Ο Πέτερ Κάζιμιρ προειδοποιεί ότι ο επόμενος ανοδικός κύκλος επιτοκίων της ΕΚΤ μπορεί να έρθει νωρίτερα από όσο προεξοφλούν οι αγορές. Καθοριστικός παράγοντας θεωρείται ο πόλεμος στο Ιράν και ο αντίκτυπός του στον πληθωρισμό μέσω της ενέργειας.
Την πόρτα σε ένα σενάριο ταχύτερης σύσφιξης της νομισματικής πολιτικής στην Ευρωζώνη άνοιξε ο Πέτερ Κάζιμιρ, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, συνδέοντας ευθέως την πορεία των επιτοκίων με την κλιμάκωση του πολέμου στο Ιράν και τις πληθωριστικές πιέσεις από την ενέργεια.
Ο πόλεμος στο Ιράν και ο κίνδυνος νέου πληθωριστικού σοκ
Σύμφωνα με τον Κάζιμιρ, ο πόλεμος στο Ιράν και η άνοδος του κόστους ενέργειας διαμορφώνουν ένα περιβάλλον όπου ο κίνδυνος ανοδικής απόκλισης του πληθωρισμού «κυριαρχεί αυτή τη στιγμή στις προοπτικές». Η εμπειρία του σοκ του 2022, όταν ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη εκτοξεύθηκε, φαίνεται να έχει αφήσει βαθύ αποτύπωμα στη συμπεριφορά επιχειρήσεων και νοικοκυριών.
Ο ίδιος εκτιμά ότι οι μνήμες εκείνης της περιόδου έχουν μειώσει το όριο ανοχής τόσο για τις επιχειρήσεις, που είναι πλέον πιο έτοιμες να μετακυλήσουν το αυξημένο κόστος στις τιμές, όσο και για τους εργαζόμενους, που εμφανίζονται πιο πρόθυμοι να διεκδικήσουν υψηλότερους μισθούς. Αυτός ο συνδυασμός ενισχύει τον κίνδυνο δευτερογενών πληθωριστικών επιδράσεων, τις οποίες η ΕΚΤ έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι θέλει να προλάβει.
Παρά ταύτα, ο Κάζιμιρ υπογράμμισε ότι η ΕΚΤ βρίσκεται ακόμη σε «καλή θέση» και δεν θεωρεί αναγκαία κάποια κίνηση στη συνεδρίαση της επόμενης εβδομάδας. Ωστόσο, έσπευσε να προσθέσει ότι «μια αντίδραση από την ΕΚΤ είναι δυνητικά πιο κοντά από ό,τι πιστεύουν πολλοί», αποφεύγοντας να δεσμευτεί σε συγκεκριμένο μήνα, όπως ο Απρίλιος ή ο Ιούνιος. «Θα είμαστε έτοιμοι να δράσουμε εάν χρειαστεί», τόνισε.
Τι προεξοφλούν οι αγορές και ο ρόλος της γεωπολιτικής
Οι χρηματιστές εμφανίζονται να τοποθετούν την πιθανότερη χρονική στιγμή για την επόμενη αύξηση επιτοκίων της ΕΚΤ γύρω στον Ιούνιο ή και αργότερα, με βασικό σενάριο ότι η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και ειδικά η επίδραση στις τιμές ενέργειας θα αναγκάσουν τη Φρανκφούρτη να κινηθεί εκ νέου επιθετικά κατά του πληθωρισμού.
Παράλληλα, οι αγορές αναπροσαρμόζουν συνεχώς τις προσδοκίες τους. Οι τοποθετήσεις για δύο αυξήσεις των 25 μονάδων βάσης μέσα στο 2026 περιορίστηκαν, αφότου ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο ο πόλεμος να τελειώσει «πολύ σύντομα», εξέλιξη που –αν επιβεβαιωθεί– θα αποφόρτιζε μέρος των πληθωριστικών πιέσεων από την ενέργεια.
Η διπλή αυτή εικόνα –από τη μια η ρητορική ετοιμότητας της ΕΚΤ και από την άλλη η μεταβλητή γεωπολιτική πραγματικότητα– δημιουργεί ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας για επενδυτές, επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Η ΕΚΤ επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη να διατηρήσει την αξιοπιστία της στη μάχη κατά του πληθωρισμού και στον κίνδυνο να επιβαρύνει υπερβολικά την ήδη εύθραυστη ανάπτυξη της Ευρωζώνης.
Για τις αγορές ομολόγων και τις τράπεζες, κάθε ένδειξη ότι ο κύκλος αυξήσεων μπορεί να επανεκκινήσει νωρίτερα από το αναμενόμενο σημαίνει ανατιμολόγηση κινδύνου, με άμεσες επιπτώσεις στο κόστος δανεισμού κρατών και επιχειρήσεων.
Σχόλιο
: Το μήνυμα Κάζιμιρ λειτουργεί ως προληπτική προειδοποίηση προς τις αγορές: η ΕΚΤ δεν έχει εγκαταλείψει το «γεράκι» της καταπολέμησης του πληθωρισμού και είναι έτοιμη να θυσιάσει μέρος της ανάπτυξης, αν οι γεωπολιτικές εντάσεις μετατραπούν σε νέο ενεργειακό και μισθολογικό σοκ. Η περίοδος χαμηλής μεταβλητότητας στα επιτόκια φαίνεται να τελειώνει πολύ νωρίτερα από όσο βολεύει κυβερνήσεις και επιχειρήσεις.






