Η κύρωση των νέων συμβάσεων υδρογονανθράκων νοτίως Πελοποννήσου και Κρήτης ανοίγει συζήτηση για τον ρεαλιστικό τρόπο αξιοποίησης πιθανών κοιτασμάτων. ΔΕΠΑ και ΔΕΣΦΑ σκιαγραφούν τις τεχνικές και εμπορικές διαδρομές που θα μπορούσαν να μετατρέψουν το ελληνικό φυσικό αέριο σε πυλώνα ενεργειακής ασφάλειας και περιφερειακής ισχύος.
Η επεξεργασία στη Βουλή του νομοσχεδίου για την κύρωση των συμβάσεων μίσθωσης έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων σε θαλάσσιες περιοχές νοτίως της Πελοποννήσου και της Κρήτης, φέρνει στο προσκήνιο το πρακτικό ερώτημα: εάν βρεθεί εμπορικά αξιοποιήσιμο κοίτασμα φυσικού αερίου, πώς θα απορροφηθούν οι ποσότητες από την αγορά και τις υφιστάμενες ή νέες υποδομές.
Οι συμβάσεις μεταξύ Δημοσίου, Chevron και Helleniq Energy (μέσω Helleniq Upstream) για τα μπλοκ «Α2 Νοτίως Πελοποννήσου», «Νότια της Πελοποννήσου», «Νότια της Κρήτης 1» και «Νότια της Κρήτης 2», αποτελούν μόνο το πρώτο –ερευνητικό– βήμα. Το κρίσιμο επόμενο στάδιο αφορά το πώς η πιθανή παραγωγή θα ενταχθεί στο ενεργειακό μίγμα της χώρας και στο περιφερειακό σύστημα εφοδιασμού.
Ο ρόλος της ΔΕΠΑ και η προοπτική για την εγχώρια αγορά
Ο διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΠΑ, Κωνσταντίνος Ξιφαράς, υπενθύμισε στην Ειδική Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου ότι η Ελλάδα στηρίζει σήμερα σχεδόν το σύνολο της κατανάλωσης φυσικού αερίου σε εισαγωγές, είτε μέσω αγωγών είτε μέσω LNG. Οι ροές αυτές διασχίζουν πολλαπλές χώρες ή θαλάσσιες οδούς, εκθέτοντας την ασφάλεια εφοδιασμού σε γεωπολιτικούς και επιχειρησιακούς κινδύνους.
Η ύπαρξη εγχώριας παραγωγής, όπως τόνισε, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως αντίβαρο σε αυτή την εξάρτηση, εξισορροπώντας το ενεργειακό χαρτοφυλάκιο της χώρας. Με μερίδιο άνω του 40% στην αγορά προμήθειας και εμπειρία άνω των 30 ετών, η ΔΕΠΑ θεωρεί ότι διαθέτει τόσο το εμπορικό αποτύπωμα όσο και τις σχέσεις με τελικούς πελάτες (νοικοκυριά, βιομηχανία, ηλεκτροπαραγωγή) για να ενσωματώσει εγχώριες ποσότητες μέσω μακροχρόνιων ή μεσοπρόθεσμων συμβολαίων.
Κεντρική παράμετρος είναι η τιμή. Εάν το ελληνικό αέριο μπορεί να φτάσει στο σύστημα σε ανταγωνιστικό κόστος, θα πιέσει το συνολικό κόστος προμήθειας, δημιουργώντας όφελος για τους καταναλωτές και ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα του συστήματος σε κρίσεις. Η δυνατότητα αντικατάστασης μέρους των εισαγωγών, είτε μέσω αγωγών είτε LNG, μειώνει το ρίσκο από διαταραχές σε τρίτες χώρες.
Ο κ. Ξιφαράς υπενθύμισε επίσης ότι η Ελλάδα έχει ήδη εξελιχθεί σε διαμετακομιστικό κόμβο, εξάγοντας εισαγόμενο φυσικό αέριο σε Βουλγαρία, Ρουμανία και Ουκρανία. Εγχώρια παραγωγή θα μπορούσε να ενισχύσει αυτόν τον ρόλο, προσφέροντας πρόσθετες ποσότητες για την περιφερειακή αγορά, εφόσον οι όγκοι το δικαιολογούν.
