Ο ΔΕΣΦΑ διαβεβαιώνει ότι δεν υπάρχει ζήτημα ασφάλειας εφοδιασμού με φυσικό αέριο για την Ελλάδα, παρά την ένταση στον Κόλπο. Την ίδια ώρα, ο κάθετος διάδρομος προς Ανατολική Ευρώπη αναδεικνύεται σε κρίσιμη γεωοικονομική ευκαιρία.
Η διοίκηση του ΔΕΣΦΑ στέλνει καθησυχαστικό μήνυμα για την ασφάλεια εφοδιασμού της ελληνικής αγοράς φυσικού αερίου, την ώρα που η Μέση Ανατολή βρίσκεται σε κλιμάκωση και οι διεθνείς τιμές ενέργειας κινούνται ανοδικά. Όπως επισημαίνουν πηγές του διαχειριστή, η Ελλάδα δεν εισάγει φυσικό αέριο από την περιοχή του Κόλπου, άρα δεν τίθεται άμεσο ζήτημα επάρκειας ποσοτήτων, αν και οι διεθνείς αναταράξεις επηρεάζουν αναπόφευκτα το κόστος για όλους τους παίκτες της αγοράς.
Περιορισμένη έκθεση στον Κόλπο, συνεχής επιτήρηση στο Κουβέιτ
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι δραστηριότητες του ΔΕΣΦΑ στο Κουβέιτ συνεχίζονται κανονικά. Ο τερματικός σταθμός υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στη χώρα λειτουργεί χωρίς διακοπή, ενώ ο ελληνικός διαχειριστής εξακολουθεί να παρέχει υπηρεσίες λειτουργίας και συντήρησης σε μία από τις μεγαλύτερες υποδομές αποθήκευσης και επαναεριοποίησης LNG διεθνώς.
Η διοίκηση υπογραμμίζει ότι υπάρχει καθημερινή επικοινωνία με τους εργαζόμενους επί τόπου, τις αρμόδιες αρχές και την ελληνική πρεσβεία, ώστε να αξιολογούνται διαρκώς οι κίνδυνοι. Παρά τη σταθερότητα στη λειτουργία, η προειδοποίηση είναι σαφής: μια παρατεταμένη πολεμική σύρραξη για πολλούς μήνες θα συνιστούσε ιδιαίτερα αρνητική εξέλιξη για την παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου, κυρίως μέσω της ανόδου τιμών και της αυξημένης μεταβλητότητας.
Ο κάθετος διάδρομος ως εργαλείο απεξάρτησης από το ρωσικό αέριο
Κεντρικό στοιχείο της στρατηγικής του ΔΕΣΦΑ αναδεικνύεται ο λεγόμενος κάθετος διάδρομος εφοδιασμού της Ανατολικής Ευρώπης με φυσικό αέριο μέσω Ελλάδας. Οι πηγές του διαχειριστή τον χαρακτηρίζουν «πολύ ενδιαφέρουσα προοπτική» τόσο για τη χώρα όσο και για την ίδια την εταιρεία, καθώς δημιουργεί νέες δυνατότητες εξαγωγών και ενισχύει τον ρόλο της Ελλάδας ως πύλης εισόδου ενέργειας προς τα Βαλκάνια και μέχρι την Ουκρανία.
Ο διάδρομος αυτός συνδέεται άμεσα με τον κοινό στόχο ΕΕ και ΗΠΑ για υποκατάσταση του ρωσικού φυσικού αερίου. Δεδομένου ότι η δυναμικότητα των αγωγών που τροφοδοτούν την Ευρώπη από τον βορρά (Γερμανία, Πολωνία) δεν επαρκεί για να καλύψει πλήρως τη ζήτηση, η αξιοποίηση όλων των εναλλακτικών οδεύσεων καθίσταται αναγκαία. Σε αυτό το πλαίσιο, η ελληνική υποδομή μετατρέπεται σε κρίσιμο κρίκο της ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας.
Ωστόσο, για την πλήρη αξιοποίηση του κάθετου διαδρόμου απαιτούνται προσαρμογές από τους διαχειριστές συστημάτων φυσικού αερίου σε όλες τις εμπλεκόμενες χώρες, μέχρι και την Ουκρανία. Οι αλλαγές αυτές, που πρέπει να ευθυγραμμίζονται με την ευρωπαϊκή νομοθεσία, θα υλοποιηθούν σταδιακά, με στόχο η νέα όδευση να καταστεί ανταγωνιστική για τους χρήστες – δηλαδή εμπορικά ελκυστική σε επίπεδο τιμολογίων και δυναμικότητας.
Πιθανή ανάγκη νέων τερματικών LNG και ο ρόλος στην πράσινη μετάβαση
Οι εξελίξεις στη ΝΑ Ευρώπη ενδέχεται να οδηγήσουν σε περαιτέρω επενδύσεις σε υποδομές LNG στην Ελλάδα. Πηγές του ΔΕΣΦΑ δεν αποκλείουν ότι, πέρα από τα δύο τερματικά που ήδη λειτουργούν στη Ρεβυθούσα και την Αλεξανδρούπολη, μπορεί να χρειαστούν ακόμη ένα ή δύο σταθμοί LNG, ανάλογα με την πορεία της περιφερειακής αγοράς. Ο διαχειριστής δηλώνει διατεθειμένος να συνεργαστεί με κάθε ενδιαφερόμενο επενδυτή, κάτι που ανοίγει τον δρόμο για νέα projects με σημαντικό επενδυτικό αποτύπωμα.
Σε ό,τι αφορά την πράσινη μετάβαση, η εκτίμηση του ΔΕΣΦΑ είναι ρεαλιστική και μακριά από απλουστεύσεις. Η μετάβαση δεν θα γίνει «από τη μια μέρα στην άλλη», καθώς η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια αυξάνεται λόγω ψηφιοποίησης και ηλεκτροκίνησης. Το ενεργειακό μείγμα, όπως σημειώνεται, θα αλλάζει σταδιακά, με το φυσικό αέριο να παραμένει παρόν για μεγάλο χρονικό διάστημα ως καύσιμο-γέφυρα που στηρίζει την ασφάλεια εφοδιασμού και διευκολύνει την ένταξη περισσότερων ΑΠΕ στο σύστημα.
Σχόλιο
: Η τοποθέτηση του ΔΕΣΦΑ αναδεικνύει δύο κρίσιμες διαστάσεις: βραχυπρόθεσμα, η Ελλάδα εμφανίζεται ενεργειακά θωρακισμένη έναντι των αναταράξεων στον Κόλπο, περιορίζοντας τον κίνδυνο ελλείψεων αλλά όχι των αυξήσεων τιμών. Μεσοπρόθεσμα, ο κάθετος διάδρομος και η πιθανή ανάπτυξη νέων τερματικών LNG μπορούν να αναβαθμίσουν γεωοικονομικά τη χώρα, υπό την προϋπόθεση ότι θα προχωρήσουν γρήγορα οι διασυνοριακές ρυθμιστικές προσαρμογές και θα διασφαλιστεί ανταγωνιστικό κόστος για τους χρήστες. Η Ελλάδα έχει παράθυρο ευκαιρίας να εδραιωθεί ως κόμβος φυσικού αερίου στην ευρύτερη περιοχή, την ώρα που η πράσινη μετάβαση προχωρά μεν, αλλά δεν αναιρεί τον ρόλο του αερίου ως βασικού πυλώνα ασφάλειας εφοδιασμού για την επόμενη δεκαετία.






