Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αναζωπυρώνει τον κίνδυνο ενεργειακής κρίσης στην Ευρώπη, με τη Fitch να προειδοποιεί για αυξημένη μεταβλητότητα στις τιμές ρεύματος. Καίριο ζητούμενο η διάρκεια των εχθροπραξιών και οι πολιτικές παρεμβάσεις στις αγορές.
Η νέα έξαρση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο ενεργειακής αναταραχής στην Ευρώπη. Σύμφωνα με ανάλυση της Fitch Ratings, οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην ήπειρο αναμένεται να παραμείνουν σημαντικά πιο ευμετάβλητες βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα, καθώς η γεωπολιτική αβεβαιότητα και οι πολιτικές παρεμβάσεις αναδιαμορφώνουν τα θεμελιώδη της αγοράς.
Το φυσικό αέριο ξαναγράφει τον λογαριασμό του ρεύματος
Κεντρικός παράγοντας είναι η εκτίναξη των τιμών φυσικού αερίου σε περίπου 50 ευρώ/MWh, επίπεδο κατά περίπου 50% υψηλότερο από τον μέσο όρο Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου. Η άνοδος συνδέεται άμεσα με τον περιορισμό σημαντικών ροών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από το Κατάρ, που καλύπτει περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς και αντιμετωπίζει δυσκολίες διέλευσης από το Στενό του Ορμούζ.
Δεδομένου ότι οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με καύσιμο το φυσικό αέριο διαμορφώνουν συχνά την οριακή τιμή στην ευρωπαϊκή χονδρεμπορική αγορά, η αύξηση του κόστους αερίου μεταφράζεται άμεσα σε άλμα στις τιμές ρεύματος. Στην Ιταλία και τη Γερμανία, οι τιμές έχουν ήδη κινηθεί προς τα 150-160 ευρώ/MWh, καταγράφοντας άνοδο περίπου 45% σε σχέση με τον Φεβρουάριο.
Η Fitch εκτιμά ότι, στο βασικό της σενάριο, η σύγκρουση θα διαρκέσει λιγότερο από ένα μήνα, περιορίζοντας τον κίνδυνο για την ασφάλεια εφοδιασμού, καθώς η Ευρώπη στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό σε LNG και αγωγούς από τις ΗΠΑ και όχι στο Κατάρ, ενώ η χειμερινή περίοδος θέρμανσης οδεύει προς το τέλος της. Ωστόσο, μια παρατεταμένη κρίση θα αναδείκνυε εκ νέου την ευπάθεια της Ευρώπης στην οικονομική προσιτότητα της ενέργειας και την ανάγκη αναπλήρωσης αποθεμάτων σε μια ήδη «στενή» αγορά.
Πολιτικές παρεμβάσεις, ETS και κίνδυνοι για τις εταιρείες ενέργειας
Η άνοδος των τιμών ρεύματος δημιουργεί βραχυπρόθεσμα κέρδη για ορισμένους παραγωγούς – κυρίως για παραγωγή που δεν είναι πλήρως αντισταθμισμένη – αλλά επιβαρύνει σοβαρά τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, εντείνοντας τις ανησυχίες για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Ήδη πριν από τη σύγκρουση, οι ευρωπαίοι ηγέτες συζητούσαν την ανάγκη αναθεώρησης του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (ETS) για να περιοριστεί η επιβάρυνση στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Ιταλία, όπου η κυβέρνηση ενέκρινε διάταγμα που αφαιρεί το κόστος των δικαιωμάτων ETS από τις προσφορές μονάδων φυσικού αερίου, με στόχο τη μείωση των τιμών ρεύματος – μέτρο που τελεί υπό την έγκριση της ΕΕ. Η συζήτηση για βαθύτερες μεταρρυθμίσεις, όπως ο μερικός «αποσυζευγμός» των αγορών φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού, επανέρχεται δυναμικά, με στόχο χαμηλότερες τιμές για τη βιομηχανία και καλύτερη αξιοποίηση της αυξανόμενης διείσδυσης ΑΠΕ.
Τυχόν δομικές αλλαγές, όμως, θα μπορούσαν να πιέσουν την κερδοφορία των εταιρειών ηλεκτροπαραγωγής, ειδικά όσων είναι εκτεθειμένες σε εμπορικές τεχνολογίες όπως αιολικά, φωτοβολταϊκά, πυρηνικά και υδροηλεκτρικά. Η Fitch επισημαίνει ότι, στο πλαίσιο αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας, δίνει πλέον μεγαλύτερη βαρύτητα στις πολιτικές αντιστάθμισης κινδύνου, στη στρατηγική εφοδιασμού και στην ευελιξία προσαρμογής κεφαλαιακής δομής, καθώς οι ρυθμιστικές παρεμβάσεις μπορούν να μεταβάλουν διαρθρωτικά το προφίλ κινδύνου του κλάδου.
Σχόλιο 
: Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή λειτουργεί ως stress test για το νέο, πιο «πράσινο» αλλά και πιο περίπλοκο ευρωπαϊκό ενεργειακό μοντέλο. Η Ευρώπη φαίνεται επαρκώς θωρακισμένη ως προς τις φυσικές ροές καυσίμων, όχι όμως ως προς την τιμή. Το πραγματικό διακύβευμα μετατοπίζεται από την ασφάλεια εφοδιασμού στην προσιτότητα και την ανταγωνιστικότητα, ανοίγοντας τον δρόμο για βαθύτερες παρεμβάσεις στο ETS και στον τρόπο διαμόρφωσης της χονδρεμπορικής τιμής ρεύματος – με σημαντικές συνέπειες για παραγωγούς, βιομηχανία και επενδυτές.
#Fitch #ενέργεια #φυσικόαέριο #LNG #Ευρώπη #ΜέσηΑνατολή #ETS
