Το Ισραήλ προχώρησε σε νέο γύρο επιθέσεων εναντίον στόχων στο Ιράν, τροφοδοτώντας φόβους για ανεξέλεγκτη περιφερειακή σύγκρουση. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία τις επιπτώσεις σε ασφάλεια, ενέργεια και αγορές.
Νέο επεισόδιο κλιμάκωσης καταγράφεται στη Μέση Ανατολή, καθώς το Ισραήλ φέρεται να εξαπολύει νέες επιθέσεις κατά ιρανικών στόχων. Η εξέλιξη έρχεται σε μια περίοδο ήδη έντονης αστάθειας στην περιοχή, με την αντιπαράθεση Τελ Αβίβ – Τεχεράνης να αποκτά ολοένα πιο άμεσο και στρατιωτικό χαρακτήρα, πέρα από τους μέχρι πρότινος «πόλεμους δι’ αντιπροσώπων».
Κίνδυνος γενικευμένης περιφερειακής ανάφλεξης
Η επιλογή του Ισραήλ να πλήξει εκ νέου το Ιράν ενισχύει τα σενάρια για μετάβαση σε μια πιο ευθεία, διακρατική σύγκρουση. Το Ιράν έχει επενδύσει στρατηγικά σε δίκτυα συμμάχων και παραστρατιωτικών οργανώσεων σε Λίβανο, Συρία, Ιράκ και Υεμένη, διαμορφώνοντας ένα πλέγμα επιρροής που μπορεί να ενεργοποιηθεί ταχύτατα ως απάντηση. Αυτό σημαίνει ότι κάθε ισραηλινό πλήγμα ενδέχεται να ενεργοποιήσει πολλαπλά μέτωπα, με κίνδυνο να ξεπεραστούν τα όρια μιας «ελεγχόμενης» κλιμάκωσης.
Παράλληλα, η Ουάσιγκτον βρίσκεται σε δύσκολη θέση. Από τη μία πλευρά αποτελεί τον βασικό στρατηγικό σύμμαχο του Ισραήλ, από την άλλη όμως επιδιώκει να αποφύγει μια πλήρη, ανοικτή σύγκρουση με το Ιράν που θα απαιτούσε σημαντική αμερικανική εμπλοκή, στρατιωτική και πολιτική. Η στάση της κυβέρνησης Τραμπ, η οποία ήδη κατηγορείται στο εσωτερικό των ΗΠΑ για «πόλεμο ιδιοτροπίας» στη Μέση Ανατολή, θα είναι κρίσιμη για το κατά πόσο η κλιμάκωση θα συνεχιστεί ή θα ανακοπεί μέσω διπλωματικών διαύλων.
Επιπτώσεις σε ενέργεια, αγορές και Ευρώπη
Οι αγορές έχουν ήδη αρχίσει να προεξοφλούν τον αυξημένο γεωπολιτικό κίνδυνο. Οι τιμές του πετρελαίου αντιδρούν σε κάθε ένδειξη απειλής κατά των ροών από τον Περσικό Κόλπο, ενώ οι επενδυτές αναζητούν «ασφαλή καταφύγια» σε κρατικά ομόλογα και δολάριο. Αν και μέχρι στιγμής η άνοδος του πετρελαίου δεν έχει αγγίξει ακραία επίπεδα, η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή: ένα σοβαρό επεισόδιο στα στενά του Ορμούζ ή πλήγμα σε ενεργειακές υποδομές θα μπορούσε να ανατρέψει τις ισορροπίες.
Για την Ευρώπη, και ειδικά για χώρες όπως η Ελλάδα, η νέα ένταση στη Μέση Ανατολή σημαίνει αυξημένο ενεργειακό και ναυτιλιακό ρίσκο. Το κόστος μεταφοράς, τα ασφάλιστρα κινδύνου για δεξαμενόπλοια και η μεταβλητότητα στις τιμές καυσίμων επηρεάζουν άμεσα επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Παράλληλα, η ΕΕ καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην παραδοσιακή της στήριξη προς το Ισραήλ, την ανάγκη διατήρησης διαύλων με την Τεχεράνη και τον στόχο της στρατηγικής αυτονομίας στη Μέση Ανατολή.
Η νέα ισραηλινή επίθεση στο Ιράν λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η περιοχή παραμένει το πιο εκρηκτικό γεωπολιτικό σημείο του πλανήτη. Κάθε κίνηση χωρίς σαφές σχέδιο απεμπλοκής ενέχει τον κίνδυνο να οδηγήσει σε μια μακρά, δαπανηρή και απρόβλεπτη σύγκρουση, με παγκόσμιες οικονομικές και πολιτικές συνέπειες.
Σχόλιο 
: Η κλιμάκωση Ισραήλ–Ιράν δεν είναι απλώς στρατιωτικό επεισόδιο αλλά κόμβος όπου τέμνονται ενεργειακή ασφάλεια, αγορές και γεωπολιτική ισχύς. Όσο η Ουάσιγκτον εμφανίζεται χωρίς συνεκτική στρατηγική, το ρίσκο για λάθος υπολογισμούς αυξάνεται, με την Ευρώπη –και την Ελλάδα– να κινδυνεύουν να βρεθούν θεατές αλλά και έμμεσα πληττόμενοι από τις οικονομικές παρενέργειες.
#Ισραήλ #Ιράν #ΜέσηΑνατολή #γεωπολιτική #ενέργεια
