Οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης συζητούν τις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή, χωρίς ορίζοντα γενικευμένης δημοσιονομικής χαλάρωσης. Η Κομισιόν καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ενεργειακή ασφάλεια και τη δημοσιονομική πειθαρχία.
Με «μικρό καλάθι» για αποφάσεις δραστικών μέτρων στήριξης προσέρχονται σήμερα οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης στην έκτακτη τηλεδιάσκεψη του Eurogroup, υπό την προεδρία του Κυριάκου Πιερρακάκη. Αντικείμενο είναι οι οικονομικές και ενεργειακές επιπτώσεις της κλιμακούμενης κρίσης στη Μέση Ανατολή και οι δυνατότητες κοινής ευρωπαϊκής αντίδρασης.
Η συνεδρίαση πραγματοποιείται μόλις μία εβδομάδα μετά τη Σύνοδο Κορυφής, από την οποία δεν προέκυψε σαφής εντολή προς την Κομισιόν για νέα, οριζόντια μέτρα στήριξης. Αυτό, σύμφωνα με κοινοτικές πηγές, προοιωνίζεται ότι και στο Eurogroup δεν θα ληφθούν αποφάσεις για γενικευμένη δημοσιονομική χαλάρωση ή ενεργοποίηση ρήτρας διαφυγής.
Πίεση για συντονισμό, αλλά χωρίς «λευκή επιταγή»
Η Αθήνα έχει ήδη κινηθεί με εθνικά μέτρα, προσδοκώντας σε ευρωπαϊκό συντονισμό ώστε να μην αντιμετωπίσει κάθε χώρα μόνη της τις συνέπειες της νέας κρίσης. Ωστόσο, το κλίμα στις Βρυξέλλες παραμένει επιφυλακτικό: τα κράτη-μέλη ανακοινώνουν κατά κανόνα στοχευμένα, εθνικά πακέτα, χρηματοδοτούμενα από τους δικούς τους προϋπολογισμούς, χωρίς κοινό ευρωπαϊκό «ομπρέλα» στήριξης.
Κοινοτικές πηγές υπογραμμίζουν ότι «ούτε κατά διάνοια» εξετάζεται, σε αυτή τη φάση, μια νέα φάση γενικευμένης χαλάρωσης. Η επιχειρηματολογία εστιάζει στο ότι η ευρωπαϊκή οικονομία δεν βρίσκεται ακόμη σε ύφεση, ενώ το δημόσιο χρέος έχει ήδη διογκωθεί από τις προηγούμενες κρίσεις (πανδημία, ενεργειακή κρίση μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία). Επομένως, η προτεραιότητα είναι η διατήρηση της δημοσιονομικής αξιοπιστίας και όχι η επανάληψη οριζόντιων επιδοτήσεων τύπου 2022.
Ενεργειακό ρίσκο και νέα στρατηγική προτεραιότητα
Το νέο στοιχείο είναι ο αυξημένος γεωπολιτικός κίνδυνος στην ενέργεια. Σε αντίθεση με το εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο, που αποτέλεσε ελεγχόμενη διακοπή τροφοδοσίας, τώρα οι ευρωπαϊκοί θεσμοί φοβούνται ένα σενάριο καθολικής έλλειψης, ειδικά αν υπάρξει διακοπή στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ ή καταστροφή κοιτασμάτων και υποδομών. Σε τέτοια περίπτωση, η επαναφορά της προσφοράς θα μπορούσε να απαιτήσει έως και μία δεκαετία.
Για να αποτυπωθούν οι κίνδυνοι, το Eurogroup θα ενημερώσει ο Dr. Fatih Birol, εκτελεστικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο ακόμη και για διπλασιασμό των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου σε σχέση με τα ήδη αυξημένα σημερινά επίπεδα.
Υπό αυτό το πρίσμα, στις Βρυξέλλες τονίζουν ότι «το 2026 δεν είναι 2022»: η λογική μαζικών «pass» και επιδοτήσεων που συντηρούν τεχνητά την κατανάλωση και τις τιμές θεωρείται πλέον προβληματική. Προκρίνεται η «ενεργειακή θωράκιση» της ΕΕ και η μείωση της εξάρτησης από ορυκτά καύσιμα, με ενδεχόμενα μόνο άκρως στοχευμένα μέτρα στήριξης, είτε σε κρίσιμους κλάδους είτε σε νοικοκυριά σε συνθήκες ακραίας ένδειας.
Σχόλιο 
: Η στάση του Eurogroup δείχνει ότι η εποχή των οριζόντιων «βροχών» χρήματος έχει κλείσει. Η ΕΕ επιχειρεί να περάσει από την πυροσβεστική στήριξη της κατανάλωσης στη στρατηγική επένδυση στην ενεργειακή ασφάλεια, με πολιτικό όμως κόστος για κυβερνήσεις που θα κληθούν να στηρίξουν τους πιο ευάλωτους με πολύ πιο περιορισμένα, αυστηρά στοχευμένα εργαλεία.
#Eurogroup #Κομισιόν #Ευρωζώνη #Ενέργεια #Οικονομία
