Η συμφωνία Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς με την Κομισιόν για τον Κάθετο Διάδρομο θεσπίζει ενιαία, ανταγωνιστικά τιμολόγια μεταφοράς. Ενισχύεται ο ρόλος της Ελλάδας και της περιοχής ως κρίσιμου κόμβου φυσικού αερίου.
Σε μια εξέλιξη με έντονο γεωοικονομικό αποτύπωμα, οι Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς φυσικού αερίου Ελλάδας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Μολδαβίας και Ουκρανίας, μαζί με τον ανεξάρτητο φορέα ICGB, κατέληξαν σε συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την εμπορική προώθηση του Διαβαλκανικού Αγωγού/Κάθετου Διαδρόμου. Η συμφωνία προβλέπει νέα, ενιαία και ιδιαίτερα ανταγωνιστικά τιμολόγια μεταφοράς, με στόχο να καταστήσουν τον διάδρομο ελκυστικότερο για τους χρήστες και τους προμηθευτές φυσικού αερίου.
Ενιαία τιμολόγηση και πλήρες φάσμα προϊόντων
Κεντρικό στοιχείο της συμφωνίας είναι η υιοθέτηση κοινής μεθοδολογίας τιμολόγησης, πλήρως ευθυγραμμισμένης με το ευρωπαϊκό κεκτημένο και ειδικότερα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2017/460 για τα τιμολόγια μεταφοράς. Το νέο πλαίσιο εισάγει διαφανή, μακροπρόθεσμη λύση, με ενιαία λογική τιμολόγησης σε όλο το μήκος του Κάθετου Διαδρόμου, περιορίζοντας τη ρυθμιστική αβεβαιότητα που μέχρι σήμερα λειτουργούσε αποτρεπτικά για την αγορά.
Για πρώτη φορά, οι Διαχειριστές θα διαθέτουν το πλήρες εύρος προϊόντων δυναμικότητας – ημερήσια, μηνιαία, τριμηνιαία και ετήσια – από το έτος φυσικού αερίου 2026-2027, που ξεκινά τον Οκτώβριο του 2026. Η τιμολόγηση χαρακτηρίζεται ως «εξαιρετικά ανταγωνιστική», δίνοντας στους χρήστες όχι μόνο μεγαλύτερη ευελιξία, αλλά και σαφή ορατότητα κόστους για τον μακροπρόθεσμο ενεργειακό τους σχεδιασμό.
Παράλληλα, για τη μεταβατική περίοδο μέχρι την πλήρη εφαρμογή του νέου σχήματος, οι Διαχειριστές ζητούν από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές παράταση της διαθεσιμότητας των υφιστάμενων προϊόντων έως τον Οκτώβριο του 2026. Η ρύθμιση αυτή στοχεύει, μεταξύ άλλων, στη διασφάλιση της ενεργειακής τροφοδοσίας της Ουκρανίας, σε μια ιδιαίτερα εύθραυστη γεωπολιτική συγκυρία.
Γεωπολιτική σημασία και ρόλος της Ελλάδας
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας χαρακτηρίζει τη συμφωνία ως δικαίωση της ελληνικής στρατηγικής για ρυθμιστική βεβαιότητα στον Κάθετο Διάδρομο, ο οποίος αντιμετωπίζεται ως εναλλακτική πηγή τροφοδοσίας για τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη. Η στενή συνεργασία ΥΠΕΝ, ΔΕΣΦΑ και ΡΑΑΕΥ αναδεικνύεται ως κρίσιμος παράγοντας για την επίτευξη της συμφωνίας με την Κομισιόν, τον ACER και τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου είχε ήδη θέσει το ζήτημα σε διεθνή φόρα, όπως στην CERAWeek στο Χιούστον, υπογραμμίζοντας ότι τα κράτη-μέλη του Κάθετου Διαδρόμου πρέπει να συνεργαστούν ώστε το προϊόν να γίνει εμπορικά ελκυστικό και ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή οφείλει να εξαλείψει κάθε μορφή ρυθμιστικής αβεβαιότητας. Η σημερινή συμφωνία κινείται ακριβώς προς αυτή την κατεύθυνση, ενισχύοντας θεσμικά την προοπτική του διαδρόμου.
Πέρα από το τεχνικό σκέλος, ο Κάθετος Διάδρομος αναδεικνύεται σε κρίσιμη ενεργειακή αρτηρία για την Ευρώπη, συμβάλλοντας στη διαφοροποίηση πηγών και διαδρομών, σε μια περίοδο που η ενεργειακή ασφάλεια βρίσκεται στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής ατζέντας. Η Ελλάδα, μέσω του ΔΕΣΦΑ και των διασυνδέσεών της, εδραιώνει τον ρόλο της ως περιφερειακός κόμβος φυσικού αερίου και πύλη εισόδου για εναλλακτικές ροές προς τα βόρεια.
Σχόλιο 
: Η συμφωνία δεν είναι απλώς τεχνική ρύθμιση τιμολογίων, αλλά εργαλείο γεωπολιτικής αναβάθμισης. Αν οι νέες χρεώσεις αποδειχθούν πράγματι ανταγωνιστικές και συνοδευτούν από έγκαιρες επενδύσεις σε υποδομές και αποθήκευση, ο Κάθετος Διάδρομος μπορεί να μειώσει ουσιαστικά την εξάρτηση της περιοχής από περιορισμένο αριθμό προμηθευτών και να ενισχύσει τη διαπραγματευτική ισχύ των αγοραστών. Το επόμενο κρίσιμο τεστ θα είναι η ανταπόκριση της αγοράς στις δημοπρασίες δυναμικότητας από το 2026 και η ικανότητα των εμπλεκόμενων κρατών να διατηρήσουν σταθερό, προβλέψιμο ρυθμιστικό περιβάλλον.
#ενέργεια #ΚάθετοςΔιάδρομος #φυσικόαέριο #ΔΕΣΦΑ #ενεργειακήασφάλεια
