Παρά τον πόλεμο στο Ιράν και την έντονη γεωπολιτική αβεβαιότητα, η τιμή του χρυσού κινείται πλάγια αντί να εκτοξεύεται. Οι αναλυτές βλέπουν συνδυασμό υπερθέρμανσης της αγοράς, ισχυρού δολαρίου και προσδοκιών για τα επιτόκια.
Ο χρυσός παραδοσιακά λειτουργεί ως ασφαλές καταφύγιο σε περιόδους πολέμου και κρίσεων, με τους επενδυτές να σπεύδουν σε αυτόν όταν «βαρούν τα κανόνια». Ωστόσο, ο πόλεμος στο Ιράν δεν έχει οδηγήσει σε νέα άνοδο των τιμών, αλλά σε σταθεροποίηση γύρω από ήδη ιστορικά υψηλά επίπεδα, διαψεύδοντας την απλουστευτική προσδοκία ότι κάθε σύρραξη συνεπάγεται αυτόματα ράλι στον χρυσό.
Ιστορικό ράλι και διόρθωση σε υπερθερμασμένη αγορά
Στα τέλη Ιανουαρίου ο χρυσός άγγιξε ιστορικό υψηλό περίπου 5.417 δολάρια ανά ουγγιά, αντανακλώντας τη συσσωρευμένη γεωπολιτική ένταση και τη ζήτηση για ασφαλή τοποθέτηση. Με την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, η τιμή κινήθηκε στιγμιαία λίγο χαμηλότερα, γύρω στα 5.327 δολάρια, για να σταθεροποιηθεί στη ζώνη 5.000–5.200 δολαρίων.
Αναλυτές μεγάλων τραπεζών επισημαίνουν ότι η συμπεριφορά αυτή δεν είναι έκπληξη. Ο επικεφαλής έρευνας μετάλλων της Deutsche Bank υπογραμμίζει ότι, αν και μακροπρόθεσμα οι κρίσεις τείνουν να ανεβάζουν τον μέσο όρο των τιμών, οι επιμέρους περιπτώσεις διαφέρουν πολύ. Παρόμοιο μοτίβο είχε παρατηρηθεί και μετά τις περσινές επιθέσεις του Ισραήλ στο Ιράν.
Καθοριστικός παράγοντας είναι πως η προηγούμενη άνοδος θεωρείται πλέον υπερβολική σε σχέση με τα θεμελιώδη. Σύμφωνα με τον Wolfgang Wrzesniok-Roßbach, σύμβουλο επενδυτών, η άνοδος του τελευταίου τριμήνου και του Ιανουαρίου είχε αποσυνδεθεί από τα πραγματικά δεδομένα ζήτησης. Η ζήτηση για χρυσά κοσμήματα υποχώρησε στο χαμηλότερο επίπεδο 15ετίας, ενώ ακόμη και οι κεντρικές τράπεζες αγόρασαν μεν 230 τόνους, αλλά σε έναν από τους πιο «χλιαρούς» τέταρτους τριμήνους της τελευταίας πενταετίας.
Ισχυρό δολάριο, ακριβό πετρέλαιο και επιτόκια πιέζουν τον χρυσό
Ο αναλυτής εμπορευμάτων της Commerzbank, Carsten Fritsch, σημειώνει ότι η τιμή του χρυσού όχι μόνο δεν επωφελήθηκε από την αβεβαιότητα του πολέμου στο Ιράν, αλλά κινείται και χαμηλότερα από τα προπολεμικά επίπεδα. Δύο βασικοί μηχανισμοί εξηγούν την αντίφαση.
Πρώτον, ο χρυσός τιμολογείται σε δολάρια. Η ενίσχυση του αμερικανικού νομίσματος καθιστά τον χρυσό ακριβότερο για κατόχους άλλων νομισμάτων, μειώνοντας τη διεθνή ζήτηση και ασκώντας καθοδική πίεση στην τιμή. Δεύτερον, η άνοδος του πετρελαίου τροφοδοτεί τον πληθωρισμό, γεγονός που μειώνει την πιθανότητα ταχείας μείωσης επιτοκίων από τη Fed. Όταν οι αγορές προεξοφλούν υψηλά επιτόκια για μεγαλύτερο διάστημα, τα επενδυτικά προϊόντα με απόδοση γίνονται ελκυστικότερα σε σχέση με τον χρυσό, ο οποίος δεν αποδίδει τόκο.
