Οι Δανοί ψηφίζουν για νέα κυβέρνηση, με τη Μέτε Φρέντερικσεν να διεκδικεί τρίτη θητεία. Στο παρασκήνιο, η σύγκρουση με τον Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία.
Η Δανία προσέρχεται σήμερα στις κάλπες σε μία εκλογική αναμέτρηση όπου η εσωτερική πολιτική ατζέντα διασταυρώνεται με σκληρές γεωπολιτικές πιέσεις. Η πρωθυπουργός Μέτε Φρέντερικσεν, ηγέτις των Σοσιαλδημοκρατών, διεκδικεί τρίτη θητεία, προβάλλοντας το προφίλ της ως σταθερής και αποφασιστικής Ευρωπαίας ηγέτιδας απέναντι στις πιέσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να αποκτήσει έλεγχο επί της Γροιλανδίας.
Η σύγκρουση με την Ουάσιγκτον και το διακύβευμα της Γροιλανδίας
Η Γροιλανδία, αυτόνομη επικράτεια υπό το στέμμα της Δανίας, έχει μετατραπεί σε στρατηγικό «θερμό σημείο» λόγω της θέσης της στην Αρκτική και των ενεργειακών και μεταλλευτικών προοπτικών της. Η σκληρή στάση της Φρέντερικσεν απέναντι στην απειλή του Ντόναλντ Τραμπ να «πάρει τον έλεγχο» της νήσου λειτούργησε ως σημείο καμπής στην εσωτερική πολιτική σκηνή, ενισχύοντας το προφίλ της ως ηγέτιδας που μπορεί να υπερασπιστεί την κυριαρχία και τα συμφέροντα του βασιλείου.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι Σοσιαλδημοκράτες ανέκαμψαν από χαμηλό 17% τον Δεκέμβριο σε περίπου 21%, εξέλιξη που αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στον τρόπο με τον οποίο η πρωθυπουργός χειρίστηκε την αντιπαράθεση με την Ουάσιγκτον για τη Γροιλανδία. Παράλληλα, η Κοπεγχάγη καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη στενή σχέση με τις ΗΠΑ και στη διαμόρφωση ευρωπαϊκής γραμμής απέναντι στη Ρωσία και τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Κατακερματισμένο πολιτικό σκηνικό και ρόλος Γροιλανδίας – Φερόων
Η Φρέντερικσεν, που ανέλαβε την πρωθυπουργία το 2019 σε ηλικία 41 ετών – η νεότερη στην ιστορία της χώρας – πιστώθηκε τότε τη δημιουργία μιας σπάνιας διακομματικής κυβέρνησης που γεφύρωσε την παραδοσιακή διάκριση αριστεράς–δεξιάς για πρώτη φορά μετά από πάνω από τέσσερις δεκαετίες. Ωστόσο, το πολιτικό τοπίο έχει έκτοτε θρυμματιστεί: δώδεκα κόμματα διεκδικούν σήμερα έδρα στο κοινοβούλιο, καθιστώντας εξαιρετικά δύσκολη τη συγκρότηση πλειοψηφίας.
Οι προβολές δείχνουν ότι το κεντροαριστερό μπλοκ, στο οποίο ανήκουν οι Σοσιαλδημοκράτες, προηγείται οριακά, αλλά αναμένεται να υπολείπεται του ορίου των 90 εδρών που απαιτούνται για αυτοδύναμη πλειοψηφία στη Βουλή των 179 εδρών. Καθοριστικό ρόλο μπορεί να διαδραματίσουν οι τέσσερις έδρες που αναλογούν στη Γροιλανδία και τα Νησιά Φερόες, επιβεβαιώνοντας ότι οι εξελίξεις στην Αρκτική δεν είναι μόνο ζήτημα εξωτερικής πολιτικής, αλλά και εργαλείο εσωτερικής ισορροπίας.
Κοινωνική ατζέντα, μεταναστευτικό και προοπτικές κυβέρνησης
Παρά την έντονη δημοσιότητα γύρω από τη Γροιλανδία, η προεκλογική συζήτηση έχει στραφεί και πάλι στα κλασικά εσωτερικά ζητήματα: το κόστος ζωής, μια προτεινόμενη φορολογία πλούτου, καθώς και η σκληρή μεταναστευτική πολιτική της κυβέρνησης, που έχει προκαλέσει αντιδράσεις ακόμη και εντός της κεντροαριστεράς. Η ίδια η Φρέντερικσεν προβάλλει τη «δοκιμασμένη» ηγεσία της ως εγγύηση ότι η Δανία των περίπου 6 εκατ. κατοίκων μπορεί να κινηθεί με ασφάλεια σε ένα περιβάλλον αυξημένων διεθνών εντάσεων.
Με το δεξιό μπλοκ να εμφανίζεται περισσότερο κατακερματισμένο, η απερχόμενη πρωθυπουργός παραμένει φαβορί να σχηματίσει νέα κυβερνητική πλειοψηφία, πιθανότατα μέσω ευρύτερης συναίνεσης. Η έκβαση θα αποτελέσει βαρόμετρο για το πώς τα μικρά ευρωπαϊκά κράτη ισορροπούν ανάμεσα στις πιέσεις μεγάλων δυνάμεων, όπως οι ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ, και στις απαιτήσεις των δικών τους κοινωνιών για κοινωνική προστασία και σταθερότητα.
Σχόλιο 
: Η δανική κάλπη λειτουργεί ως εργαστήριο για την επόμενη φάση της ευρωπαϊκής κεντροαριστεράς: σκληρή γραμμή σε μετανάστευση και ασφάλεια, αλλά με κοινωνική ατζέντα, σε ένα πλαίσιο όπου η γεωπολιτική –στην προκειμένη περίπτωση η Γροιλανδία– μετατρέπεται σε εσωτερικό πολιτικό εργαλείο. Το αποτέλεσμα θα δείξει αν αυτό το υβρίδιο μπορεί να αποτελέσει βιώσιμο μοντέλο διακυβέρνησης και για άλλες μικρές, ανοιχτές οικονομίες.
#Δανία #εκλογές #Γροιλανδία #Φρέντερικσεν #Τραμπ #Ευρώπη
