4%.
Ορμούζ κλειστό και αγορά σε καθεστώς σοκ
Η ένταση κορυφώθηκε μετά την επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ εναντίον του Ιράν, γεγονός που άλλαξε ριζικά το γεωπολιτικό ρίσκο στην περιοχή. Από την έναρξη των επιχειρήσεων, η τιμή του WTI έχει αυξηθεί σχεδόν 60% σε ελάχιστο χρονικό διάστημα, εξέλιξη που ξεπερνά ακόμη και τις αναταράξεις της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία, όταν τον Μάρτιο του 2022 το πετρέλαιο είχε ξεπεράσει τα 130 δολάρια το βαρέλι.
Καθοριστικός παράγοντας είναι το στενό του Ορμούζ, το οποίο τελεί ουσιαστικά υπό αποκλεισμό. Υπό κανονικές συνθήκες, από εκεί διέρχεται περίπου το 20% του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που μεταφέρεται διά θαλάσσης διεθνώς. Η διακοπή αυτής της ζωτικής αρτηρίας τροφοδοτεί φόβους για διαρκές έλλειμμα προσφοράς, με τις αγορές να αποτιμούν πλέον όχι απλώς ένα πρόσκαιρο σοκ, αλλά το ενδεχόμενο παρατεταμένης ενεργειακής κρίσης.
Η εκρηκτική άνοδος των τιμών δεν επηρεάζει μόνο την ενέργεια, αλλά και το σύνολο των χρηματοπιστωτικών αγορών, αναζωπυρώνοντας τις ανησυχίες για νέο κύμα πληθωρισμού, πίεση στα πραγματικά εισοδήματα και επιβράδυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης.
G7 και IEA προετοιμάζουν έκτακτη ενεργειακή άμυνα
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι υπουργοί Οικονομικών των χωρών της G7 εξετάζουν μια έκτακτη, συντονισμένη παρέμβαση, σε συνεργασία με τη Διεθνή Υπηρεσία Ενέργειας (IEA). Σύμφωνα με πληροφορίες, προγραμματίζεται τηλεδιάσκεψη τη Δευτέρα στις 08:30 ώρα Νέας Υόρκης (15:30 ώρα Ελλάδας), με αντικείμενο την αξιολόγηση μιας συντονισμένης απελευθέρωσης πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα.
Τρεις χώρες της G7 – μεταξύ των οποίων και οι ΗΠΑ – φέρονται ήδη να έχουν ταχθεί υπέρ μιας τέτοιας κίνησης. Ο στόχος είναι διπλός: αφενός να σταλεί σήμα στις αγορές ότι η προσφορά μπορεί να ενισχυθεί άμεσα, αφετέρου να περιοριστεί η μετακύλιση του ενεργειακού κόστους στις τιμές καταναλωτή και στον γενικό πληθωρισμό.
Η συζήτηση για τα στρατηγικά αποθέματα επανέρχεται σε μια περίοδο όπου οι κεντρικές τράπεζες επιχειρούν εύθραυστη ισορροπία ανάμεσα στη σταθεροποίηση των τιμών και στην αποφυγή ύφεσης. Νέο ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να υπονομεύσει τα σχέδια αποκλιμάκωσης των επιτοκίων και να ανατρέψει τις προσδοκίες για ομαλή προσγείωση της παγκόσμιας οικονομίας.
Σχόλιο 
: Η εκτόξευση του πετρελαίου αποκαλύπτει πόσο εύθραυστη παραμένει η ενεργειακή αρχιτεκτονική της Δύσης απέναντι σε γεωπολιτικά σοκ. Μια συντονισμένη απελευθέρωση αποθεμάτων από τις G7 μπορεί να προσφέρει πρόσκαιρη ανάσα, αλλά δεν υποκαθιστά την ανάγκη για επιτάχυνση της διαφοροποίησης πηγών ενέργειας και διαδρομών εφοδιασμού. Για οικονομίες όπως η ελληνική, με υψηλή εξάρτηση από τα καύσιμα, το ράλι αυτό προμηνύει νέες πιέσεις σε πληθωρισμό, μεταφορές και τουρισμό, επαναφέροντας στο προσκήνιο τη σημασία ενεργειακής ασφάλειας ως κεντρικού οικονομικού στόχου.
#πετρέλαιο #G7 #ΜέσηΑνατολή #Ενέργεια #Πληθωρισμός
