Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο άρσης κυρώσεων σε ιρανικό πετρέλαιο που ήδη μεταφέρεται. Η κίνηση στοχεύει σε άμεση ενίσχυση της προσφοράς και σταθεροποίηση των διεθνών τιμών.
Ο υπουργός Οικονομικών των Ηνωμένων Πολιτειών, Σκοτ Μπέσεντ, αποκάλυψε ότι η Ουάσινγκτον εξετάζει τις επόμενες ημέρες την άρση κυρώσεων σε φορτία ιρανικού πετρελαίου που βρίσκονται ήδη «στο νερό», δηλαδή σε δεξαμενόπλοια εν πλω. Σύμφωνα με τον ίδιο, πρόκειται για περίπου 140 εκατ. βαρέλια, όγκο που αντιστοιχεί σε 10 ημέρες έως δύο εβδομάδες παγκόσμιας προσφοράς, ανάλογα με τον τρόπο υπολογισμού.
Μιλώντας σε εκπομπή του Fox Business, ο Μπέσεντ σημείωσε ότι τα συγκεκριμένα φορτία προορίζονταν κυρίως για την Κίνα, αφήνοντας να εννοηθεί πως η αμερικανική πλευρά επιδιώκει να ανακατευθύνει ή να αξιοποιήσει αυτή την προσφορά για τη δική της στρατηγική στις αγορές ενέργειας.
Στόχος η άμεση ενίσχυση προσφοράς και σταθεροποίηση τιμών
Η πιθανή αποδέσμευση 140 εκατ. βαρελιών ιρανικού πετρελαίου θα αποτελούσε βραχυπρόθεσμο «σοκ προσφοράς» σε μια αγορά που παραμένει ευαίσθητη σε γεωπολιτικούς κινδύνους και διακυμάνσεις παραγωγής. Όπως υπογράμμισε ο Μπέσεντ, η Ουάσινγκτον εξετάζει να αξιοποιήσει ακόμη και τις υφιστάμενες ροές εξαγωγών του Ιράν, προσωρινά, ως εργαλείο σταθεροποίησης των τιμών.
Η αναφορά του σε χρήση του νησιού Χαργκ –του βασικού τερματικού σταθμού εξαγωγών αργού του Ιράν– «για την εξυπηρέτηση των αμερικανικών στόχων στην αγορά» δείχνει ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ δεν αποκλείει στοχευμένες, τακτικές προσαρμογές στο καθεστώς κυρώσεων, όταν αυτό εξυπηρετεί την ενεργειακή και πληθωριστική της στρατηγική.
Για τις αγορές, μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να λειτουργήσει ως βαλβίδα αποσυμπίεσης σε περιόδους έντονης μεταβλητότητας των τιμών, περιορίζοντας τις ανοδικές πιέσεις στο πετρέλαιο και, κατ’ επέκταση, στο κόστος καυσίμων και μεταφορών διεθνώς.
Γεωπολιτικές ισορροπίες και μήνυμα προς Πεκίνο και Τεχεράνη
Πέρα από την άμεση επίδραση στις τιμές, η πρωτοβουλία έχει σαφή γεωπολιτική διάσταση. Ο Μπέσεντ επισήμανε ότι το σύνολο σχεδόν της υπό εξέταση ποσότητας θα κατευθυνόταν στην Κίνα, γεγονός που καθιστά την κίνηση μοχλό πίεσης ή επαναδιαπραγμάτευσης των ενεργειακών ισορροπιών μεταξύ Ουάσινγκτον, Πεκίνου και Τεχεράνης.
Η προσωρινή αξιοποίηση ιρανικών ροών, χωρίς συνολική άρση του καθεστώτος κυρώσεων, επιτρέπει στις ΗΠΑ να στείλουν μήνυμα ευελιξίας αλλά και ελέγχου: η πρόσβαση του Ιράν στις διεθνείς αγορές μπορεί να ανοίγει ή να κλείνει κατά περίπτωση, ανάλογα με τις αμερικανικές προτεραιότητες. Την ίδια στιγμή, η στοχοποίηση φορτίων που θα κατευθύνονταν στην Κίνα εντάσσεται στην ευρύτερη στρατηγική περιορισμού της ενεργειακής επιρροής του Πεκίνου.
Για την Ευρώπη και χώρες όπως η Ελλάδα, η ενδεχόμενη αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών πετρελαίου θα είχε άμεσο αντίκτυπο στο ενεργειακό κόστος, στα καύσιμα και στις ναυτιλιακές αγορές, όπου η διαχείριση ιρανικών φορτίων παραμένει πάντα ζήτημα αυξημένου ρυθμιστικού και πολιτικού ρίσκου.
Σχόλιο 
: Η στοχευμένη «αποδέσμευση» ιρανικού πετρελαίου δείχνει ότι οι ΗΠΑ μετατρέπουν τις κυρώσεις σε ευέλικτο εργαλείο διαχείρισης τιμών και γεωπολιτικής επιρροής. Για τις αγορές, πρόκειται για βραχυπρόθεσμη ανάσα, αλλά όχι για μόνιμη λύση, καθώς η δομική αβεβαιότητα γύρω από το Ιράν και τον ανταγωνισμό με την Κίνα διασφαλίζει ότι η μεταβλητότητα στις τιμές ενέργειας θα παραμείνει υψηλή.
#ΗΠΑ #Ιράν #πετρέλαιο #κυρώσεις #ενέργεια
