Νέα κονδύλια 100 εκατ. ευρώ για αποζημιώσεις αναδόχων ανεβάζουν τον λογαριασμό του Μετρό Θεσσαλονίκης πάνω από τα 3 δισ. ευρώ. Οι τεχνικές εκκρεμότητες στην επέκταση προς Καλαμαριά μεταθέτουν εκ νέου τον ορίζοντα λειτουργίας.
Το ήδη βεβαρημένο οικονομικό αποτύπωμα του Μετρό Θεσσαλονίκης διογκώνεται περαιτέρω, καθώς το Υπουργείο Μεταφορών ενέταξε στο Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 επιπλέον κονδύλια περίπου 100 εκατ. ευρώ. Τα ποσά αυτά αφορούν αποζημιώσεις που επιδικάστηκαν από διαιτητικά δικαστήρια υπέρ των αναδόχων, λόγω καθυστερήσεων και πρόσθετων κοστών στην υλοποίηση του έργου.
Αποζημιώσεις αναδόχων και έκρηξη προϋπολογισμού
Σύμφωνα με τις αποφάσεις, τα 90,58 εκατ. ευρώ κατευθύνονται στην κοινοπραξία της βασικής γραμμής (AKTOR – WEBUILD – HITACHI), ενώ επιπλέον 10,76 εκατ. ευρώ αφορούν την επέκταση προς Καλαμαριά, με ανάδοχο την AKTOR. Οι αποζημιώσεις αποτελούν αποτέλεσμα διαιτητικών διαδικασιών, όπου αναγνωρίστηκαν απαιτήσεις για υπερβάσεις κόστους και χρονοδιαγραμμάτων σε ένα έργο που έχει ταλαιπωρηθεί από αλλεπάλληλες αναθεωρήσεις σχεδιασμού και συμβατικών όρων.
Με την προσθήκη των νέων κονδυλίων, ο συνολικός προϋπολογισμός για το δίκτυο των 14,3 χιλιομέτρων και των 18 σταθμών σπάει οριστικά το «φράγμα» των 3 δισ. ευρώ. Το ποσό αυτό καθιστά το Μετρό Θεσσαλονίκης ένα από τα ακριβότερα έργα αστικών συγκοινωνιών στην Ευρώπη, αναδεικνύοντας τις χρόνιες παθογένειες στον σχεδιασμό και τη διαχείριση μεγάλων δημόσιων υποδομών στην Ελλάδα.
Η συσσώρευση αποζημιώσεων προς τους αναδόχους μεταφέρει ουσιαστικά το βάρος των καθυστερήσεων στον φορολογούμενο, ενώ περιορίζει τα δημοσιονομικά περιθώρια για άλλα κρίσιμα έργα υποδομής. Παράλληλα, εγείρει ερωτήματα για το πώς κατανέμεται ο κίνδυνος στα συμβατικά σχήματα και κατά πόσο το Δημόσιο θωρακίζει επαρκώς τα συμφέροντά του στις μεγάλες παραχωρήσεις και εργολαβίες.
Το τεχνικό «αγκάθι» της Καλαμαριάς και η αβεβαιότητα χρονοδιαγράμματος
Η επέκταση των 4,8 χιλιομέτρων προς Καλαμαριά, με πέντε νέους σταθμούς, θα έπρεπε –με βάση τον προηγούμενο σχεδιασμό– να έχει παραδοθεί στα τέλη του 2025. Το χρονοδιάγραμμα μετακινήθηκε αρχικά για την άνοιξη του 2026 και πλέον τοποθετείται αόριστα εντός του καλοκαιριού, χωρίς συγκεκριμένη ημερομηνία.
Κομβικό τεχνικό ζήτημα παραμένει η πλήρης ενσωμάτωση της νέας γραμμής στο υφιστάμενο δίκτυο. Επειδή πρόκειται για πλήρως αυτοματοποιημένο σύστημα χωρίς οδηγό, απαιτείται απόλυτος συγχρονισμός στα συστήματα σηματοδότησης, τηλεπικοινωνιών και αυτοματισμών, ώστε η λειτουργία να είναι ενιαία και επιχειρησιακά ασφαλής. Κάθε καθυστέρηση σε αυτό το στάδιο δεν είναι απλώς ζήτημα εργοταξιακής προόδου, αλλά αφορά την πιστοποίηση και τη ρύθμιση ενός σύνθετου τεχνολογικού οικοσυστήματος.
Η ηγεσία του Υπουργείου Υποδομών αποφεύγει πλέον ρητές δεσμεύσεις. Ο υφυπουργός Υποδομών Νίκος Ταχιάος έχει περιοριστεί να επαναλαμβάνει ότι ο στόχος παραμένει το καλοκαίρι, χωρίς να προσδιορίζει πότε ακριβώς οι κάτοικοι της Καλαμαριάς θα δουν τους νέους σταθμούς σε λειτουργία. Η στάση αυτή αντανακλά την επιφυλακτικότητα απέναντι σε νέα επικοινωνιακά «στοιχήματα» που μπορεί να διαψευστούν από την πραγματικότητα των εργοταξίων και των προμηθευτών συστημάτων.
Σχόλιο 
: Η νέα ένεση 100 εκατ. ευρώ σε αποζημιώσεις επιβεβαιώνει ότι το Μετρό Θεσσαλονίκης εξελίσσεται σε «μάθημα προς αποφυγή» για τον τρόπο που το ελληνικό Δημόσιο σχεδιάζει, συμβασιοποιεί και επιβλέπει μεγάλα έργα. Το οικονομικό κόστος εκτροχιάζεται, ενώ η λειτουργική απόδοση για τους πολίτες καθυστερεί. Χωρίς αναθεώρηση των προτύπων συμβάσεων, καλύτερη κατανομή ρίσκου και αυστηρή τεχνική εποπτεία, ο κίνδυνος επανάληψης παρόμοιων φαινομένων σε επόμενα έργα παραμένει υψηλός.
#Μετρό #Θεσσαλονίκη #Υποδομές #ΔημόσιαΈργα
