Η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει να εντάξει το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιαπωνία στην πρωτοβουλία «Made in Europe». Στόχος είναι η δημιουργία διευρυμένης βιομηχανικής συμμαχίας απέναντι σε ΗΠΑ και Κίνα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζει ένα νέο βήμα στην προσπάθεια ενίσχυσης της βιομηχανικής της βάσης, επεκτείνοντας την πρωτοβουλία «Made in Europe» πέρα από τα στενά γεωγραφικά της όρια. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, το Λονδίνο και το Τόκιο προορίζονται να αποτελέσουν πυλώνες μιας ευρύτερης βιομηχανικής και τεχνολογικής συμμαχίας, με στόχο τη θωράκιση κρίσιμων αλυσίδων αξίας και την αντιμετώπιση της επιθετικής βιομηχανικής πολιτικής ΗΠΑ και Κίνας.
Η λογική πίσω από το άνοιγμα σε Ηνωμένο Βασίλειο και Ιαπωνία
Η επιλογή των δύο χωρών δεν είναι τυχαία. Το Ηνωμένο Βασίλειο, παρά το Brexit, παραμένει στενά διασυνδεδεμένο με την ευρωπαϊκή οικονομία, ιδίως σε χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, φαρμακοβιομηχανία, αεροναυπηγική και προηγμένη τεχνολογία. Η ΕΕ επιδιώκει να αξιοποιήσει αυτή τη συμπληρωματικότητα χωρίς να ανοίξει εκ νέου το πολιτικό ζήτημα της θεσμικής σχέσης με το Λονδίνο, δημιουργώντας ένα πρακτικό πλαίσιο συνεργασίας σε επιλεγμένους τομείς υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Η Ιαπωνία, από την άλλη, θεωρείται αξιόπιστος εταίρος με ισχυρή παράδοση σε βιομηχανία, αυτοκινητοβιομηχανία, ρομποτική και προηγμένα υλικά. Η σύμπραξη με την Τόκιο θα μπορούσε να ενισχύσει την τεχνολογική βάση της Ευρώπης, να διαφοροποιήσει τις πηγές κρίσιμων εισαγωγών – όπως μπαταρίες, εξαρτήματα υψηλής ακρίβειας και τεχνολογίες καθαρής ενέργειας – και να μειώσει την εξάρτηση από κινεζικές προμήθειες.
Στόχος: ανθεκτικές αλυσίδες αξίας και τεχνολογική κυριαρχία
Η πρωτοβουλία «Made in Europe» εντάσσεται στη γενικότερη στροφή της ΕΕ προς μια πιο παρεμβατική βιομηχανική πολιτική, με αιχμή τους στρατηγικούς κλάδους: μικροηλεκτρονική, τεχνητή νοημοσύνη, πράσινες τεχνολογίες, άμυνα, φαρμακευτικά προϊόντα και πρώτες ύλες κρίσιμης σημασίας. Η πανδημία, ο πόλεμος στην Ουκρανία και η όξυνση της γεωοικονομικής αντιπαράθεσης με Κίνα και ΗΠΑ έχουν αναδείξει τη σημασία της «στρατηγικής αυτονομίας».
Η συμπερίληψη Ηνωμένου Βασιλείου και Ιαπωνίας θα μπορούσε να πάρει τη μορφή κοινών επενδυτικών σχημάτων, συντονισμένων επιδοτήσεων σε κρίσιμες τεχνολογίες, εναρμόνισης κανονιστικών πλαισίων και κοινών κανόνων για κρατικές ενισχύσεις και ελέγχους επενδύσεων. Παράλληλα, θα έστελνε μήνυμα ότι η Ευρώπη δεν επιδιώκει μια κλειστή, προστατευτική ζώνη, αλλά μια «κοινότητα ομοϊδεατών» σε βιομηχανία και τεχνολογία.
Επιπτώσεις για την Ελλάδα και τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις
Για χώρες όπως η Ελλάδα, μια διευρυμένη πλατφόρμα «Made in Europe» με συμμετοχή Ηνωμένου Βασιλείου και Ιαπωνίας μπορεί να δημιουργήσει ευκαιρίες ένταξης σε διεθνείς αλυσίδες αξίας, ιδιαίτερα σε κλάδους όπως η ενέργεια, η ναυτιλιακή τεχνολογία, τα logistics και η ψηφιακή οικονομία. Η πρόσβαση σε ιαπωνική τεχνογνωσία και βρετανικά χρηματοοικονομικά δίκτυα, μέσα από ευρωπαϊκά σχήματα συνεργασίας, θα μπορούσε να ενισχύσει την ελκυστικότητα ελληνικών επενδυτικών σχεδίων.
Για τις μεγάλες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, η πρωτοβουλία προσφέρει την προοπτική ενός πιο προβλέψιμου και συντονισμένου περιβάλλοντος κρατικών ενισχύσεων και στήριξης επενδύσεων, σε αντιστάθμισμα των γενναιόδωρων αμερικανικών και κινεζικών προγραμμάτων επιδοτήσεων. Ωστόσο, παραμένουν ανοικτά κρίσιμα ερωτήματα: ο βαθμός χρηματοδότησης από τον κοινοτικό προϋπολογισμό, η ισορροπία μεταξύ κρατών-μελών με διαφορετικές δημοσιονομικές δυνατότητες και ο τρόπος με τον οποίο θα διασφαλιστεί ότι τα οφέλη δεν θα περιοριστούν στους ήδη ισχυρούς βιομηχανικούς πυλώνες της ΕΕ.
Σχόλιο 
: Η κίνηση της ΕΕ να «διεθνοποιήσει» το «Made in Europe» με τη συμμετοχή Ηνωμένου Βασιλείου και Ιαπωνίας συνιστά σαφή στροφή από την παραδοσιακή εμπορική της ουδετερότητα προς μια πιο επιθετική γεωοικονομική στρατηγική. Αν υλοποιηθεί με επαρκή χρηματοδότηση και θεσμική ευελιξία, μπορεί να δημιουργήσει μια κρίσιμη μάζα βιομηχανικής ισχύος ικανή να αντισταθμίσει ΗΠΑ και Κίνα. Το διακύβευμα για τις μικρότερες οικονομίες, όπως η ελληνική, θα είναι να αποφύγουν να μείνουν στην περιφέρεια αυτής της νέας αρχιτεκτονικής και να διεκδικήσουν θέση σε συγκεκριμένες αλυσίδες αξίας, αντί να αρκεστούν σε ρόλο απλού καταναλωτή τεχνολογίας.
#ΕΕ #MadeInEurope #Ιαπωνία #ΗνωμένοΒασίλειο #βιομηχανία
