Η νέα σύρραξη στη Μέση Ανατολή αναγκάζει τους ευρωπαϊκούς αερολιμένες να ξαναγράψουν τα σενάρια για το 2026. Το ACI Europe προειδοποιεί ότι η μέχρι τώρα δυναμική δεν αρκεί για να αντισταθμίσει τον γεωπολιτικό κίνδυνο.
Η κλιμάκωση της σύρραξης στη Μέση Ανατολή μετατρέπεται σε κρίσιμο παράγοντα αβεβαιότητας για τις αερομεταφορές, ανατρέποντας τις μέχρι πρότινος αισιόδοξες εκτιμήσεις για το 2026. Το Διεθνές Συμβούλιο Αεροδρομίων Ευρώπης (ACI Europe) προειδοποιεί ότι τα σενάρια για την επιβατική κίνηση χρειάζονται άμεση αναθεώρηση, καθώς ο γεωπολιτικός κίνδυνος διαχέεται σε ολόκληρο το δίκτυο συνδεσιμότητας Ευρώπης – Μέσης Ανατολής – Ασίας.
Καίριος ο ρόλος των χωρών του Κόλπου στη συνδεσιμότητα
Ο γενικός διευθυντής του ACI Europe, Olivier Jankovec, υπογράμμισε ότι τα στοιχεία του Ιανουαρίου, τα οποία υπό κανονικές συνθήκες θα θεωρούνταν ένδειξη ανθεκτικής ζήτησης, πλέον δεν επαρκούν για ασφαλή συμπεράσματα. «Η σύγκρουση που ξέσπασε την περασμένη εβδομάδα στη Μέση Ανατολή ανατρέπει τις προβλέψεις για την κίνηση, κάνοντας την προοπτική ιδιαίτερα αβέβαιη», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Την τελευταία εικοσαετία, η Μέση Ανατολή –και ειδικά οι χώρες του Κόλπου– έχει εξελιχθεί σε κρίσιμο κόμβο για την παγκόσμια αεροπορική συνδεσιμότητα, τροφοδοτώντας όγκους κίνησης σε πληθώρα ευρωπαϊκών αεροδρομίων, από περιφερειακούς αερολιμένες μέχρι μεγάλους hubs. Η σημασία της περιοχής δεν περιορίζεται στα απευθείας δρομολόγια προς τη Μέση Ανατολή, αλλά επεκτείνεται στην έμμεση διασύνδεση με αγορές της Ασίας – Ειρηνικού.
Σύμφωνα με τον Jankovec, ακόμη και αν μέρος της ζήτησης για ταξίδια αναψυχής μετατοπιστεί σε άλλους προορισμούς ή εναλλακτικές διαδρομές προς την Ασία – Ειρηνικό, η κίνηση που διέρχεται σήμερα από τους κόμβους του Κόλπου «δεν μπορεί απλά να αντικατασταθεί». Αυτό σημαίνει ότι ο κίνδυνος για επίμονο πλήγμα στα έσοδα αεροδρομίων και αεροπορικών εταιρειών είναι υπαρκτός, ειδικά σε περίπτωση παρατεταμένης αστάθειας ή επέκτασης των περιορισμών πτήσεων.
Ισχυρό ξεκίνημα για το 2026, με θετική εικόνα για την Ελλάδα
Παρά τη σκιά του πολέμου, ο Ιανουάριος κατέγραψε συνολικά θετική εικόνα για τα ευρωπαϊκά αεροδρόμια. Η επιβατική κίνηση στο δίκτυο της Ευρώπης αυξήθηκε κατά 4,6% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025, με την ανάκαμψη να συνεχίζει να οδηγείται από τα διεθνή δρομολόγια. Η διεθνής κίνηση ενισχύθηκε κατά 5,5%, ενώ η κίνηση εσωτερικού αυξήθηκε μόλις κατά 1,8% και παραμένει 8,1% κάτω από τα προ πανδημίας επίπεδα του 2019.
Για την Ελλάδα, τα στοιχεία είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά: ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών κατέγραψε άνοδο 8,6% στην επιβατική κίνηση, καταλαμβάνοντας την τρίτη θέση στην κατηγορία αεροδρομίων με 25–40 εκατ. επιβάτες ετησίως. Μπροστά του βρέθηκε το Δουβλίνο με αύξηση 13,8% και το Παρίσι με 10,1%, ένδειξη ότι η Αθήνα συνεχίζει να κερδίζει μερίδιο στη μεσαία κατηγορία ευρωπαϊκών hubs.
Μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ χωρών και η αδυναμία των μικρών αεροδρομίων
Τα στοιχεία του ACI Europe αποτυπώνουν έντονες διαφοροποιήσεις ανά χώρα. Στην ΕΕ+, τις καλύτερες επιδόσεις σημείωσαν αεροδρόμια σε Σλοβακία (+98%), Σλοβενία (+20,8%), Μάλτα (+17,2%), Τσεχία (+13,5%), Κύπρο (+13,3%), Ιρλανδία (+13,8%), Βουλγαρία (+12,6%) και Πολωνία (+11,8%). Στον αντίποδα, οι Κάτω Χώρες είδαν πτώση 7,3% –καιρικά φαινόμενα επιβάρυναν το αποτέλεσμα– ενώ απώλειες κατέγραψαν Ισλανδία (-4,3%) και Λετονία (-3,2%).
Μεταξύ των μεγάλων αγορών, η Ιταλία ηγείται με αύξηση 4,1%, ακολουθούμενη από Γερμανία (+3,5%), Ισπανία (+2,6%), Γαλλία (+2,1%) και Ηνωμένο Βασίλειο (+2%). Εκτός ΕΕ, ισχυρές αυξήσεις καταγράφονται σε Μολδαβία (+35,4%), Βόρεια Μακεδονία (+31%), Ισραήλ (+24,4%), Ουζμπεκιστάν (+23,9%), Γεωργία (+16%), Αρμενία (+10,3%) και Τουρκία (+9,4%), ενώ υστερούν Μαυροβούνιο (-1,7%) και Καζακστάν (+0,1%).
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η εικόνα των μικρών αεροδρομίων (κάτω του 1 εκατ. επιβατών). Παρότι εμφάνισαν τη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση κίνησης (+12,7%), παραμένουν 28,7% κάτω από τα επίπεδα του 2019. Μόλις το 49% των ευρωπαϊκών αεροδρομίων έχει πλήρως ανακάμψει από την πανδημία, γεγονός που δείχνει ότι ο κλάδος εισέρχεται σε μια νέα περίοδο δοκιμασίας χωρίς να έχει ολοκληρώσει την προηγούμενη.
Σχόλιο 
: Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή λειτουργεί ως stress test για ένα οικοσύστημα που είχε στηρίξει μεγάλο μέρος της ανάκαμψής του στη διαμετακομιστική ισχύ των κόμβων του Κόλπου. Για την Ελλάδα, η μέχρι στιγμής δυναμική της Αθήνας είναι θετική, αλλά η εξάρτηση του τουρισμού από την αεροπορική συνδεσιμότητα καθιστά κρίσιμη την παρακολούθηση των εξελίξεων στους διαδρόμους Ευρώπης–Μέσης Ανατολής–Ασίας. Οι επόμενοι μήνες θα κρίνουν αν το 2026 θα εξελιχθεί σε έτος σταθεροποίησης ή σε νέα φάση αναταράξεων για τις αερομεταφορές.
#αερομεταφορές #ΜέσηΑνατολή #ACI #Αθήνα #τουρισμός
