Ο Κυριάκος Μητσοτάκης διαβεβαιώνει ότι η κυβέρνηση είναι έτοιμη για στοχευμένες παρεμβάσεις απέναντι στο νέο πετρελαϊκό σοκ. Παράλληλα αναδεικνύει τον ρόλο Ελλάδας – Κυπριακής Δημοκρατίας στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας.
Έτοιμη να παρέμβει για τον μετριασμό των επιπτώσεων από τις αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων, αλλά «εντός των δημοσιονομικών δυνατοτήτων» της χώρας, εμφανίστηκε από τις Βρυξέλλες ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, μετά τη λήξη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Το μήνυμα έρχεται σε μια συγκυρία έντονης αναταραχής στις διεθνείς αγορές ενέργειας λόγω της κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή.
Περισσότερη ευελιξία στα ευρωπαϊκά μέτρα στήριξης
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι στο κείμενο των συμπερασμάτων της Συνόδου υπάρχει διατύπωση που «ανοίγει την πόρτα» για μεγαλύτερη ευελιξία, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, για την αντιμετώπιση της έκτακτης ενεργειακής κρίσης. Αν και απέφυγε να εξειδικεύσει πιθανές παρεμβάσεις, κατέστησε σαφές ότι η κυβέρνηση εξετάζει σενάρια στήριξης απέναντι στο κύμα ανατιμήσεων στα καύσιμα και, ενδεχομένως, στην ηλεκτρική ενέργεια.
Παράλληλα, ανέδειξε τη σύνδεση της γεωπολιτικής αστάθειας με την οικονομία, σημειώνοντας ότι όσο παρατείνονται οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, τόσο πιο αρνητικές θα είναι οι συνέπειες για την παγκόσμια, την ευρωπαϊκή και, κατ’ επέκταση, την ελληνική οικονομία. Η συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επικεντρώθηκε ακριβώς σε αυτές τις οικονομικές επιπτώσεις και στην ανάγκη συντονισμένης απάντησης.
Patriot, ενεργειακές υποδομές και τουρκικές αντιδράσεις
Κεντρικό σημείο των δηλώσεων Μητσοτάκη ήταν και η εμπλοκή της Ελλάδας στην προστασία κρίσιμων ενεργειακών υποδομών στη Μέση Ανατολή. Αναφερόμενος στη συστοιχία Patriot που έχει αναπτυχθεί στη Σαουδική Αραβία από το 2021, στο πλαίσιο απόφασης του ΚΥΣΕΑ, τόνισε ότι η πρόσφατη αναχαίτιση επίθεσης εντάσσεται σε μια αυστηρά αμυντική αποστολή, με στόχο την προστασία διυλιστηρίων στρατηγικής σημασίας για την παγκόσμια τροφοδοσία καυσίμων.
Ο πρωθυπουργός συνέδεσε ευθέως αυτή την αποστολή με την καθημερινότητα πολιτών και επιχειρήσεων: αν ένα τέτοιο διυλιστήριο είχε πληγεί, η τιμή του πετρελαίου «θα ήταν πολύ υψηλότερη» από τα ήδη αυξημένα επίπεδα. Επομένως, η συμβολή των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων λειτουργεί, όπως είπε, ως ανάχωμα σε ακόμη μεγαλύτερες ανατιμήσεις.
Σε ό,τι αφορά τα τουρκικά δημοσιεύματα περί επιστολών διαμαρτυρίας της Άγκυρας για τη μετακίνηση ελληνικής συστοιχίας Patriot στην Κάρπαθο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης τα χαρακτήρισε «νομικά ανυπόστατα» και «παντελώς άκαιρα» με βάση τη σημερινή γεωπολιτική συγκυρία. Υπογράμμισε δε ότι «η Ελλάδα δεν διαπραγματεύεται με κανέναν» τη διάταξη των αμυντικών της δυνάμεων σε επιχειρησιακό επίπεδο.
Ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής και ο ρόλος Ελλάδας – Κύπρου
Ιδιαίτερη μνεία έκανε ο πρωθυπουργός στη στάση της ΕΕ απέναντι στην πρόσφατη επίθεση κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας. Χαρακτήρισε «εξαιρετικά θετικό» ότι πολλές ευρωπαϊκές χώρες, με πρώτη την Ελλάδα, έσπευσαν να προσφέρουν αεροναυτική υποστήριξη, κάτι που, όπως είπε, συνιστά de facto – αν όχι de jure – ενεργοποίηση της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής (Άρθρο 42(7) ΣΕΕ).
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης μίλησε για ανάγκη σαφούς οδικού χάρτη, με ορίζοντα μηνών και όχι ετών, ώστε η ΕΕ να διαθέτει συγκεκριμένο επιχειρησιακό σχέδιο σε περίπτωση που απαιτηθεί εκ νέου ενεργοποίηση της ρήτρας, ανάλογα με το είδος της απειλής. Παράλληλα, ανέφερε ότι Ελλάδα και Γαλλία πρωταγωνίστησαν στην προώθηση πρότασης για μορατόριουμ σε πλήγματα κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων σε Ιράν και χώρες του Κόλπου, αναγνωρίζοντας την ενεργειακή ασφάλεια ως κρίσιμο δημόσιο αγαθό.
Κατά τον πρωθυπουργό, η «περιπέτεια της Κύπρου» δημιουργεί ευκαιρία για Ελλάδα και Κυπριακή Δημοκρατία να επαναφέρουν μετ’ επιτάσεως στο τραπέζι την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ και την ουσιαστική θωράκιση της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής, σε μια κατεύθυνση που «αναντίρρητα εξυπηρετεί τα εθνικά συμφέροντα».
Σχόλιο 
: Η κυβέρνηση προετοιμάζει νέο γύρο στοχευμένων παρεμβάσεων, αλλά η ρητή αναφορά στα «δημοσιονομικά όρια» προϊδεάζει για μέτρα περιορισμένης εμβέλειας. Το πραγματικό διακύβευμα είναι αν η ευρωπαϊκή «ευελιξία» θα μεταφραστεί σε κοινά εργαλεία στήριξης ή θα μείνει σε εθνικές λύσεις που εντείνουν τις ανισορροπίες μεταξύ Βορρά – Νότου. Παράλληλα, η ενεργός εμπλοκή Ελλάδας σε αποστολές προστασίας ενεργειακών υποδομών την αναβαθμίζει γεωπολιτικά, αλλά αυξάνει και την έκθεσή της σε περιφερειακούς κινδύνους – ένα trade-off που απαιτεί διαφάνεια και σοβαρή εσωτερική συζήτηση.
#καύσιμα #Μητσοτάκης #Ενέργεια #ΕυρωπαϊκήΈνωση #Κύπρος