ΔΕΣΦΑ: τεχνικές επιλογές, δίκτυο και περιφερειακή ασφάλεια
Από την πλευρά του ΔΕΣΦΑ, ο διευθυντής Στρατηγικής και Ανάπτυξης Μιχάλης Θωμαδάκης έθεσε το ζήτημα των υποδομών. Η εμπορική αξιοποίηση κοιτασμάτων δεν είναι μόνο θέμα γεωλογίας και τιμών, αλλά και της δυνατότητας του δικτύου να παραλάβει, να μεταφέρει και δυνητικά να εξάγει τις ποσότητες.
Οι βασικές τεχνικές επιλογές που περιέγραψε είναι δύο: σύνδεση με αγωγούς ή ανάπτυξη λύσεων LNG (υγροποίηση στην πηγή, θαλάσσια μεταφορά και επαναεριοποίηση). Η βέλτιστη διαδρομή θα εξαρτηθεί από το μέγεθος των ανακαλύψεων, τη γεωγραφική θέση των κοιτασμάτων και την οικονομική βιωσιμότητα κάθε σεναρίου.
Ο ΔΕΣΦΑ, βάσει θεσμικού πλαισίου, οφείλει να παρέχει πρόσβαση τρίτων στο Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου. Αυτό σημαίνει ότι, εφόσον προκύψει παραγωγή και πληρούνται οι τεχνικές και οικονομικές προϋποθέσεις, το υφιστάμενο δίκτυο μπορεί να λειτουργήσει ως βασική ραχοκοκαλιά για τη διοχέτευση του εγχώριου αερίου τόσο στην ελληνική αγορά όσο και προς γειτονικές χώρες.
Η διάσταση αυτή είναι κρίσιμη και για τα Βαλκάνια, όπου πολλές χώρες παραμένουν έντονα εξαρτημένες από περιορισμένο αριθμό πηγών προμήθειας, ενώ ορισμένα ώριμα κοιτάσματα στην περιοχή εμφανίζουν πτωτική παραγωγή. Ελληνοκεντρικά κοιτάσματα θα μπορούσαν, θεωρητικά, να αναβαθμίσουν τη σημασία της χώρας ως περιφερειακού παρόχου ασφάλειας εφοδιασμού.
Σε κάθε περίπτωση, η πολιτική απόφαση για τη συνέχιση των ερευνών και την ενδεχόμενη εκμετάλλευση θα πρέπει να σταθμίσει το όφελος για την ενεργειακή ασφάλεια και την οικονομία με τις δεσμεύσεις της πράσινης μετάβασης, σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη επαναξιολογεί τον ρόλο του φυσικού αερίου ως καυσίμου-γέφυρα.
Σχόλιο 
: Η συζήτηση στη Βουλή δείχνει ότι η Ελλάδα επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει γεωπολιτικά την πιθανότητα ανακαλύψεων, μετατρέποντας το φυσικό αέριο από παράγοντα εξάρτησης σε εργαλείο ισχύος. Το διακύβευμα όμως δεν είναι μόνο οι ποσότητες, αλλά και η ταχύτητα ωρίμανσης των έργων, η ικανότητα ρύθμισης ώστε να διασφαλιστεί δίκαιη απόδοση για το Δημόσιο και η συμβατότητα με τους ευρωπαϊκούς κλιματικούς στόχους. Αν τα κοιτάσματα αποδειχθούν σημαντικά, η χώρα θα κληθεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε μια ελκυστική, αλλά χρονικά περιορισμένη, «χρυσή περίοδο» φυσικού αερίου και στην ανάγκη επιτάχυνσης των επενδύσεων σε ΑΠΕ και αποθήκευση.
#φυσικοαεριο #ΔΕΠΑ #ΔΕΣΦΑ #υδρογονάνθρακες #ενεργειακη_ασφαλεια
