Η ανεργία υποχωρεί, αλλά συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες παραμένουν παγιδευμένες σε υψηλά ποσοστά και περιορισμένες ευκαιρίες. Νέα μελέτη του ΚΕΠΕ χαρτογραφεί τους «αδύναμους κρίκους» της αγοράς εργασίας.
Η ελληνική αγορά εργασίας εμφανίζει σαφή βελτίωση, ωστόσο η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη για όλους. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του ΚΕΠΕ, που επιμελήθηκε ο Ιωάννης Χολέζας, το 2025 ο αριθμός των ανέργων μειώθηκε κατά 35,2 χιλιάδες, στα 393,2 χιλιάδες άτομα, ρίχνοντας το ποσοστό ανεργίας στο 8,2% το γ’ τρίμηνο. Το επίπεδο αυτό προσεγγίζει τα προ κρίσης χαμηλά του 2008 (7,3%), όμως κάτω από την επιφάνεια παραμένουν ισχυρές ανισότητες.
Φύλο, ηλικία, υπηκοότητα και εκπαίδευση καθορίζουν τον κίνδυνο ανεργίας
Οι γυναίκες, οι νέοι, οι αλλοδαποί και τα άτομα χαμηλής εκπαίδευσης εξακολουθούν να είναι οι πιο ευάλωτοι «κρίκοι» της αγοράς εργασίας. Οι γυναίκες καταγράφουν ποσοστό ανεργίας 10,6% έναντι 6,2% των ανδρών. Αν και το χάσμα των φύλων περιορίζεται σταδιακά και το 2025 έπεσε στις 3,1 ποσοστιαίες μονάδες, η ανισότητα παραμένει δομική. Ενδιαφέρον είναι ότι η ανεργία των γυναικών έχει πλέον υποχωρήσει κάτω από το χαμηλό του 2008, ενώ των ανδρών παραμένει υψηλότερη από τα προ κρίσης επίπεδα.
Η ηλικία λειτουργεί επίσης ως ισχυρός διαχωριστικός παράγοντας. Οι νέοι 15-29 ετών αντιμετωπίζουν ανεργία 15,3%, υπερδιπλάσια σε σχέση με τα άτομα άνω των 30 ετών (7%). Παρότι και εδώ καταγράφεται βελτίωση σε σύγκριση με το 2008, η νεανική ανεργία εξακολουθεί να αποτελεί μια από τις πιο επίμονες παθογένειες της ελληνικής οικονομίας, με άμεσες συνέπειες στη μετανάστευση νέων και στη μακροχρόνια παραγωγικότητα.
Αντίστοιχα, οι αλλοδαποί εργαζόμενοι εμφανίζουν ποσοστό ανεργίας 9,7%, έναντι 8,2% για τα άτομα με ελληνική υπηκοότητα. Η διαφορά αυτή έχει έντονη έμφυλη διάσταση: στους άνδρες η απόκλιση είναι σχετικά μικρή (7% έναντι 6,2%), όμως στις γυναίκες η ανεργία των αλλοδαπών φθάνει το 13%, 2,3 μονάδες πάνω από τις Ελληνίδες. Επιπλέον, η ανεργία των ημεδαπών έχει σχεδόν επιστρέψει στα χαμηλά του 2008, ενώ των αλλοδαπών απέχει ακόμη σημαντικά.
Καθοριστικός παράγοντας παραμένει και το επίπεδο εκπαίδευσης. Οι απόφοιτοι μέσης εκπαίδευσης κινούνται κοντά στον γενικό μέσο όρο, αλλά όσοι έχουν χαμηλότερη εκπαίδευση βρίσκονται σε σαφώς δυσμενέστερη θέση: 9,7% για αποφοίτους γυμνασίου και 12,4% για αποφοίτους δημοτικού ή με ακόμη λιγότερη εκπαίδευση. Στον αντίποδα, οι κάτοχοι μεταπτυχιακού ή/και διδακτορικού περιορίζουν την ανεργία στο 5,1%, ενώ οι απόφοιτοι τριτοβάθμιας και ανώτερης τεχνικής εκπαίδευσης κινούνται γύρω στο 7,6%-7,7%.
Η σκιά της μακροχρόνιας ανεργίας και οι προκλήσεις πολιτικής
Πέρα από τα επιμέρους ποσοστά, η μελέτη αναδεικνύει ένα ακόμη πιο ανησυχητικό φαινόμενο: το πολύ υψηλό μερίδιο των μακροχρόνια ανέργων, δηλαδή όσων αναζητούν εργασία για πάνω από δώδεκα μήνες. Το 2025 το ποσοστό τους διαμορφώθηκε στο 58,7% των ανέργων – περίπου 231 χιλιάδες άτομα – αυξημένο κατά περίπου 2 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2024, παρά τη συνολική μείωση της ανεργίας.
Η μακροχρόνια ανεργία έχει διπλό κόστος: απαξιώνει το ανθρώπινο κεφάλαιο, καθώς δεξιότητες και εμπειρία φθείρονται, και ταυτόχρονα δημιουργεί στιγματισμό που δυσκολεύει περαιτέρω την επανένταξη. Το γεγονός ότι το μερίδιο αυτό είναι περίπου διπλάσιο από τον μέσο όρο της ΕΕ υπογραμμίζει την ανάγκη για στοχευμένες ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης, προγράμματα κατάρτισης και επανακατάρτισης, αλλά και μέτρα κατά των διακρίσεων, ιδίως για γυναίκες, νέους, αλλοδαπούς και χαμηλά εκπαιδευμένους.
Σχόλιο 
: Η στατιστική βελτίωση της ανεργίας κρύβει μια αγορά εργασίας δύο ταχυτήτων: για όσους διαθέτουν προσόντα και ισχυρά δίκτυα, η ανάκαμψη είναι ορατή· για τις ευάλωτες ομάδες, ο κίνδυνος μόνιμου αποκλεισμού μεγαλώνει. Χωρίς επιθετικές πολιτικές ένταξης, στοχευμένη κατάρτιση και ουσιαστική ενίσχυση της ισότητας ευκαιριών, η Ελλάδα κινδυνεύει να παγιώσει ένα επικίνδυνο κοινωνικό ρήγμα που θα υπονομεύει και την αναπτυξιακή της προοπτική.
#ανεργία #αγορά_εργασίας #ΚΕΠΕ #γυναίκες #νέοι #εργασία
