Σε πιλοτική λειτουργία τίθεται η Ψηφιακή Τράπεζα Γης, ανοίγοντας τον δρόμο για τη θεσμική ενεργοποίηση της Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης. Η πλατφόρμα φιλοδοξεί να λύσει εκκρεμότητες δεκαετιών στην πολεοδομική πολιτική.
Σε πιλοτική λειτουργία εισέρχεται από τη Δευτέρα 16 Μαρτίου 2026 η Ψηφιακή Τράπεζα Γης, σηματοδοτώντας το πρώτο επιχειρησιακό βήμα για την ουσιαστική ενεργοποίηση του θεσμού της Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης (ΜΣΔ). Πρόκειται για ένα ψηφιακό εργαλείο που φιλοδοξεί να βάλει τέλος σε μια θεσμική εκκρεμότητα δεκαετιών, όπου ο θεσμός υπήρχε στα χαρτιά αλλά παρέμενε πρακτικά ανενεργός λόγω νομικών και διοικητικών εμπλοκών.
Πώς λειτουργεί η πλατφόρμα και τι ρυθμίζει η ΚΥΑ
Με Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ Β΄ 1451/13-3-2026) του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρη Παπαστεργίου και του υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκου Ταγαρά, καθορίζεται η πιλοτική διαδικασία καταχώρισης τίτλων ΜΣΔ στην Ψηφιακή Τράπεζα Γης. Στο σύστημα μπορούν να εγγραφούν τίτλοι που είναι σε ισχύ, διαθέτουν υπόλοιπο δόμησης προς μεταφορά και έχουν εκδοθεί βάσει των νόμων 880/1979, 2300/1995 και 3044/2002.
Η διαδικασία γίνεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω gov.gr, με συμμετοχή εξουσιοδοτημένων μηχανικών. Οι ιδιοκτήτες ή οι νόμιμοι εκπρόσωποί τους παρέχουν ηλεκτρονικά την επιβεβαίωση και τη συγκατάθεσή τους, περιορίζοντας τη φυσική επαφή με τις υπηρεσίες και τη γραφειοκρατία. Η εφαρμογή υλοποιείται με τη συνδρομή του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας και διασυνδέεται, μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας, με κρίσιμα μητρώα της Δημόσιας Διοίκησης: φορολογικό μητρώο ΑΑΔΕ, Ελληνικό Κτηματολόγιο, Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας και ΓΕΜΗ. Έτσι διασφαλίζεται η εγκυρότητα των στοιχείων και μειώνεται ο κίνδυνος καταχρήσεων.
Η πιλοτική φάση προβλέπεται να διαρκέσει έως τέσσερις μήνες και λειτουργεί ως μεταβατικό στάδιο για τον πλήρη ψηφιακό εκσυγχρονισμό των πολεοδομικών εργαλείων του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Θεσμική τομή στον χωρικό σχεδιασμό και την κτηματαγορά
Η ΜΣΔ αποτελεί κρίσιμο πολεοδομικό εργαλείο: επιτρέπει στους ιδιοκτήτες διατηρητέων κτιρίων ή ακινήτων που δεσμεύονται για κοινόχρηστους χώρους να μεταφέρουν τον ανεκμετάλλευτο συντελεστή δόμησης σε άλλες περιοχές, τις λεγόμενες Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή (ΖΥΣ). Με αυτόν τον τρόπο συνδυάζεται η προστασία του αρχιτεκτονικού αποθέματος και των δημόσιων χώρων με τη δίκαιη αποζημίωση της ιδιωτικής περιουσίας, χωρίς άμεση δημοσιονομική επιβάρυνση.
Η Ψηφιακή Τράπεζα Γης εντάσσεται στο Πρόγραμμα Πολεοδομικών Μεταρρυθμίσεων «Κωνσταντίνος Δοξιάδης» του ΥΠΕΝ, μέσω του οποίου εκπονούνται Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια που θα καλύψουν περίπου το 80% της Επικράτειας, καθώς και μελέτες για τον καθορισμό ΖΥΣ. Στόχος είναι η δημιουργία ενός συνεκτικού πλαισίου χωρικής οργάνωσης με σαφείς χρήσεις γης, όρους δόμησης και περιοχές προστασίας, που θα μειώσει την αβεβαιότητα για επενδυτές, τεχνικές εταιρείες και ιδιοκτήτες.
Ο Δημήτρης Παπαστεργίου υπογράμμισε ότι η πλατφόρμα δημιουργεί «ένα αξιόπιστο και διαφανές ψηφιακό περιβάλλον» για τη ΜΣΔ, αναδεικνύοντας τον ψηφιακό μετασχηματισμό ως εργαλείο επίλυσης χρόνιων εκκρεμοτήτων. Ο Νίκος Ταγαράς έκανε λόγο για «θεσμική τομή» που δεν περιορίζεται στην ψηφιοποίηση, αλλά ανασυγκροτεί συνολικά τους κανόνες χωρικής οργάνωσης, προστασίας περιβάλλοντος και αξιοποίησης ιδιωτικής περιουσίας.
Σχόλιο 
: Η Ψηφιακή Τράπεζα Γης, αν λειτουργήσει χωρίς νομικά προσκόμματα, μπορεί να αλλάξει τους κανόνες του παιχνιδιού στην κτηματαγορά: επιταχύνει τη διάσωση διατηρητέων, ξεμπλοκάρει δεσμευμένα οικόπεδα και δημιουργεί μια αγορά συντελεστή δόμησης με σαφείς κανόνες. Το στοίχημα πλέον είναι η ταχύτητα ωρίμανσης των ΖΥΣ και η αντοχή του συστήματος σε δικαστικές προσφυγές, ώστε να μην αναπαραχθούν οι παθογένειες που για δεκαετίες κρατούσαν τον θεσμό σε καθεστώς «θεσμικού limbo».
#ΨηφιακήΤράπεζαΓης #ΜεταφοράΣυντελεστήΔόμησης #RealEstate #Πολεοδομία #ΨηφιακόΚράτος
