Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ζητά κατεπείγουσα συνεδρίαση της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας με κλήση της Διοικήτριας της ΕΑΔ. Αφορμή, η στάση της σε δίκη που συνδέεται με το δυστύχημα στα Τέμπη και εγείρει ζητήματα σύγκρουσης ρόλων και θεσμικής λογοδοσίας.
Σε μείζον πολιτικό και θεσμικό ζήτημα επιχειρεί να αναδείξει ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ τη στάση της Διοικήτριας της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ), Αλεξάνδρας Ρογκάκου, ζητώντας την άμεση σύγκληση, με κατεπείγουσα διαδικασία, της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής. Το αίτημα απευθύνεται στον πρόεδρο της Επιτροπής, Αθανάσιο Μπούρα, και συνοδεύεται από σαφείς αιχμές για τον τρόπο με τον οποίο η ΕΑΔ χειρίζεται υπόθεση που συνδέεται με το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα των Τεμπών.
Η υπόθεση των ελεγκτών και ο ρόλος της ΕΑΔ
Αφορμή για την πρωτοβουλία της αξιωματικής αντιπολίτευσης αποτελεί δικαστική διαδικασία στο Γ’ Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών, όπου δύο ελεγκτές της ΕΑΔ κατηγορούνται για παράβαση καθήκοντος. Η υπόθεση σχετίζεται με τον έλεγχο και τα πορίσματα γύρω από το δυστύχημα στα Τέμπη, που παραμένει ανοικτή πληγή για την κοινωνία και πολιτικό ορόσημο για τη συζήτηση περί ευθυνών στο κράτος και τις ανεξάρτητες αρχές.
Σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιοποιηθεί από συγγενείς θυμάτων, το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους (ΝΣΚ) φέρεται να ζήτησε τη γνώμη της Διοικήτριας της ΕΑΔ για το αν το Ελληνικό Δημόσιο πρέπει να παρασταθεί στη δίκη προς υποστήριξη της κατηγορίας. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η ίδια εμφανίζεται να έχει επιλέξει να καταθέσει ως μάρτυρας υπεράσπισης των κατηγορουμένων ελεγκτών, γεγονός που δημιουργεί ζήτημα σύγκρουσης ρόλων.
Επιπλέον, όπως καταγγέλλεται, η κ. Ρογκάκου φέρεται να απάντησε ότι δεν επιθυμεί την παράσταση του ΝΣΚ υπέρ της κατηγορίας κατά των υπαλλήλων της. Αν επιβεβαιωθεί, η στάση αυτή εγείρει ερωτήματα για το κατά πόσο η Διοίκηση της Αρχής προκρίνει την προστασία των στελεχών της έναντι της ενεργητικής υπεράσπισης των συμφερόντων του Ελληνικού Δημοσίου και της αναζήτησης ευθυνών.
Θεσμική λογοδοσία και πολιτικές προεκτάσεις
Οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, μέλη της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας, ζητούν την άμεση παρουσία της Διοικήτριας στην Επιτροπή, προκειμένου να δώσει «σαφείς εξηγήσεις» για τη στάση και τις ενέργειές της. Το διακύβευμα, όπως το περιγράφουν, δεν είναι μόνο η συγκεκριμένη δίκη, αλλά ο ίδιος ο τρόπος λειτουργίας της ΕΑΔ, η ανεξαρτησία της, η τήρηση των κανόνων διαφάνειας και η λογοδοσία της έναντι της Βουλής.
Η κίνηση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πολιτικό κλίμα έντονης αντιπαράθεσης για την ποιότητα του κράτους δικαίου, τη λειτουργία των θεσμών ελέγχου και την αντιμετώπιση των σκανδάλων. Η υπόθεση των Τεμπών έχει ήδη μετατραπεί σε πεδίο σύγκρουσης για τις ευθύνες της εκτελεστικής εξουσίας, των εποπτικών μηχανισμών και των ανεξάρτητων αρχών. Τυχόν ενδείξεις ότι η ΕΑΔ δεν τηρεί αυστηρή θεσμική ουδετερότητα ή ότι παρεμβαίνει με τρόπο που μπορεί να εκληφθεί ως κάλυψη υπαλλήλων της, ενδέχεται να πλήξουν περαιτέρω την εμπιστοσύνη των πολιτών.
Σε αυτό το πλαίσιο, η συνεδρίαση της Επιτροπής Θεσμών – εφόσον γίνει αποδεκτό το αίτημα του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ – μπορεί να εξελιχθεί σε κρίσιμο τεστ διαφάνειας, τόσο για την ίδια την ΕΑΔ όσο και για τον κοινοβουλευτικό έλεγχο επί των ανεξάρτητων αρχών.
Σχόλιο
: Η υπόθεση φωτίζει το λεπτό όριο ανάμεσα στην προστασία της διοικητικής αυτονομίας μιας ανεξάρτητης αρχής και στην υποχρέωσή της να υπηρετεί αδιαπραγμάτευτα το δημόσιο συμφέρον. Αν επιβεβαιωθούν οι καταγγελίες, η επιλογή της Διοικήτριας να αποθαρρύνει την παράσταση του Δημοσίου υπέρ της κατηγορίας συνιστά θεσμική αστοχία, ιδίως όταν συνδέεται με ένα εθνικό τραύμα όπως τα Τέμπη. Η κυβέρνηση και η Βουλή δεν μπορούν να αγνοήσουν το μήνυμα: χωρίς διαφανή, αυστηρό έλεγχο στις ίδιες τις αρχές διαφάνειας, η συζήτηση για κράτος δικαίου μένει κενό γράμμα.





