Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας ανακοίνωσε ότι ο βαρέος ύδατος αντιδραστήρας στο Αράκ έχει καταστεί μη λειτουργικός. Η εκτίμηση βασίζεται σε δορυφορικές εικόνες και τεχνική γνώση της εγκατάστασης.
Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA) επιβεβαίωσε ότι ο αντιδραστήρας βαρέος ύδατος Khondab, γνωστός ως IR-40 και τμήμα του πυρηνικού συγκροτήματος του Αράκ στο Ιράν, έχει υποστεί σοβαρές ζημιές και θεωρείται πλέον μη λειτουργικός. Η εξέλιξη έρχεται σε μια εξαιρετικά τεταμένη συγκυρία για τη Μέση Ανατολή, με την Τεχεράνη να καταγγέλλει κοινή στρατιωτική επιχείρηση των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ εναντίον ιρανικών στόχων.
Τι διαπιστώνει η IAEA για τον αντιδραστήρα IR-40
Σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα X, η IAEA ανέφερε ότι η αξιολόγηση της κατάστασης του αντιδραστήρα βασίστηκε σε «ανεξάρτητη ανάλυση δορυφορικών εικόνων και στη γνώση της εγκατάστασης». Σύμφωνα με την Υπηρεσία, ο συγκεκριμένος αντιδραστήρας δεν περιείχε δηλωμένο πυρηνικό υλικό τη στιγμή του πλήγματος, στοιχείο που περιορίζει άμεσα τον κίνδυνο διασποράς ραδιενέργειας, αλλά δεν αναιρεί τη βαρύτητα της ζημιάς σε επίπεδο υποδομών.
Ο IR-40, ως αντιδραστήρας βαρέος ύδατος, είχε βρεθεί στο επίκεντρο της διεθνούς ανησυχίας ήδη από την περίοδο της συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, λόγω της τεχνικής δυνατότητας τέτοιων αντιδραστήρων να παράγουν πλουτώνιο κατάλληλο για στρατιωτική χρήση. Η επιβεβαίωση ότι είναι πλέον μη λειτουργικός αναδιαμορφώνει, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, την εικόνα για τις επιχειρησιακές δυνατότητες του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος σε αυτή τη συγκεκριμένη εγκατάσταση.
Πολιτικές και γεωστρατηγικές προεκτάσεις
Η Τεχεράνη είχε προηγουμένως αναφέρει ότι ο αντιδραστήρας επλήγη από ισραηλινό χτύπημα, στο πλαίσιο κοινής επιχείρησης Ισραήλ και ΗΠΑ κατά ιρανικών στόχων. Εφόσον αυτή η εκδοχή επιβεβαιωθεί πλήρως σε πολιτικό επίπεδο, πρόκειται για μία από τις πιο στοχευμένες επιθέσεις σε κρίσιμη πυρηνική υποδομή της χώρας τα τελευταία χρόνια, με σαφές μήνυμα αποτροπής προς το ιρανικό καθεστώς.
Για τη διεθνή κοινότητα, η καταστροφή ενός τέτοιου αντιδραστήρα δημιουργεί διττή πραγματικότητα: από τη μία πλευρά, μειώνει τον άμεσο κίνδυνο περαιτέρω προόδου σε μια διαδρομή που θα μπορούσε να οδηγήσει σε στρατιωτικές πυρηνικές δυνατότητες· από την άλλη, ενισχύει την αβεβαιότητα και τον κίνδυνο κλιμάκωσης, καθώς το Ιράν ενδέχεται να αναζητήσει αντισταθμιστικές κινήσεις σε άλλα τμήματα του προγράμματός του ή στο περιφερειακό πεδίο ασφαλείας.
Η IAEA, με την τεχνικά ψύχραιμη αλλά πολιτικά φορτισμένη ανακοίνωσή της, βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των διπλωματικών διεργασιών, καθώς οι μεγάλες δυνάμεις θα επιχειρήσουν να αξιοποιήσουν τα ευρήματά της είτε για να πιέσουν την Τεχεράνη σε νέες διαπραγματεύσεις είτε για να δικαιολογήσουν σκληρότερη γραμμή.
Σχόλιο 
: Η επιβεβαίωση της IAEA ότι ο αντιδραστήρας του Αράκ είναι μη λειτουργικός αφαιρεί ένα κρίσιμο εργαλείο από το ιρανικό πυρηνικό οπλοστάσιο, αλλά ταυτόχρονα αναβαθμίζει το ρίσκο ευρύτερης ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή. Η ουσία μετατοπίζεται από το τεχνικό στο πολιτικό επίπεδο: χωρίς συνεκτικό πλαίσιο διαπραγμάτευσης, τέτοια χτυπήματα μπορεί να λειτουργήσουν περισσότερο ως καταλύτης αστάθειας παρά ως εγγύηση μακροπρόθεσμης ασφάλειας.
#Ιράν #IAEA #πυρηνικό_πρόγραμμα #ΜέσηΑνατολή #Ισραήλ
