Ο πρόεδρος της Φινλανδίας Αλεξάντερ Σταμπ προειδοποιεί ότι ένας πόλεμος στο Ιράν μπορεί να πυροδοτήσει αυτοπροκαλούμενη παγκόσμια ύφεση. Συνδέει τις γεωπολιτικές εντάσεις με αλυσιδωτές ανατιμήσεις σε ενέργεια, τρόφιμα και φάρμακα.
Ο πρόεδρος της Φινλανδίας Αλεξάντερ Σταμπ, σε συνέντευξή του, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τις οικονομικές επιπτώσεις μιας κλιμάκωσης του πολέμου στο Ιράν, προειδοποιώντας για μια «αυτοπροκαλούμενη παγκόσμια ύφεση» με συνέπειες πιθανώς βαρύτερες από εκείνες της πανδημίας COVID-19.
Αλληλεξάρτηση αγορών και κίνδυνος ενεργειακού σοκ
Ο Σταμπ υπογραμμίζει ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αποτελεί ζωντανό παράδειγμα του τι συμβαίνει όταν τα κράτη δρουν εκτός του πλαισίου διεθνών κανόνων και θεσμών. Σύμφωνα με τον ίδιο, «όλα συνδέονται με όλα»: η τιμή του πετρελαίου με την τιμή του φυσικού αερίου, των τροφίμων, των λιπασμάτων και των φαρμάκων.
Η επισήμανση αυτή παραπέμπει σε ένα κλασικό σενάριο στασιμοπληθωρισμού: ένα νέο ενεργειακό σοκ από την περιοχή του Περσικού Κόλπου θα μπορούσε να εκτινάξει το κόστος παραγωγής και μεταφοράς, πιέζοντας τις κεντρικές τράπεζες ανάμεσα στην ανάγκη για σταθεροποίηση των τιμών και την προστασία της ανάπτυξης. Για την Ευρώπη –και κατ’ επέκταση την Ελλάδα– μια τέτοια εξέλιξη θα σήμαινε νέα πίεση στα νοικοκυριά, αλλά και στα δημοσιονομικά περιθώρια στήριξης της οικονομίας.
Κριτική στην «συναλλακτική» διπλωματία και η ψευδαίσθηση των συνόρων
Ο Φινλανδός πρόεδρος ασκεί παράλληλα κριτική στην «συναλλακτική» προσέγγιση της εξωτερικής πολιτικής του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, σημειώνοντας ότι στη διπλωματία η έννοια του αμοιβαίου συμφέροντος παραμένει κρίσιμη. Υπονοεί ότι μια στενά βραχυπρόθεσμη, συμφωνία-προς-συμφωνία λογική υπονομεύει τη σταθερότητα του διεθνούς συστήματος, την ίδια στιγμή που οι αγορές και οι εφοδιαστικές αλυσίδες λειτουργούν με όρους βαθιάς αλληλεξάρτησης.
Ο Σταμπ τονίζει ότι η αντίληψη πως μπορούμε να ζούμε απλώς σε έναν κόσμο «με εθνικά σύνορα» είναι «ψευδαίσθηση». Για την Ευρώπη αυτό μεταφράζεται σε ανάγκη ενίσχυσης της στρατηγικής αυτονομίας σε ενέργεια, τεχνολογία και κρίσιμες πρώτες ύλες, χωρίς όμως αποκοπή από το παγκόσμιο εμπόριο. Για χώρες όπως η Ελλάδα, που εξαρτώνται από τις διεθνείς τιμές ενέργειας και τις ροές τουρισμού και ναυτιλίας, οι προειδοποιήσεις του Φινλανδού προέδρου λειτουργούν ως υπενθύμιση ότι η γεωπολιτική αστάθεια δεν είναι αφηρημένη έννοια, αλλά παράγοντας με άμεσο αποτύπωμα στο ΑΕΠ και στο διαθέσιμο εισόδημα.
Σχόλιο 
: Η παρέμβαση Σταμπ αναδεικνύει ότι η επόμενη μεγάλη κρίση ίσως δεν έρθει από τις αγορές, αλλά από τη γεωπολιτική. Για την Ελλάδα, η έγκαιρη θωράκιση απέναντι σε ένα νέο κύμα ακρίβειας στην ενέργεια και τα βασικά αγαθά είναι πλέον ζήτημα οικονομικής και κοινωνικής ασφάλειας, όχι απλώς δημοσιονομικής διαχείρισης.
#Ιράν #Ύφεση #Σταμπ #Ενέργεια #Γεωπολιτική
