Νέο χρηματοδοτικό τρικ εξαπλώνεται στη Σίλικον Βάλεϊ: ο ίδιος γύρος χρηματοδότησης «σπάει» σε δύο επίπεδα αποτίμησης. Στόχος, η ταχεία κατασκευή μονόκερων και η αποτροπή ανταγωνιστών.
Μια νέα, επιθετική πρακτική χρηματοδότησης κερδίζει έδαφος μεταξύ των ταχέως αναπτυσσόμενων εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης στις ΗΠΑ. Οι ιδρυτές, σε συνεργασία με κορυφαία venture capital funds, πουλούν την ίδια ακριβώς μετοχική συμμετοχή σε δύο διαφορετικές τιμές μέσα στον ίδιο γύρο, ώστε να εμφανίσουν εντυπωσιακές αποτιμήσεις και να «κλειδώσουν» την εικόνα του μονόκερου.
Διπλή τιμολόγηση στον ίδιο γύρο και τεχνητοί μονόκεροι
Παραδοσιακά, οι πιο περιζήτητες startups συγκέντρωναν διαδοχικούς γύρους χρηματοδότησης σε σύντομα διαστήματα, με κάθε νέο γύρο να ανεβάζει την αποτίμηση. Αυτό όμως αποσπούσε τους ιδρυτές από το χτίσιμο προϊόντος. Για να παρακάμψουν αυτό το πρόβλημα, ορισμένα funds εισάγουν μια υβριδική δομή: επενδύουν μεγάλο μέρος του ποσού σε χαμηλότερη αποτίμηση και μικρότερο μέρος σε πολύ υψηλότερη, η οποία γίνεται και το «headline» νούμερο που ανακοινώνεται στην αγορά.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Aaru, startup συνθετικής έρευνας πελατών. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο επικεφαλής επενδυτής Redpoint τοποθέτησε το μεγαλύτερο κομμάτι του ποσού σε αποτίμηση περίπου 450 εκατ. δολαρίων, ενώ το υπόλοιπο –μαζί με άλλους επενδυτές– σε αποτίμηση 1 δισ. δολαρίων. Δημόσια, η εταιρεία μπορεί να αυτοχαρακτηρίζεται μονόκερος, παρότι σημαντικό μέρος των μετοχών πουλήθηκε σε πολύ χαμηλότερη τιμή.
Ο Jason Shuman της Primary Ventures σημειώνει ότι αυτή η πρακτική είναι «σήμα ότι η αγορά είναι απίστευτα ανταγωνιστική» για τα VC που θέλουν να κερδίσουν τις καλύτερες συμφωνίες. Το υψηλό «headline» αποθαρρύνει άλλα funds από το να στηρίξουν τους νούμερο δύο και τρία παίκτες μιας αγοράς, δημιουργώντας την εικόνα προδιαγεγραμμένου νικητή.
Κίνητρα, κίνδυνοι και η μνήμη του 2022
Γιατί δέχονται οι επενδυτές να πληρώσουν δύο διαφορετικές τιμές για το ίδιο προϊόν – τη μετοχή; Όπως εξηγούν παράγοντες της αγοράς, τα κορυφαία funds αποσπούν «έκπτωση» επειδή η συμμετοχή τους λειτουργεί ως ισχυρό σήμα αγοράς: προσελκύει ταλέντο, μελλοντικό κεφάλαιο και εταιρικούς πελάτες. Όταν ο γύρος είναι υπερκαλυμμένος, οι startups επιτρέπουν σε επιπλέον επενδυτές να μπουν άμεσα, αλλά σε σημαντικά υψηλότερη αποτίμηση. Αυτοί αποδέχονται το premium, γιατί διαφορετικά θα έμεναν εκτός ενός «καυτού» μετοχικού κεφαλαίου.
Παρόμοια δομή υιοθέτησε και η Serval, startup AI για IT help desk. Ενώ η Sequoia φέρεται να μπήκε σε αποτίμηση περίπου 400 εκατ. δολαρίων, η εταιρεία ανακοίνωσε ότι ο γύρος Series B των 75 εκατ. δολαρίων την αποτιμά σε 1 δισ. δολάρια. Έτσι, ενισχύεται η εικόνα ισχυρής θέσης στην αγορά, στοιχείο κρίσιμο για προσέλκυση πελατών και στελεχών.
Ωστόσο, η στρατηγική έχει σοβαρές παρενέργειες. Η πραγματική, «μεικτή» αποτίμηση είναι χαμηλότερη από το διαφημιζόμενο 1 δισ. δολάρια, αλλά η εταιρεία πλέον αναμένεται να αντλήσει τον επόμενο γύρο σε ακόμη υψηλότερη τιμή. Διαφορετικά, θα καταγραφεί επώδυνος down round, με αραίωση των μεριδίων ιδρυτών και εργαζομένων και διάβρωση εμπιστοσύνης από πελάτες και νέους επενδυτές.
Ο Wesley Chan της FPV Ventures χαρακτηρίζει την πρακτική «σύμπτωμα συμπεριφοράς φούσκας», υπογραμμίζοντας ότι «δεν μπορείς να πουλάς το ίδιο προϊόν σε δύο διαφορετικές τιμές – μόνο οι αεροπορικές το κάνουν». Ακόμη πιο αιχμηρός, ο Jack Selby της Thiel Capital προειδοποιεί ότι το κυνήγι ακραίων αποτιμήσεων είναι «επικίνδυνο παιχνίδι», θυμίζοντας τη βίαιη επανατιμολόγηση της αγοράς το 2022.
Για τις ελληνικές και ευρωπαϊκές startups, το φαινόμενο λειτουργεί ως καμπανάκι: η πρόσκαιρη λάμψη μιας τεχνητής αποτίμησης μπορεί να κοστίσει ακριβά όταν ο κύκλος γυρίσει και η αγορά ζητήσει πραγματικά μεγέθη, όχι εντυπωσιακούς τίτλους.
Σχόλιο 
: Η διπλή τιμολόγηση στον ίδιο γύρο δεν είναι καινοτομία αξίας, αλλά επικοινωνιακό τέχνασμα. Βραχυπρόθεσμα εξυπηρετεί ιδρυτές και funds που θέλουν να επιδείξουν «χαρτί» μονόκερου. Μακροπρόθεσμα όμως, εγκλωβίζει εταιρείες σε μη ρεαλιστικές προσδοκίες, αυξάνει τον κίνδυνο βίαιων down rounds και υπονομεύει την αξιοπιστία του οικοσυστήματος. Οι σοβαροί επενδυτές –και οι σοβαροί ιδρυτές– θα κριθούν από την ποιότητα εσόδων και προϊόντος, όχι από το πόσο δημιουργικά βάφτισαν την αποτίμησή τους.
#startups #AI #VentureCapital #Αποτιμήσεις #Τεχνολογία
