Η σύρραξη στον Περσικό Κόλπο φέρνει αναταράξεις στον ελληνικό τουρισμό, με ακυρώσεις πτήσεων, επιβράδυνση κρατήσεων και αυξημένο κόστος καυσίμων. Παράλληλα, βασικές αγορές υψηλής δαπάνης τίθενται προσωρινά εκτός παιχνιδιού, αλλά η ζήτηση από την Ευρώπη δείχνει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα.
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή εξελίσσεται σε σοβαρό τεστ αντοχής για τον ελληνικό τουρισμό, λίγες εβδομάδες πριν την έναρξη της σεζόν. Παρότι δεν υπάρχουν ακόμη μαζικές ακυρώσεις, η επιβράδυνση των κρατήσεων και οι ανατροπές στις αερομεταφορές αποτυπώνουν ήδη ένα μετρήσιμο κόστος για τον κλάδο.
Ακυρώσεις πτήσεων, ακριβότερα καύσιμα, μετατόπιση ροών
Το πρώτο σοκ καταγράφεται στον αέρα. Από την έναρξη της κρίσης μέχρι σήμερα, οι ακυρωμένες πτήσεις στο «Ελευθέριος Βενιζέλος» προσεγγίζουν τις 500, καθώς ο κλειστός εναέριος χώρος και οι περιορισμοί στην περιοχή του Κόλπου αναγκάζουν τις εταιρείες σε ανασχεδιασμό. Η Aegean και η SKY express έχουν ήδη τροποποιήσει το πτητικό τους πρόγραμμα έως τα τέλη Μαρτίου, ενώ μεγάλοι διεθνείς αερομεταφορείς αφαιρούν από το θερινό τους πρόγραμμα τις συνδέσεις με το Ισραήλ.
Ο πρόεδρος της Aegean, Ευτύχιος Βασιλάκης, αναφέρει μείωση κρατήσεων 8%-10% σε σχέση με τις εβδομάδες πριν τον πόλεμο, επισημαίνοντας ότι πιο καθαρή εικόνα για το 2026 θα υπάρχει προς το τέλος Μαρτίου. Την ίδια στιγμή, η εκτόξευση της τιμής των καυσίμων πιέζει τα λειτουργικά κόστη: σύμφωνα με την IATA, τα καύσιμα αντιστοιχούν κατά μέσο όρο στο 26% των λειτουργικών εξόδων των αεροπορικών, στοιχείο που προοιωνίζεται ανατιμήσεις εισιτηρίων και επιβάρυνση για τουριστικές επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Κάποια πρώτα σημάδια εξομάλυνσης διαφαίνονται με την επανεκκίνηση δρομολογίων από την ινδική IndiGo και τη μερική επιστροφή εταιρειών όπως η Emirates στους αιθέρες της Μέσης Ανατολής. Ωστόσο, οι αντισταθμίσεις καυσίμων των ευρωπαϊκών εταιρειών λήγουν κυρίως στο τέλος του τριμήνου, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέου κύματος αυξήσεων.
Χάνονται αγορές υψηλής δαπάνης, αλλά η Ευρώπη αντέχει
Πέρα από την άμεση εμπόλεμη ζώνη, ο πόλεμος μπλοκάρει ουσιαστικά την κίνηση προς Ελλάδα από μεγάλο μέρος της Ασίας (Ιαπωνία, Ταϊλάνδη, Βιετνάμ, Φιλιππίνες, Σιγκαπούρη κ.ά.), που χρησιμοποιούν κόμβους της Μέσης Ανατολής για ανταποκρίσεις. Εξαίρεση αποτελεί η Κίνα, της οποίας τα δρομολόγια διέρχονται μέσω ρωσικού εναέριου χώρου, και η Ινδία, που μόλις επανεκκίνησε.
Ιδιαίτερα ευαίσθητες αποδεικνύονται τρεις αγορές υψηλής κατά κεφαλή δαπάνης: Ισραήλ, Αυστραλία και Κύπρος. Το 2025, η κίνηση από χώρες της Μέσης Ανατολής προς/από το «Ελευθέριος Βενιζέλος» ανήλθε σε περίπου 2,5 εκατ. επιβάτες, δηλαδή 10,5% της συνολικής κίνησης. Μόνο οι Ισραηλινοί τουρίστες στο αεροδρόμιο της Αθήνας έφθασαν τις 360 χιλιάδες, ενώ για το 2024 ο τουρισμός από το Ισραήλ κατέγραψε εκρηκτικές αυξήσεις: +29,6% στις αφίξεις, +53,5% στις διανυκτερεύσεις και +55,4% στις εισπράξεις, με μερίδιο 2% στα συνολικά έσοδα και μέση κατά κεφαλή δαπάνη 675 ευρώ, 18% υψηλότερη του μέσου όρου.
