Μαζικές διαδηλώσεις στη Δαμασκό προκαλεί η απόφαση για αυστηρούς περιορισμούς στην πώληση αλκοόλ. Οι πολίτες φοβούνται κλιμάκωση ισλαμιστικών περιορισμών στις προσωπικές ελευθερίες.
Η απόφαση των αρχών της Δαμασκού να απαγορεύσουν σταδιακά την πώληση αλκοόλ σε εστιατόρια και μπαρ της συριακής πρωτεύουσας άνοιξε ένα νέο μέτωπο έντασης ανάμεσα στην ισλαμιστική τοπική διοίκηση και τμήματα της αστικής κοινωνίας. Εκατοντάδες πολίτες βγήκαν στους δρόμους για να διαμαρτυρηθούν, βλέποντας στο μέτρο αυτό όχι απλώς μια ηθικολογική ρύθμιση, αλλά προάγγελο ευρύτερου περιορισμού των ατομικών ελευθεριών.
Η απόφαση και οι εξαιρέσεις για χριστιανικές συνοικίες
Ο κυβερνήτης της Δαμασκού ανακοίνωσε ότι η πώληση αλκοολούχων ποτών σε εστιατόρια και μπαρ θα απαγορευθεί σε όλη την πόλη μέσα σε διάστημα τριών μηνών, υποστηρίζοντας ότι η απόφαση ελήφθη «κατόπιν αιτήματος της τοπικής κοινωνίας». Η μόνη εξαίρεση αφορά καταστήματα σε τρεις κυρίως χριστιανικές συνοικίες, τα οποία θα μπορούν να πωλούν αλκοόλ μόνο σε σφραγισμένες συσκευασίες για κατανάλωση εκτός καταστήματος.
Ακόμη και για αυτά τα σημεία πώλησης, επιβάλλονται αυστηρές χωροταξικές αποστάσεις: τουλάχιστον 75 μέτρα από τζαμιά και σχολεία και 20 μέτρα από αστυνομικά τμήματα και δημόσιες υπηρεσίες. Ξενοδοχεία, σύμφωνα με διευκρινιστική ανακοίνωση των αρχών, εξαιρούνται από τους νέους περιορισμούς, ένδειξη προσπάθειας να μη θιγεί πλήρως ο –έτσι κι αλλιώς περιορισμένος– τουριστικός κλάδος.
Κοινωνική ένταση και φόβοι για ισλαμιστική σκλήρυνση
Παρότι η διαδήλωση εξελίχθηκε χωρίς επεισόδια, η παρουσία ισχυρών δυνάμεων ασφαλείας γύρω από τους διαμαρτυρόμενους ανέδειξε την ένταση του κλίματος. Διαδηλωτές τόνισαν ότι το ζήτημα υπερβαίνει την κατανάλωση αλκοόλ και αφορά θεμελιώδεις ελευθερίες. «Δεν είναι θέμα αν θέλουμε να πίνουμε αλκοόλ, είναι θέμα προσωπικής ελευθερίας» δήλωσε χαρακτηριστικά ένας 45χρονος γλύπτης, υπογραμμίζοντας πως διακυβεύεται «μια ιδέα» για το πώς θα είναι η μεταπολεμική Συρία.
Οι φόβοι αυτοί δεν είναι αβάσιμοι. Η ενδιάμεση ισλαμιστική κυβέρνηση έχει ήδη επιβάλει «σεμνή» ενδυμασία στις δημόσιες παραλίες σε εθνικό επίπεδο, ενώ στη Λαττάκεια απαγορεύτηκε το μακιγιάζ σε γυναίκες εργαζόμενες στον δημόσιο τομέα. Οι κινήσεις αυτές ερμηνεύονται ως υποχώρηση στις πιέσεις σκληροπυρηνικών θρησκευτικών κύκλων που ζητούν πιο αυστηρή εφαρμογή συντηρητικών ισλαμικών προτύπων.
Η στάση του Αχμέντ αλ-Σαράα και το μήνυμα προς τις μειονότητες
Ο προσωρινός πρόεδρος Αχμέντ αλ-Σαράα, πρώην ισλαμιστής αντάρτης που ηγείται πλέον της μεταπολεμικής ενδιάμεσης κυβέρνησης, αποφεύγει μέχρι στιγμής να τοποθετηθεί δημόσια στο ζήτημα. Η σιωπή του, σε συνδυασμό με την ήδη εύθραυστη ισορροπία μεταξύ σουνιτικής πλειονότητας και θρησκευτικών μειονοτήτων, τροφοδοτεί ανησυχίες σε χριστιανικές κοινότητες που έχουν βιώσει πρόσφατα θανατηφόρες σεκταριστικές επιθέσεις.
Υπό την πίεση της κριτικής, οι αρχές της Δαμασκού αναγκάστηκαν να εκδώσουν απολογητική ανακοίνωση προς τον χριστιανικό πληθυσμό της πόλης, κάνοντας λόγο για «παρεξήγηση» και υποστηρίζοντας ότι η ρύθμιση δεν θίγει τις προσωπικές ελευθερίες, αλλά αποτελεί απλώς «οργάνωση» της αγοράς αλκοόλ, όπως –όπως σημειώνουν– συμβαίνει σε πολλές χώρες.
Ωστόσο, σε μια κοινωνία που προσπαθεί να βρει νέα ισορροπία μετά από χρόνια εμφυλίου, κάθε παρέμβαση στον τρόπο ζωής αποκτά βαρύνουσα πολιτική και συμβολική σημασία. Οι διαδηλώσεις στη Δαμασκό δείχνουν ότι ένα μέρος της συριακής κοινωνίας δεν είναι διατεθειμένο να αποδεχθεί αδιαμαρτύρητα την προοδευτική ισλαμοποίηση του δημόσιου χώρου, ιδιαίτερα όταν αυτή εμφανίζεται να συγκρούεται με υποσχέσεις για πλουραλισμό και προστασία των μειονοτήτων.
Σχόλιο
: Η κόντρα για το αλκοόλ στη Δαμασκό λειτουργεί ως τεστ αξιοπιστίας της ενδιάμεσης συριακής ηγεσίας: αν επικρατήσουν οι σκληροπυρηνικές φωνές, η υπόσχεση για ένα πλουραλιστικό, μεταπολεμικό κράτος θα αποδειχθεί κενό γράμμα, με σοβαρές επιπτώσεις για τη συνοχή και την ασφάλεια των μειονοτήτων.






