Σαφή μετατόπιση του δημόσιου λόγου για το μεταναστευτικό σηματοδοτεί η παρέμβαση Πλεύρη στο Συμβούλιο Υπουργών Εσωτερικών της ΕΕ. Η Αθήνα ζητά αυστηρότερη φύλαξη συνόρων, περισσότερες επιστροφές και ευρωπαϊκή διαγραφή παλαιών εκκρεμοτήτων ασύλου.
Την ανάγκη μετάβασης από μια πολιτική που εστιάζει σχεδόν αποκλειστικά σε επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης σε ένα πιο σκληρό σχήμα «προστασίας συνόρων με αποτροπή» έθεσε ευθέως στις Βρυξέλλες ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης. Μιλώντας στο Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, ο Έλληνας υπουργός περιέγραψε το νέο Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο ως ευκαιρία, υπό την προϋπόθεση ότι θα μειωθούν ουσιαστικά οι ροές και θα αυξηθούν οι επιστροφές προς τις χώρες προέλευσης.
Αποτροπή αντί για μονοδιάστατο search and rescue
Ο Θάνος Πλεύρης, εκπροσωπώντας την Ελλάδα μαζί με την υφυπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου Σέβη Βολουδάκη, υπογράμμισε ότι «η λύση στο μεταναστευτικό είναι η φύλαξη συνόρων» και πρόσθεσε με νόημα πως «κάποια στιγμή πρέπει να μιλήσουμε ανοιχτά για προστασία συνόρων με αποτροπή και όχι μόνο με search and rescue». Η φράση αυτή σηματοδοτεί μια πιο ωμή διατύπωση της ελληνικής θέσης, σε μια στιγμή που ο δημόσιος ευρωπαϊκός διάλογος για τα ανθρώπινα δικαιώματα στα σύνορα βρίσκεται υπό έντονη πίεση.
Ο υπουργός συνέδεσε την επιτυχία του Συμφώνου –το οποίο αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία στις 12 Ιουνίου 2026– με δύο προϋποθέσεις: δραστική μείωση των αφίξεων στα εξωτερικά σύνορα και πραγματική αύξηση των επιστροφών παράτυπων μεταναστών. Τόνισε ότι οι ενδοευρωπαϊκές μετακινήσεις αιτούντων άσυλο δεν αποτελούν λύση, επιμένοντας πως ο πυρήνας της πολιτικής πρέπει να είναι η αποτελεσματική φύλαξη των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης.
Διαγραφή εκκρεμοτήτων Δουβλίνου και διμερείς συμμαχίες
Κομβικό αίτημα της Αθήνας είναι η εκκίνηση του νέου «PACT» με διαγραφή των παλαιών εκκρεμοτήτων στο πλαίσιο του Κανονισμού Δουβλίνου, που επί χρόνια φόρτωσε χώρες πρώτης γραμμής, όπως η Ελλάδα, με δυσανάλογο βάρος επανεισδοχών. Ο Θάνος Πλεύρης γνωστοποίησε ότι η κυβέρνηση προχωρά σε διμερείς συμφωνίες με κράτη που επίσης επωμίστηκαν δευτερογενείς ροές, ώστε να διασφαλιστεί η καλύτερη δυνατή εφαρμογή του νέου πλαισίου και να «κλείσει» οριστικά ο φάκελος των παλαιών υποθέσεων.
Παράλληλα, χαιρέτισε τις προβλέψεις του νέου Κανονισμού Επιστροφών για τη δημιουργία «return hubs», την επιτάχυνση των διαδικασιών και την αύξηση της διοικητικής κράτησης, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα έχει ήδη ενσωματώσει αντίστοιχες ρυθμίσεις στο εθνικό δίκαιο. Η υφυπουργός Σέβη Βολουδάκη περιέγραψε την ελληνική πολιτική ως «αυστηρή, αλλά απολύτως νόμιμη», με τρεις άξονες: έλεγχο ροών, αποτελεσματική φύλαξη συνόρων και συνεπή εφαρμογή αποφάσεων επιστροφής.
Πίεση για έμπρακτη ευρωπαϊκή αλληλεγγύη
Η ελληνική πλευρά επιχειρεί να μετατρέψει το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο σε μοχλό για πιο δεσμευτική αλληλεγγύη προς τα κράτη πρώτης γραμμής. Η Σ. Βολουδάκη τόνισε ότι «η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη πρέπει να αποδεικνύεται στην πράξη», μέσω συγκεκριμένων δεσμεύσεων και ενεργοποίησης όλων των μηχανισμών στήριξης. Στο περιθώριο του Συμβουλίου, Πλεύρης και Βολουδάκη είχαν διμερείς επαφές με ομολόγους από Βουλγαρία, Βέλγιο, Γαλλία, Ολλανδία και Γερμανία, επιδιώκοντας συμμαχίες σε ζητήματα επιστροφών και προστασίας των εξωτερικών συνόρων.
Η ρητορική της αποτροπής, την οποία πλέον η Αθήνα διατυπώνει ανοιχτά σε ευρωπαϊκό επίπεδο, προϊδεάζει για πιο συγκρουσιακή συζήτηση στους κόλπους της ΕΕ, όπου η ισορροπία ανάμεσα στην ασφάλεια και την προστασία δικαιωμάτων παραμένει εύθραυστη.
Σχόλιο 
: Η Ελλάδα επιχειρεί να «κλειδώσει» θεσμικά μια πιο σκληρή γραμμή αποτροπής, μεταφέροντας τη συζήτηση από το πεδίο της ανθρωπιστικής διαχείρισης στο πεδίο της ασφάλειας. Η έκβαση θα κριθεί από το αν θα εξασφαλίσει πραγματικούς μηχανισμούς επιστροφών και χρηματοδοτούμενη ευρωπαϊκή στήριξη, ή αν το νέο Σύμφωνο θα μείνει ένα ακόμη συμβιβαστικό κείμενο χωρίς δόντια.
#μεταναστευτικό #Πλεύρης #ΕΕ #σύνορα #μεταναστευση