Την εικόνα συμπληρώνει η τεχνική διάσταση: το ράλι του Ιανουαρίου τροφοδοτήθηκε σε μεγάλο βαθμό από επενδυτές που είχαν στοιχηματίσει σε πτώση και αναγκάστηκαν να κλείσουν θέσεις αγοράζοντας χρυσό σε όλο και υψηλότερες τιμές. Η απότομη διόρθωση στα τέλη Ιανουαρίου αποκάλυψε, σύμφωνα με τους ειδικούς, πόσο υπερβολική ήταν η προηγούμενη κίνηση, με την αγορά σήμερα να «ψύχεται» σε ένα εύρος διακύμανσης αντί για νέα κορύφωση.
Ασημί, ενεργειακή μετάβαση και προοπτικές για τα πολύτιμα μέταλλα
Παράλληλα με τον χρυσό, το ασήμι καταγράφει ισχυρή ζήτηση, τροφοδοτούμενη από τον ρόλο του στην ηλεκτροκίνηση και κυρίως στα φωτοβολταϊκά. Ο Wrzesniok-Roßbach θεωρεί ότι η αγορά ασημιού στηρίζεται πιο υγιώς στα θεμελιώδη και δεν βλέπει «φούσκα», προβλέποντας διαρκώς υψηλότερα επίπεδα τιμών και ενδεχόμενη σταθεροποίηση ακόμη και πάνω από τα 100 δολάρια η ουγγιά.
Πιο επιφυλακτικός εμφανίζεται ο Frank Schallenberger της Landesbank Baden-Württemberg, ο οποίος προειδοποιεί ότι η επιβράδυνση της ηλιακής βιομηχανίας, η ασθενική παγκόσμια ανάπτυξη και η υποχώρηση της ζήτησης για κοσμήματα μπορεί να πιέσουν τις τιμές ασημιού τους επόμενους μήνες.
Για τον χρυσό, η εικόνα παραμένει μικτή. Η ασθενής ζήτηση κοσμημάτων και η διστακτικότητα των κεντρικών τραπεζών να αυξήσουν τα αποθέματά τους ενδέχεται να περιορίσουν την ανοδική δυναμική. Ταυτόχρονα, η αμερικανική οικονομική και νομισματική πολιτική παραμένει πηγή αστάθειας για τις αγορές. Ωστόσο, ο χρυσός εξακολουθεί να θεωρείται δομικά ελκυστικό «ασφαλές καταφύγιο», με τους αναλυτές να εκτιμούν ότι τυχόν αποκλιμάκωση του πολέμου στο Ιράν και πτώση δολαρίου και πετρελαίου θα μπορούσαν να δημιουργήσουν νέο ανοδικό κύκλο – υπό την προϋπόθεση ότι οι κεντρικές τράπεζες θα χαλαρώσουν τη στάση τους απέναντι στα επιτόκια.
Σχόλιο 
: Η περίπτωση του χρυσού στον πόλεμο του Ιράν δείχνει ότι τα κλασικά «εγχειρίδια» ασφαλών καταφυγίων δεν αρκούν πλέον. Όταν οι τιμές έχουν ήδη προεξοφλήσει την κρίση και τα επιτόκια παραμένουν ψηλά, η γεωπολιτική ένταση δεν μεταφράζεται αυτόματα σε νέα ρεκόρ. Για τους Έλληνες επενδυτές, το μήνυμα είναι ότι η διαχείριση ρίσκου στα πολύτιμα μέταλλα απαιτεί προσοχή στα θεμελιώδη, στο δολάριο και στις κεντρικές τράπεζες – όχι μόνο στα πρωτοσέλιδα των διεθνών συγκρούσεων.
#χρυσός #Ιράν #επενδύσεις #πετρέλαιο #ασήμι
