Σαφές καμπανάκι για τις επιπτώσεις της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ στην παγκόσμια οικονομία έκρουσε από την Ουάσιγκτον ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού Απόστολος Τζιτζικώστας. Στο ετήσιο συνέδριο της Παγκόσμιας Τράπεζας ανέδειξε τον ρόλο των μεταφορών ως κρίσιμου πυλώνα οικονομικής ασφάλειας.
Τον άμεσο κίνδυνο ενός νέου, ισχυρού σοκ στην παγκόσμια οικονομία λόγω της κλιμάκωσης της έντασης στον Περσικό Κόλπο και ειδικά στα Στενά του Ορμούζ ανέδειξε από την Ουάσιγκτον ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολος Τζιτζικώστας. Μιλώντας ως κεντρικός ομιλητής στο ετήσιο συνέδριο της Παγκόσμιας Τράπεζας «Transforming Transportation 2026», συνέδεσε ευθέως τη γεωπολιτική αστάθεια με την ενεργειακή ασφάλεια, τις μεταφορές και τον πληθωρισμό.
Ορμούζ, Ουκρανία και ο κίνδυνος νέου πληθωριστικού κύματος
Ο κ. Τζιτζικώστας υπενθύμισε ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει ήδη ανατρέψει τους εμπορικούς διαδρόμους στη Μαύρη Θάλασσα, προκαλώντας ιστορική αναδιάταξη στη ροή αγαθών. Προειδοποίησε ότι η σημερινή κρίση στον Κόλπο, με την αστάθεια στα Στενά του Ορμούζ, εάν συνεχιστεί, «θα προκαλέσει σοκ σε ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία» και ζήτησε «άμεση παρέμβαση».
Υπενθύμισε ότι σχεδόν το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου διέρχεται από την περιοχή, γεγονός που σημαίνει ότι κάθε διαταραχή μεταφράζεται αυτομάτως σε άνοδο τιμών ενέργειας, αύξηση κόστους μεταφοράς και πιέσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες σε πολλές ηπείρους. Επεσήμανε ακόμη ότι περίπου το 80% του παγκόσμιου εμπορίου κατ’ όγκο και πάνω από το ένα τρίτο του παγκόσμιου εμπορίου σε αξία μετακινείται δια θαλάσσης και αεροπορικώς, συνεπώς κάθε πλήγμα στους διαδρόμους μεταφορών οδηγεί σε υψηλότερο πληθωρισμό, επιβράδυνση της βιομηχανικής παραγωγής και απώλεια θέσεων εργασίας.
Σε αυτό το πλαίσιο, χαρακτήρισε την ανθεκτικότητα των μεταφορών «ζήτημα οικονομικής ασφάλειας» σε έναν κόσμο που ήδη δοκιμάζεται από στρατηγικό ανταγωνισμό, κλιματικές αναταράξεις και οικονομικό κατακερματισμό.
Συνδεσιμότητα, επενδύσεις και ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του ήταν η στρατηγική σημασία της συνδεσιμότητας. Ο Επίτροπος παρέθεσε συγκεκριμένα στοιχεία: βελτίωση της συνδεσιμότητας των μεταφορών κατά 10% μπορεί να αυξήσει το εμπόριο έως και 15%, ενώ κάθε 1 δισ. δολάρια επενδύσεων σε υποδομές μεταφορών δύναται να δημιουργήσει έως και 20.000 θέσεις εργασίας σε κατασκευές, logistics και μεταποίηση. Οι διάδρομοι μεταφορών, όπως τόνισε, συνδέουν αγρότες με αγορές, εργαζόμενους με θέσεις εργασίας και περιφέρειες με τις παγκόσμιες αλυσίδες αξίας.
Ο κ. Τζιτζικώστας υπογράμμισε ότι «ο κόσμος χρειάζεται περισσότερους διαδρόμους, περισσότερες διαδρομές και περισσότερες συνεργασίες» και ανέδειξε τον μετασχηματισμό που επιχειρεί η ΕΕ μέσω του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών (TEN-T. Το δίκτυο συνδέει 424 μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις, 329 λιμάνια, 38 μεγάλα αεροδρόμια και δεκάδες χιλιάδες χιλιόμετρα σιδηροδρομικών και οδικών υποδομών, αντιπροσωπεύοντας άνω των 1,5 τρισ. ευρώ σε επενδύσεις.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην επέκταση των διαδρόμων του TEN-T πέρα από τα σύνορα της ΕΕ – στα Δυτικά Βαλκάνια, στην Ανατολική Ευρώπη και στην ευρύτερη γειτονιά – καθώς και στις «λωρίδες αλληλεγγύης» ΕΕ–Ουκρανίας, μέσω των οποίων έχουν πραγματοποιηθεί εμπορικές συναλλαγές άνω των 260 δισ. ευρώ. Τόνισε ότι οι εναλλακτικοί διάδρομοι πρέπει να σχεδιάζονται πριν ξεσπάσουν κρίσεις, όχι εκ των υστέρων.
Στο ίδιο πνεύμα ενέταξε και την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία «Global Gateway», μέσω της οποίας η ΕΕ κινητοποιεί έως και 300 δισ. ευρώ μέχρι το 2027 για έργα συνδεσιμότητας που ενώνουν την Ευρώπη με Κεντρική Ασία και Αφρική, όπως ο διάδρομος μέσω Κασπίας και οι δώδεκα στρατηγικοί διάδρομοι για τη στήριξη της αφρικανικής ζώνης ελεύθερων συναλλαγών.
Διπλωματικές επαφές και η διάσταση της καινοτομίας
Κατά την επίσκεψή του στην Ουάσιγκτον, ο Επίτροπος είχε σειρά επαφών με καίριους θεσμικούς και επιχειρηματικούς παράγοντες των ΗΠΑ: τον υπουργό Μεταφορών Σον Ντάφι, τη διοίκηση του Εμπορικού Επιμελητηρίου, το Atlantic Council, την Ακτοφυλακή των ΗΠΑ, την Global Business Travel Association, την U.S. Travel Association και την ηγεσία του Ομίλου της Παγκόσμιας Τράπεζας. Παράλληλα συναντήθηκε με τους 27 πρέσβεις της ΕΕ στην Ουάσιγκτον και με εκπροσώπους της ελληνικής ομογένειας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η επίσκεψή του στη Joby Aviation, αμερικανική εταιρεία που αναπτύσσει ηλεκτρικά ιπτάμενα ταξί (eVTOL), όπου συμμετείχε σε προσομοίωση πτήσης, σηματοδοτώντας την πρόθεση της Επιτροπής να παρακολουθεί στενά τις τεχνολογίες που μπορούν να αναδιαμορφώσουν το μέλλον των αστικών μεταφορών.
Σχόλιο 
: Η παρέμβαση Τζιτζικώστα αποτυπώνει ότι η κρίση στα Στενά του Ορμούζ δεν είναι απλώς ναυτιλιακό ή ενεργειακό ζήτημα, αλλά πυροκροτητής ευρύτερης μακροοικονομικής αστάθειας. Η ΕΕ επιχειρεί να απαντήσει με στρατηγικές επενδύσεις σε υποδομές και εναλλακτικούς διαδρόμους, όμως η ταχύτητα υλοποίησης θα κρίνει αν θα προλάβει τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τις αγορές.
#Ορμουζ #Τζιτζικωστας #ΠαγκοσμιαΟικονομια #Μεταφορες #ΕΕ
