Η κυβέρνηση θεσπίζει ενιαίο εθνικό σύστημα επισιτιστικής βοήθειας με κουπόνια αξίας 400 εκατ. ευρώ. Η ενίσχυση συνδέεται με το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα και καταβάλλεται με αναδρομική ισχύ.
Σε μια από τις πιο δομημένες παρεμβάσεις κοινωνικής πολιτικής των τελευταίων ετών, η κυβέρνηση προχωρά στη θεσμοθέτηση ενιαίου εθνικού συστήματος επισιτιστικής βοήθειας, συνολικού προϋπολογισμού 400 εκατ. ευρώ, που θα κατευθύνεται απευθείας στα νοικοκυριά μέσω vouchers. Το νέο πλαίσιο αφορά την Προτεραιότητα 6 «Επισιτιστική Βοήθεια & Υλική Στέρηση» του προγράμματος «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή 2021–2027», το οποίο χρηματοδοτείται από πόρους του ΕΣΠΑ και υλοποιείται με Κοινή Υπουργική Απόφαση της Υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνας Μιχαηλίδου και του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκου Παπαθανάση.
Από τα πακέτα τροφίμων στα εξατομικευμένα vouchers
Ο μέχρι σήμερα μηχανισμός επισιτιστικής στήριξης στηριζόταν σε προκαθορισμένα πακέτα προϊόντων, με διαφορετικές πρακτικές ανά περιφέρεια, σημαντική γραφειοκρατία και συχνές καθυστερήσεις. Με το νέο μοντέλο, η βοήθεια οργανώνεται για πρώτη φορά με ενιαίους κανόνες σε όλη τη χώρα και μετατρέπεται σε σύστημα κουπονιών (vouchers), σε ηλεκτρονική ή άλλη μορφή, τα οποία εξαργυρώνονται αποκλειστικά για τρόφιμα και βασικά υλικά αγαθά.
Οι δικαιούχοι αποκτούν τη δυνατότητα να επιλέγουν μόνοι τους τι θα αγοράσουν, πότε και από ποιο κατάστημα, ενισχύοντας την αυτονομία και την αξιοπρέπειά τους. Τα vouchers θα χρησιμοποιούνται σε καταστήματα λιανικής που συμμετέχουν στο πρόγραμμα, όπως σούπερ μάρκετ, οπωροπωλεία και άλλα σημεία πώλησης τροφίμων, ενώ απαγορεύεται η εξαργύρωσή τους σε χρήμα ή η χρήση τους για καπνικά προϊόντα, αλκοολούχα ποτά και τυχερά παιχνίδια.
Κεντρικό στοιχείο του νέου συστήματος είναι η μετάβαση από ένα κατακερματισμένο σχήμα σε μια ενιαία ψηφιακή εφαρμογή, η οποία, σύμφωνα με το υπουργείο, διασφαλίζει ταχύτερη υλοποίηση, απόλυτη διαφάνεια, λιγότερη γραφειοκρατία και ίση μεταχείριση όλων των ωφελουμένων. Η ενίσχυση θα δοθεί με αναδρομική ισχύ, ώστε να καλυφθεί η περίοδος μετάβασης και να μην υπάρξει απώλεια στήριξης για κανένα νοικοκυριό.
Σύνδεση με Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα και κοινωνική ένταξη
Το νέο σύστημα συνδέεται άμεσα με το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, καθώς οι δικαιούχοι του εντάσσονται αυτοδικαίως στην επισιτιστική βοήθεια. Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα ένταξης και άλλων ατόμων ή νοικοκυριών που βιώνουν ακραία φτώχεια, μετά από πιστοποίηση από τις αρμόδιες κοινωνικές υπηρεσίες. Τα vouchers έχουν συγκεκριμένη διάρκεια και επαναφορτίζονται όσο διαρκεί η επιλεξιμότητα του νοικοκυριού.
Η Δόμνα Μιχαηλίδου τόνισε ότι «η αξιοπρέπεια είναι αδιαπραγμάτευτη» για όσους δυσκολεύονται να καλύψουν τα βασικά, υπογραμμίζοντας πως οι πόροι πλέον «κατευθύνονται απευθείας στα νοικοκυριά, με ταχύτητα, λιγότερη γραφειοκρατία και ελευθερία επιλογής». Ο Νίκος Παπαθανάσης επισήμανε ότι η διάθεση των 400 εκατ. ευρώ μέσω ΟΠΕΚΑ, από το πρόγραμμα «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή 2021–2027», στοχεύει στη μείωση των ανισοτήτων και στην αποφυγή κοινωνικού στιγματισμού, ειδικά σε μικρές κοινωνίες.
Πέρα από τη διανομή τροφίμων και βασικής υλικής βοήθειας, το πρόγραμμα περιλαμβάνει και συνοδευτικά μέτρα κοινωνικής ένταξης, που λειτουργούν ως «γέφυρα» προς υπηρεσίες υγείας, κοινωνικής φροντίδας και ένταξης στην εργασία, με στόχο οι παρεμβάσεις να μην είναι απλώς παροχές επιβίωσης αλλά εργαλείο κοινωνικής κινητικότητας.
Σχόλιο 
: Η μετατροπή της επισιτιστικής βοήθειας σε ενιαίο, ψηφιακό και voucher–based σύστημα είναι σαφής στροφή από το μοντέλο «σακούλα τροφίμων» σε στοχευμένη εισοδηματική ενίσχυση με αυξημένη διαφάνεια. Αν υλοποιηθεί χωρίς τεχνικές αστοχίες και καθυστερήσεις πληρωμών, μπορεί να περιορίσει σπατάλες και πελατειακές πρακτικές, ενισχύοντας παράλληλα την κατανάλωση σε τοπικές αγορές. Το πραγματικό τεστ θα είναι ο ακριβής προσδιορισμός των δικαιούχων, η επάρκεια των ποσών σε περιβάλλον υψηλών τιμών τροφίμων και η ικανότητα του ΟΠΕΚΑ να διαχειριστεί σε πραγματικό χρόνο ένα τόσο εκτεταμένο δίκτυο παρόχων και ωφελουμένων.
#ΕΣΠΑ #vouchers #επισιτιστική_βοήθεια #ΟΠΕΚΑ #κοινωνική_πολιτική
