Οι πρόσφατες δημοτικές εκλογές στη Γαλλία ανέκοψαν τη δυναμική της ακροδεξιάς, χωρίς όμως να αποδυναμώνουν τη θέση της για το 2027. Ταυτόχρονα, ενίσχυσαν τους παραδοσιακούς χώρους κέντρου και κεντροδεξιάς, ανοίγοντας τη συζήτηση για νέες συμμαχίες.
Οι δημοτικές εκλογές στη Γαλλία, με ψηφοφορία σε σχεδόν 35.000 δήμους και κοινότητες, λειτούργησαν ως κρίσιμο τεστ πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2027. Παρά τις υψηλές προσδοκίες και τη ρητορική περί «ιστορικής νίκης», ο ακροδεξιός Εθνικός Συναγερμός (Rassemblement National – RN) του Ζορντάν Μπαρντελά δεν κατάφερε να μετατρέψει τη δημοσκοπική του υπεροχή σε σαρωτική τοπική επικράτηση.
Ανάσχεση της ακροδεξιάς και ανθεκτικότητα του «δημοκρατικού μετώπου»
Στον δεύτερο γύρο, ο RN κέρδισε μεν δεκάδες δήμους, όμως απέτυχε σε κομβικούς «στόχους-τρόπαια» όπως η Μασσαλία, η Τουλόν και η Νιμ. Ο πολιτικός αναλυτής Λικ Ρουμπάν από το Sciences Po κάνει λόγο για «σειρά καταστροφών» για το κόμμα, επισημαίνοντας ότι το λεγόμενο «δημοκρατικό μέτωπο» –η άτυπη σύμπραξη κομμάτων για να μπλοκάρουν την ακροδεξιά– εξακολουθεί να λειτουργεί, έστω και αποδυναμωμένο.
Την ίδια στιγμή, οι δημοσκοπήσεις εξακολουθούν να δίνουν στον RN προβάδισμα για τις προεδρικές του 2027, ανεξαρτήτως αν υποψήφιος θα είναι ο Μπαρντελά ή η Μαρίν Λεπέν. Η Λεπέν, πάντως, βρίσκεται αντιμέτωπη με πενταετή απαγόρευση εκλογής λόγω καταδίκης για διαφθορά, με κρίσιμη απόφαση εφετείου να αναμένεται τον Ιούλιο.
Η χαμηλή συμμετοχή, μόλις 57% –ιστορικό χαμηλό από το 1958, πλην της πανδημικής αναμέτρησης του 2020– αναδεικνύει βαθιά κόπωση και αποστασιοποίηση του εκλογικού σώματος, ειδικά στην επαρχία, όπου η υποστήριξη προς τα παραδοσιακά κόμματα υποχωρεί.
Επανεμφάνιση των παραδοσιακών κομμάτων και στρατηγικά αδιέξοδα της Αριστεράς
Όπως σημειώνει η συνταγματολόγος Αν-Σαρλέν Μπεζινά από το Πανεπιστήμιο Ρουέν, οι Ρεπουμπλικάνοι (LR) και το Σοσιαλιστικό Κόμμα (PS) παραμένουν βαθιά ριζωμένοι στις τοπικές κοινωνίες. Στις δημοτικές αναμετρήσεις, όπου κυριαρχούν ζητήματα καθημερινότητας, τα ιστορικά αυτά κόμματα αξιοποίησαν τα δίκτυα και την εμπειρία τους, ανατρέποντας το αφήγημα οριστικής τους παρακμής.
Αντίθετα, η ριζοσπαστική Αριστερά της «Ανυπότακτης Γαλλίας» (LFI) απέτυχε να επιβεβαιώσει τον ρόλο της ως φυσικού ηγέτη ενός ενιαίου αριστερού μετώπου για το 2027. Ο καθηγητής Πιερ Αλοράν τονίζει ότι οι ευκαιριακές συμμαχίες PS και Πρασίνων με το LFI, μετά τον πρώτο γύρο και «υπό καθεστώς πανικού», οδήγησαν συχνά σε ήττες. Αντίθετα, όπου οι Σοσιαλιστές κατέβηκαν χωρίς ρητή συμπόρευση με το LFI, όπως στο Παρίσι, επικράτησαν, με τον Εμανουέλ Γκρεγκουάρ να διαδέχεται την Αν Ινταλγκό.
