Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει τη δημιουργία ενός «δυτικού κλαμπ χάλυβα» με ΗΠΑ και Ηνωμένο Βασίλειο για να αντιμετωπίσει την κινεζική υπερπαραγωγική ικανότητα. Η κίνηση στοχεύει στην προστασία της βιομηχανίας χάλυβα με συντονισμένα μέτρα δασμών και ποσοστώσεων.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιβεβαίωσε ότι διερευνά τη δημιουργία μιας στενής συμμαχίας στον κλάδο του χάλυβα με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο, με στόχο την αναχαίτιση της κινεζικής βιομηχανικής υπερπαραγωγής. Ο Επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ, Μάρος Σέφτσοβιτς, μιλώντας στο περιθώριο υπουργικής διάσκεψης του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου στο Καμερούν, επιβεβαίωσε ότι οι Βρυξέλλες εργάζονται ενεργά προς αυτή την κατεύθυνση.
Συντονισμένη απάντηση στην κινεζική υπερπαραγωγική ικανότητα
Ο Σέφτσοβιτς έθεσε το ζήτημα σε στρατηγικό πλαίσιο, υπογραμμίζοντας ότι οι μεγάλες οικονομίες της Δύσης –και ιδίως οι χώρες του G7– χρειάζονται μια «κοινή προσέγγιση» για την αντιμετώπιση των παγκόσμιων υπερδυνατοτήτων παραγωγής χάλυβα. Όπως τόνισε, το ζητούμενο είναι να «θωρακιστεί» η ευρωπαϊκή βιομηχανία χάλυβα από τον καταιγισμό φθηνών εισαγωγών, κυρίως από την Κίνα, που συμπιέζουν τιμές και περιθώρια κέρδους.
Η ΕΕ έχει ήδη ανακοινώσει ότι σχεδιάζει την επιβολή δασμών ύψους 50% σε συγκεκριμένες εισαγωγές χάλυβα, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου πλέγματος μέτρων εμπορικής άμυνας. Παρόμοια εργαλεία έχουν ενεργοποιήσει και οι ΗΠΑ, ενώ ο Καναδάς ακολούθησε με δικές του δικλείδες ασφαλείας. Η ρητορική του Σέφτσοβιτς καταδεικνύει ότι η Κομισιόν δεν βλέπει πια αυτά τα μέτρα ως μεμονωμένες εθνικές ή περιφερειακές πρωτοβουλίες, αλλά ως μέρος μιας δυτικής, συντονισμένης απάντησης σε ένα διαρθρωτικό πρόβλημα της παγκόσμιας αγοράς χάλυβα.
Η επιδίωξη του Λονδίνου και ο ρόλος των δασμών
Το Ηνωμένο Βασίλειο, αν και εκτός ΕΕ, έχει κινηθεί επιθετικά για να ενταχθεί σε αυτό που ήδη αποκαλείται ανεπίσημα «δυτικό κλαμπ χάλυβα». Ο Βρετανός υπουργός Εμπορίου Κρις Μπράιαντ έχει εξαπολύσει διπλωματική εκστρατεία σε Βρυξέλλες, Παρίσι και Χάγη, επιδιώκοντας να διασφαλίσει ότι η βρετανική βιομηχανία χάλυβα δεν θα βρεθεί εκτός των νέων προστατευτικών τειχών της ευρωπαϊκής αγοράς.
Το Λονδίνο έχει ήδη ευθυγραμμιστεί σε μεγάλο βαθμό με τη γραμμή των Βρυξελλών, αυξάνοντας τους δασμούς στο 50% πάνω από ορισμένα όρια ποσοστώσεων και σφίγγοντας το καθεστώς εισαγωγών. Η συμμετοχή σε ένα δυτικό μπλοκ χάλυβα θα μπορούσε να επιτρέψει στο Ηνωμένο Βασίλειο να αποφύγει τις πιο επώδυνες συνέπειες των νέων ευρωπαϊκών δασμών, διατηρώντας προνομιακή πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ.
Για την ΕΕ, η στενότερη συνεργασία με ΗΠΑ και Ηνωμένο Βασίλειο εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική «περιφρούρησης» κρίσιμων βιομηχανικών κλάδων και μείωσης της εξάρτησης από κινεζικές εισαγωγές. Παράλληλα, η δημιουργία ενός de facto δυτικού καρτέλ χάλυβα εγείρει ερωτήματα για το πώς θα αντιδράσει το Πεκίνο και πού βρίσκονται τα όρια των κανόνων του ΠΟΕ σε μια εποχή γενικευμένου εμπορικού προστατευτισμού.
Σχόλιο
: Η υπό διαμόρφωση δυτική συμμαχία στον χάλυβα αποτελεί σαφές βήμα προς έναν πιο μπλοκικό, κατακερματισμένο παγκόσμιο εμπορικό χάρτη, όπου η βιομηχανική πολιτική και η γεωπολιτική συνδέονται άρρηκτα. Για την Ευρώπη, η προστασία της χαλυβουργίας είναι ζήτημα στρατηγικής αυτονομίας, αλλά και κοινωνικής συνοχής σε βιομηχανικές περιοχές. Το μεγάλο ερώτημα είναι αν αυτή η στροφή σε υψηλούς δασμούς και κοινά «τείχη χάλυβα» θα αποδειχθεί βιώσιμη χωρίς να πυροδοτήσει έναν νέο γύρο εμπορικών αντιποίνων από την Κίνα και άλλους παραγωγούς.