Αντίστοιχα, οι Αυστραλοί τουρίστες –με μέση κατά κεφαλή δαπάνη άνω των 1.000 ευρώ– επηρεάζονται από τη διακοπή ανταποκρίσεων σε αεροδρόμια των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Το 2024 έφθασαν στην Ελλάδα 180 χιλιάδες Αυστραλοί (μείωση 38% σε σχέση με το 2023), με εισπράξεις 192 εκατ. ευρώ, ενώ το εννεάμηνο του 2025 κατέγραψε ήδη 229 χιλιάδες αφίξεις, δείχνοντας ισχυρή δυναμική πριν τη σύρραξη. Η Κύπρος, τέλος, εμφανίζει πτώση κρατήσεων άνω του 10%, αν και το 2024 είχε στείλει 625 χιλιάδες τουρίστες με έσοδα 341 εκατ. ευρώ.
Καθοριστικός θεωρείται και ο παράγοντας ΗΠΑ. Παρότι η Ελλάδα εξακολουθεί να θεωρείται ασφαλής προορισμός, η εγγύτητα στη Μέση Ανατολή και η επιδείνωση του αισθήματος ασφάλειας μπορεί να ανατρέψουν σχέδια ταξιδιωτών μακρινών αποστάσεων. Ωστόσο, σύμφωνα με στελέχη διεθνών αεροπορικών, μέχρι στιγμής δεν παρατηρείται επιβράδυνση των κρατήσεων από Βόρεια Αμερική προς Ευρώπη.
Σενάρια για την υπόλοιπη σεζόν και οι αντοχές της Ελλάδας
Στο εσωτερικό της Ευρώπης, οι τουρ οπερέιτορ και οι αεροπορικές προεξοφλούν μετατόπιση μέρους της ζήτησης από τη Μέση Ανατολή σε ευρωπαϊκούς προορισμούς, καθώς οι ταξιδιώτες θέλουν να αποφύγουν τον κίνδυνο εγκλωβισμού σε κλειστούς εναέριους χώρους. Χαρακτηριστική είναι η εκτίμηση του CEO της Wizz Air, Γιόζεφ Βαράντι, ότι οι Ευρωπαίοι θα κινηθούν φέτος περισσότερο εντός ηπείρου.
Η Ελλάδα φαίνεται να ωφελείται από αυτή τη μετατόπιση: τα μηνύματα από τη διεθνή έκθεση ITB στο Βερολίνο είναι θετικά, ιδίως από τη γερμανική αγορά, παρά τις μεμονωμένες ακυρώσεις. Η χώρα εμφανίζει υψηλή ανθεκτικότητα, με τους φορείς του κλάδου να ποντάρουν στην ταχεία ανάκαμψη παραδοσιακά ευέλικτων αγορών, όπως το Ισραήλ, μόλις κοπάσει η κρίση.
Το τελικό ισοζύγιο για τον ελληνικό τουρισμό θα κριθεί από τρεις παραμέτρους: τη διάρκεια και ένταση της σύρραξης, την πορεία της τιμής του πετρελαίου και τη συμπεριφορά των μακρινών αγορών (ΗΠΑ, Ασία, Αυστραλία). Μέχρι τότε, οι επιχειρήσεις κινούνται σε στάση αναμονής, με στόχο να απορροφήσουν τις πρώτες απώλειες και να αξιοποιήσουν τη δυναμική της ευρωπαϊκής ζήτησης.
Σχόλιο 
: Ο πόλεμος στον Περσικό δεν συνιστά μέχρι στιγμής καταστροφικό σοκ, αλλά λειτουργεί ως stress test για την «βαριά βιομηχανία» της χώρας. Το ρίσκο δεν είναι μόνο οι άμεσες ακυρώσεις, αλλά ο συνδυασμός ακριβού καυσίμου, εύθραυστων αεροπορικών ισολογισμών και πιθανής κόπωσης του ευρωπαϊκού καταναλωτή. Αν η κρίση παραταθεί, η Ελλάδα θα χρειαστεί στοχευμένες κινήσεις: διαφοροποίηση αγορών πέρα από τη Μέση Ανατολή, επιθετικό re-marketing σε ΗΠΑ και Ευρώπη και στενή παρακολούθηση των αεροπορικών χωρητικοτήτων. Η ανθεκτικότητα της ζήτησης είναι υπαρκτή, αλλά δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη.
#τουρισμός #ελληνικός_τουρισμός #ΜέσηΑνατολή #Περσικός #Aegean #αερομεταφορές