Καθοριστικός αρνητικός παράγοντας για την Αριστερά παραμένει η προσωπική εικόνα του Ζαν-Λικ Μελανσόν, ο οποίος έχει δεχθεί έντονη κριτική για δηλώσεις που θεωρήθηκαν αντισημιτικές. Ορισμένες δημοσκοπήσεις καταγράφουν μάλιστα ότι ένα τμήμα των ψηφοφόρων θεωρεί το LFI πιο αντιδημοκρατικό ακόμη και από τον RN.
Κεντροδεξιά ανασύνταξη και μάχη διαδοχής μετά τον Μακρόν
Ο Εμανουέλ Μακρόν δεν μπορεί, βάσει Συντάγματος, να διεκδικήσει τρίτη συνεχόμενη θητεία, γεγονός που ανοίγει πλήρως το παιχνίδι της διαδοχής. Στο φόντο αυτό, οι Ρεπουμπλικάνοι, με συμμαχίες προς το κέντρο και την κεντροδεξιά (Horizons, MoDem), κατάφεραν να επικρατήσουν σε μεγάλες πόλεις όπως η Τουλούζη και η Κλερμόν-Φεράν, απορρίπτοντας τα ανοίγματα του RN για κοινό δεξιό μέτωπο.
Ο Λικ Ρουμπάν εκτιμά ότι οι LR έχουν πλέον ανακτήσει την ηγεμονία στον χώρο του κέντρου και της κεντροδεξιάς. Μεγάλος ωφελημένος εμφανίζεται ο πρώην πρωθυπουργός Εντουάρ Φιλίπ, ιδρυτής του Horizons, ο οποίος επανεξελέγη δήμαρχος της Χάβρης και έχει ήδη ανακοινώσει πρόθεση υποψηφιότητας για το 2027. Πολλοί τον θεωρούν έναν από τους βασικούς διεκδικητές απέναντι στον υποψήφιο του RN.
Παρά τη σχετική ανάσχεση στις κάλπες των δήμων, οι περισσότεροι αναλυτές συμφωνούν ότι ο Εθνικός Συναγερμός παραμένει η μόνη δύναμη με σταθερή, έστω βραδύτερη από το αναμενόμενο, ανοδική πορεία. Το πραγματικό διακύβευμα για τα υπόλοιπα κόμματα είναι αν θα κατορθώσουν να συγκροτήσουν πειστικό, ενιαίο πόλο –είτε στο κέντρο-κεντροδεξιά είτε στην ευρύτερη Αριστερά– ικανό να αναμετρηθεί με την ακροδεξιά σε ένα εξαιρετικά κατακερματισμένο πολιτικό τοπίο.
Σχόλιο
: Οι γαλλικές δημοτικές εκλογές δείχνουν ότι η ακροδεξιά δεν είναι ανίκητη όταν απέναντί της υψώνεται συντεταγμένο, έστω ετερόκλητο, μέτωπο. Ωστόσο η χαμηλή συμμετοχή, η φθορά των παραδοσιακών κομμάτων στην περιφέρεια και η αδυναμία της Αριστεράς να βρει αξιόπιστο ηγετικό πρόσωπο αφήνουν τον RN ως τη μόνη δύναμη με καθαρή στρατηγική και διαρκή οργανωτική ενίσχυση. Αν δεν προκύψει σύντομα πειστικός κεντρώος ή κεντροαριστερός πόλος, το 2027 μπορεί να αποδειχθεί σημείο καμπής όχι μόνο για τη Γαλλία, αλλά και για την ισορροπία δυνάμεων σε ολόκληρη την Ευρώπη.






