Η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή ενεργοποιεί σχέδια έκτακτης ανάγκης στην Αθήνα. Το οικονομικό επιτελείο ζυγίζει παρεμβάσεις σε ενέργεια και αγορά.
Η νέα πολεμική κρίση στη Μέση Ανατολή λειτουργεί ως τεστ αντοχών για την ελληνική οικονομία και τα αντανακλαστικά της κυβέρνησης. Με τον κίνδυνο ενεργειακού σοκ να επανέρχεται στο προσκήνιο, το οικονομικό επιτελείο ενεργοποιεί σενάρια έκτακτης ανάγκης για τον κρατικό προϋπολογισμό και την προστασία των καταναλωτών από ένα νέο κύμα ακρίβειας.
Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα ενδείξεις, ο φετινός προϋπολογισμός έχει ήδη «χωνέψει» δυσμενή σενάρια για την τιμή του πετρελαίου, υψηλότερα από τις παραδοχές βάσης, ώστε να υπάρχει δημοσιονομικό περιθώριο αντίδρασης. Ωστόσο, η προειδοποίηση της Goldman Sachs ότι το φυσικό αέριο στην Ευρώπη θα μπορούσε να εκτιναχθεί έως και 130% σε περίπτωση διαταραχών στα Στενά του Ορμούζ, αναδεικνύει το μέγεθος της αβεβαιότητας.
Τριπλή στρατηγική: έλεγχοι, στήριξη, ευρωπαϊκός συντονισμός
Η κυβέρνηση κινείται ήδη σε τρεις παράλληλες γραμμές. Πρώτον, εντείνει τους ελέγχους στην αγορά για να προλάβει φαινόμενα αισχροκέρδειας, με πάνω από 500 ελέγχους να έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, ώστε να μην ξεφύγουν οι τιμές σε βασικά αγαθά και καύσιμα.
Δεύτερον, επεξεργάζεται σενάρια στοχευμένης στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων, εφόσον οι ανατιμήσεις στην ενέργεια αποδειχθούν παρατεταμένες και υπέρμετρες. Αν και στο οικονομικό επιτελείο αποφεύγουν προς το παρόν να μιλήσουν για νέα οριζόντια προγράμματα τύπου «power pass» ή «fuel pass», είναι σαφές ότι οι τεχνικές ασκήσεις για ενδεχόμενα μέτρα έχουν ήδη ξεκινήσει.
Τρίτον, επιδιώκεται στενός συντονισμός σε επίπεδο ΕΕ, με ορόσημο τη Σύνοδο Κορυφής της 19ης Μαρτίου, όπου αναμένεται να τεθούν στο τραπέζι κοινές ευρωπαϊκές απαντήσεις σε περίπτωση ενεργειακής αναταραχής.
Μητσοτάκης: άλλο αυξήσεις πρώτης ύλης, άλλο κερδοσκοπία
Από το βήμα της Βουλής, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προετοίμασε το έδαφος για αυξήσεις στα καύσιμα, σημειώνοντας ότι αυτές πρέπει να θεωρούνται δεδομένες εφόσον ανεβαίνει η τιμή της πρώτης ύλης. Τόνισε όμως τη διάκριση ανάμεσα στις «λελογισμένες αυξήσεις» και την «αχαλίνωτη κερδοσκοπία», προαναγγέλλοντας ότι, αν απαιτηθεί, θα ληφθούν ειδικά μέτρα ελέγχου υπερβολικών ανατιμήσεων.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, μετά από σύσκεψη για την εικόνα της αγοράς, διαβεβαίωσε ότι υπάρχει «πλήρης επάρκεια σε όλα τα προϊόντα» και πως δεν υπάρχει «κανένας απολύτως λόγος ανησυχίας, πολύ δε περισσότερο πανικού». Παράλληλα, έστειλε σαφές μήνυμα ότι η κυβέρνηση «δεν θα αφήσει την κοινωνία απροστάτευτη» σε περίπτωση υπέρμετρων αυξήσεων στην ενέργεια, υπενθυμίζοντας τις προηγούμενες παρεμβάσεις στήριξης.
Πιθανές παρεμβάσεις στην αγορά και τα όρια της ανοχής
Το υπουργείο Ανάπτυξης, σε συνεργασία με την Ανεξάρτητη Αρχή Προστασίας του Καταναλωτή, επεξεργάζεται πρόσθετα, έκτακτα μέτρα προστασίας των καταναλωτών, τα οποία θα ενεργοποιηθούν μόνο εφόσον το επιβάλουν οι συνθήκες και υπάρξουν σχετικές κυβερνητικές αποφάσεις. Στο τραπέζι, τουλάχιστον σε θεωρητικό επίπεδο, βρίσκεται και η επαναφορά εργαλείων όπως το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, αν και το οικονομικό επιτελείο σπεύδει να διευκρινίσει ότι «απέχουμε πολύ ακόμα από κάτι τέτοιο».
Η κυβέρνηση επιχειρεί έτσι μια λεπτή ισορροπία: να εκπέμψει καθησυχαστικά μηνύματα προς τους πολίτες, διαβεβαιώνοντας για επάρκεια προϊόντων και ετοιμότητα στήριξης, αλλά ταυτόχρονα να προειδοποιήσει την αγορά ότι φαινόμενα αισχροκέρδειας δεν θα γίνουν ανεκτά. Το κόστος τυχόν έκτακτων μέτρων θα επιβαρύνει μεν τον προϋπολογισμό, αλλά θα μπορούσε να αποδειχθεί μικρότερο από το κοινωνικό και πολιτικό κόστος μιας ανεξέλεγκτης κρίσης τιμών.
Σχόλιο 
: Η Αθήνα μπαίνει σε φάση «προληπτικής άμυνας»: θέλει να δείξει αποφασιστικότητα απέναντι στην αισχροκέρδεια χωρίς να κάψει πρόωρα τα δημοσιονομικά της όπλα. Το αν θα αποφευχθούν νέα οριζόντια μέτρα θα κριθεί λιγότερο στις δηλώσεις και περισσότερο στη διάρκεια και ένταση της κρίσης στη Μέση Ανατολή και στη συμπεριφορά των ίδιων των αγορών.
#οικονομία #καταναλωτής #ενέργεια #ΜέσηΑνατολή #αισχροκέρδεια
